Cát, Đá, Sỏi

Việt Nam đang đối mặt với tình trạng cạn kiệt nhanh chóng nguồn cát tự nhiên do khai thác quá mức, dẫn đến những hậu quả môi trường nghiêm trọng. Để giải quyết vấn đề này, xu hướng sản xuất và sử dụng cát nhân tạo (cát nghiền) từ đá thải đang trở thành một giải pháp tất yếu và bền vững.

Thống kê cho thấy Thanh Hóa là 1 trong những địa phương đang dẫn đầu cả nước về sản xuất cát nhân tạo với tổng công suất thiết kế khoảng 2,13 triệu m³/năm từ 24 đơn vị. 

Cát nhân tạo được hình thành từ những năm 1980 khi các quốc gia như Nhật Bản bắt đầu sử dụng nó thay thế cho cát tự nhiên đang cạn kiệt. Nhật Bản là một trong những quốc gia tiên phong sử dụng cát nhân tạo trong xây dựng, và hiện nay hầu hết các công trình ở đây đều dùng loại cát này.

Thực trạng thiếu nguồn cung cát tự nhiên đã được chứng minh qua nhiều báo cáo và điều đó đã tác động rõ rệt tới ngành xi măng và vật liệu xây dựng, đặc biệt về chi phí, tiến độ công trình, và chuỗi cung ứng. Vậy nên, khai thác và sử dụng cát nhân tạo là giải pháp tất yếu và cấp bách cho ngành xây dựng, xi măng và vật liệu xây dựng tại Việt Nam nhằm khắc phục tình trạng thiếu hụt cát tự nhiên, giảm ảnh hưởng môi trường và đảm bảo nguồn cung vật liệu bền vững.

Trước nguy cơ khan hiếm nguồn cát tự nhiên và giá cát tăng cao, ngành chức năng của tỉnh Thanh Hóa đã ban hành hướng dẫn, yêu cầu ưu tiên sản xuất và sử dụng cát nhân tạo trong các công trình xây dựng trên địa bàn tỉnh.

Trung Quốc đi đầu trong sản xuất cát nhân tạo do nhu cầu xây dựng lớn, nguồn cát tự nhiên cạn kiệt, và khả năng phát triển công nghệ nghiền đá và xử lý vật liệu hiệu quả. 

Các chuyên gia vật liệu xây dựng cảnh báo cát biển không thể thay thế cát sông trong xây dựng nhà ở nếu không qua xử lý đạt chuẩn. Nếu dùng tùy tiện, công trình dễ bị nứt, nhanh xuống cấp và nguy hiểm cho an toàn.