Trong tuần qua, lĩnh vực vật liệu xây dựng ghi nhận nhiều thông tin đáng chú ý liên quan đến chính sách quản lý khoáng sản, phát triển vật liệu tái chế, công bố thông tin môi trường đối với sản phẩm xi măng và diễn biến thị trường thép trong nước, quốc tế.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính ban hành quy định sửa đổi mức thu phí thẩm định đánh giá trữ lượng khoáng sản và lệ phí cấp giấy phép hoạt động khoáng sản, có hiệu lực từ ngày 23/11/2026. Tại Lâm Đồng, tỉnh khoanh định 36 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhằm bổ sung nguồn cung vật liệu xây dựng, trong khi tại Bắc Ninh, hàng chục mỏ khoáng sản vẫn chưa thể khai thác do vướng mắc về thủ tục đất đai và giải phóng mặt bằng.
Ở lĩnh vực sản xuất vật liệu, cả nước hiện có 135 sản phẩm xi măng và clinker đã công bố Tuyên bố sản phẩm môi trường (EPD). TP Hà Nội đề xuất ban hành ba định mức sản xuất vật liệu tái chế từ phế thải phá dỡ công trình, góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Trong khi đó, tại TP.HCM, bốn doanh nghiệp đề xuất thăm dò khoáng sản puzolan nhằm bổ sung nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất xi măng.
Về hoạt động sản xuất, kinh doanh, Tập đoàn Hòa Phát ghi nhận sản lượng thép thô đạt 10,7 triệu tấn trong 9 tháng năm 2026, tăng 35% so với cùng kỳ năm trước.
Trên thị trường quốc tế, Hiệp hội Thép Thế giới dự báo nhu cầu thép toàn cầu gần như đi ngang trong năm 2026 trước khi tăng trưởng trở lại vào năm 2027. Trái lại, xuất khẩu thép của Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục suy giảm, cho thấy ngành thép khu vực vẫn đối mặt nhiều thách thức. Tại Trung Quốc, xuất khẩu thép trong tháng 9/2026 tiếp tục vượt mốc 10 triệu tấn, trong khi hoạt động nhập khẩu cũng ghi nhận xu hướng tăng.
Bên cạnh đó, các nhà khoa học tại Mỹ phát triển vật liệu xi măng xốp lấy cảm hứng từ cấu trúc da voi, có khả năng làm mát thụ động nhờ cơ chế giữ nước và bay hơi. Đây là hướng nghiên cứu đáng chú ý trong bối cảnh ngành xây dựng ngày càng quan tâm đến các giải pháp giảm nhiệt cho công trình và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Quy định mới sửa đổi mức thu phí thẩm định đánh giá trữ lượng khoáng sản
Sửa đổi mức thu phí thẩm định trữ lượng và giấy phép hoạt động khoáng sản
Ngày 8/10/2026, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 149/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số quy định về phí, lệ phí, trong đó có mức thu phí thẩm định đánh giá trữ lượng khoáng sản và lệ phí cấp giấy phép hoạt động khoáng sản. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 23/11/2026.
Theo Điều 2 Thông tư số 149/2026/TT-BTC, Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư số 10/2024/TT-BTC ngày 5/2/2024, quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định đánh giá trữ lượng khoáng sản và lệ phí cấp giấy phép hoạt động khoáng sản.
135 sản phẩm xi măng và clinker đã công bố Tuyên bố sản phẩm môi trường
Cả nước hiện có 135 sản phẩm xi măng và clinker đã công bố Tuyên bố sản phẩm môi trường (EPD). Tuy nhiên, so với quy mô sản xuất của toàn ngành, số lượng doanh nghiệp tham gia công bố EPD vẫn còn khiêm tốn. Đây là một trong những vấn đề được thảo luận tại hội thảo khởi động dự án “Hỗ trợ kỹ thuật cho Việt Nam xây dựng chương trình EPD cho sản phẩm xi măng”.
Theo ông Lương Đức Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Xi măng Việt Nam (VNCA), hiện có sáu doanh nghiệp xi măng có sản phẩm công bố EPD. Cụ thể, INSEE có 12 sản phẩm, bao gồm cả clinker; Chinfon có 5 sản phẩm; SCG Cement Construction Materials Việt Nam có 16 sản phẩm; Vicem Hà Tiên có 51 sản phẩm; Xi măng Xuân Thành có 13 sản phẩm và Xi măng Lam Thạch có 38 sản phẩm.
Hà Nội đề xuất ban hành ba định mức sản xuất vật liệu tái chế từ phế thải phá dỡ công trình
Sở Xây dựng Hà Nội đề xuất UBND thành phố ban hành ba định mức sản xuất vật liệu tái chế từ phế thải phá dỡ công trình, làm căn cứ lập dự toán, quản lý chi phí đầu tư xây dựng và xác định giá vật liệu sử dụng trong các dự án. Đề xuất hướng đến thúc đẩy tái sử dụng chất thải rắn xây dựng, giảm áp lực chôn lấp và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.
Các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị, cải tạo chung cư cũ và giải phóng mặt bằng phục vụ các công trình giao thông trọng điểm đang phát sinh khối lượng lớn chất thải rắn xây dựng. Phần lớn lượng phế thải này được vận chuyển đi chôn lấp hoặc sử dụng để san lấp, gây áp lực lên các điểm tiếp nhận, tập kết, làm tăng chi phí vận chuyển và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường.
TP.HCM: Bốn doanh nghiệp đề xuất thăm dò khoáng sản puzolan làm nguyên liệu sản xuất xi măng
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM vừa công khai hồ sơ đề nghị xem xét cấp giấy phép thăm dò khoáng sản tại các khu vực không đấu giá quyền khai thác, trong đó có các khu vực puzolan Núi Nhạn, Núi Lé 3 và phía Đông Đồi Đất Đỏ.
Bốn doanh nghiệp đề xuất thăm dò nhằm đánh giá chất lượng, xác định trữ lượng và bổ sung nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất xi măng, vật liệu xây dựng. Theo các hồ sơ được công khai, các doanh nghiệp gồm Công ty TNHH Long Sơn, Công ty CP Đầu tư Xây dựng HUD Kiên Giang, Công ty CP Xi măng Hà Tiên Kiên Giang và Công ty TNHH Lê Chính.
Lâm Đồng khoanh định 36 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản
Trước nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao để triển khai các công trình hạ tầng trọng điểm, tỉnh Lâm Đồng đang tập trung tháo gỡ khó khăn trong hoạt động khai thác khoáng sản, đồng thời khoanh định 36 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhằm bổ sung nguồn cung, đặc biệt đối với vật liệu san lấp.
Việc khoanh định các khu vực này được kỳ vọng góp phần chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ xây dựng, đáp ứng nhu cầu triển khai dự án và giảm áp lực thiếu hụt vật liệu tại địa phương. Đồng thời, công tác quản lý cần gắn với yêu cầu khai thác hợp lý, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về khoáng sản, đất đai, môi trường.
Bắc Ninh: Hàng chục mỏ khoáng sản chưa thể khai thác do vướng thủ tục đất đai
Dù đã được cấp giấy phép khai thác, hàng chục mỏ khoáng sản trên địa bàn thành phố Bắc Ninh vẫn chưa thể đi vào hoạt động, chủ yếu do vướng mắc về thủ tục đất đai, giải phóng mặt bằng và chậm hoàn thiện các điều kiện khai thác. Trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án trọng điểm ngày càng tăng, việc tháo gỡ những nút thắt này trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm khơi thông nguồn cung và hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ đầu tư xây dựng.
Trong giai đoạn 2020–2025, thành phố Bắc Ninh đã tổ chức đấu giá thành công, đưa vào cấp phép thăm dò và phê duyệt trữ lượng đối với 60 mỏ khoáng sản. Trong số này, 32 mỏ đã được cấp giấy phép khai thác với tổng trữ lượng hơn 45 triệu m³. Tuy nhiên, đến nay chỉ có ba mỏ đang hoạt động, số còn lại phải dừng hoặc tạm dừng khai thác.
Hòa Phát sản xuất thép thô tăng 35% trong 9 tháng năm 2026
Tập đoàn Hòa Phát cho biết, lũy kế chín tháng năm 2026, sản lượng thép thô đạt 10,7 triệu tấn, tăng 35% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng bán hàng các sản phẩm thép chủ lực gồm thép cuộn cán nóng (HRC), thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao và phôi thép đạt 10,3 triệu tấn, tăng 39% so với cùng kỳ năm trước.
Riêng trong quý III/2026, Hòa Phát sản xuất 3,7 triệu tấn thép thô, tăng 3% so với quý II. Sản lượng bán hàng thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao, HRC và phôi thép đạt 3,8 triệu tấn, tăng 8% so với quý trước và tăng 54% so với quý III/2025.
Nhu cầu thép thế giới dự báo tăng trưởng trở lại từ năm 2027
Hiệp hội Thép Thế giới (worldsteel) dự báo nhu cầu thép toàn cầu gần như đi ngang trong năm 2026, trước khi tăng 1,7% vào năm 2027, đạt 1.752 triệu tấn. Triển vọng này cho thấy thị trường thép thế giới có thể bước vào giai đoạn phục hồi từ năm tới, dù tốc độ tăng trưởng vẫn ở mức tương đối thận trọng.
Theo dự báo công bố ngày 12/10/2026, nhu cầu thép toàn cầu năm 2026 dự kiến đạt 1.722 triệu tấn, gần như không đổi so với năm 2025. So với dự báo hồi tháng 4, worldsteel đã điều chỉnh mức tăng trưởng dự kiến trong năm 2026 từ 0,3% xuống gần 0%, đồng thời hạ dự báo tăng trưởng năm 2027 từ 2,2% xuống 1,7%.
Xuất khẩu thép EU tiếp tục lao dốc, triển vọng phục hồi gặp nhiều thách thức
Xuất khẩu thép của Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục suy giảm trong năm 2026, phản ánh những khó khăn kéo dài của ngành thép châu Âu trước sức ép cạnh tranh quốc tế, chi phí năng lượng cao và nhu cầu công nghiệp phục hồi chậm. Tuy nhiên, việc tái khởi động một phần công suất sản xuất cùng các quyết định đầu tư mới đang mang lại những tín hiệu ổn định ban đầu cho ngành sau nhiều năm suy giảm.
Theo báo cáo Triển vọng Kinh tế và Thị trường Thép 2026–2027 của Hiệp hội Thép châu Âu (EUROFER), xuất khẩu thép của EU đã giảm tổng cộng 9 triệu tấn trong giai đoạn 2018–2025. Xu hướng tiêu cực tiếp tục kéo dài trong nửa đầu năm 2026, khi lượng thép xuất khẩu sang các thị trường ngoài EU giảm 20% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 14 triệu tấn.
Xuất nhập khẩu thép của Trung Quốc đều tăng trong tháng 9/2026
Tháng 9/2026 ghi nhận diễn biến đáng chú ý trong hoạt động thương mại thép của Trung Quốc, quốc gia có vai trò quan trọng đối với nguồn cung, giá thép và dòng chảy thương mại toàn cầu. Sự gia tăng của cả xuất khẩu và nhập khẩu có thể phản ánh những thay đổi trong nhu cầu nội địa, hoạt động sản xuất và chênh lệch giá giữa các thị trường.
Theo dữ liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố ngày 14/10/2026, xuất khẩu thép trong tháng 9 đạt 10,49 triệu tấn, tăng 3,3% so với tháng trước và tăng 0,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tháng thứ năm liên tiếp lượng thép xuất khẩu của Trung Quốc vượt mốc 10 triệu tấn.
Vật liệu xi măng lấy cảm hứng từ da voi giúp làm mát công trình
Các nhà khoa học tại Đại học Pennsylvania (Mỹ) đã phát triển một loại vật liệu xây dựng mới có khả năng làm mát thụ động bằng cách kết hợp xi măng Portland với đất tảo diatomit. Lấy cảm hứng từ cấu trúc da voi, vật liệu được thiết kế với hệ thống lỗ rỗng và mạng lưới vết nứt có kiểm soát, giúp hấp thụ, phân phối và giữ nước trên bề mặt.
Khi nước bay hơi, nhiệt được lấy từ môi trường xung quanh, qua đó làm giảm nhiệt độ bề mặt mà không cần sử dụng máy nén hoặc hệ thống điều hòa không khí thông thường. Cách tiếp cận này hướng đến giải quyết một hạn chế phổ biến của phương pháp làm mát bay hơi, đó là nước có thể chảy tràn, phân bố không đồng đều hoặc thoát đi quá nhanh trước khi quá trình bay hơi phát huy hiệu quả.
Build.Data
