Lâm Đồng khoanh định 36 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản

Nhu cầu vật liệu xây dựng tăng cao

Lâm Đồng đang triển khai nhiều công trình hạ tầng quy mô lớn như cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, Bảo Lộc - Liên Khương, dự án thành phần 2 thuộc tuyến cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành, Cảng hàng không Phan Thiết và các khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Cùng với đó là hàng trăm công trình giao thông, dân sinh trên địa bàn tỉnh, khiến nhu cầu đá xây dựng, cát và vật liệu san lấp ngày càng tăng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh khoanh định 36 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, phục vụ 73 công trình, dự án

Theo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, trong giai đoạn 2026 - 2030, tổng nhu cầu  vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các công trình, dự án dự kiến hơn 11,3 triệu m³ đá, hơn 3 triệu m³ cát và trên 36,8 triệu m³ vật liệu san lấp. Riêng các công trình trọng điểm cần hơn 4,2 triệu m³ đá, hơn 1 triệu m³ cát và trên 20 triệu m³ vật liệu san lấp. Nhu cầu lớn trong khi nguồn cung chưa đáp ứng đầy đủ đang tạo áp lực đối với hoạt động thi công, đặc biệt tại những khu vực tập trung nhiều dự án. Không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ, tình trạng thiếu vật liệu còn làm tăng chi phí vận chuyển, giá thành xây dựng và gây khó khăn cho việc lập kế hoạch thi công của các nhà thầu.

Ông Tưởng Duy Hưng, Giám đốc Công ty TNHH Nhà Tây Đà Lạt, cho biết thời gian qua, doanh nghiệp của ông cùng nhiều đơn vị thi công cầu, đường gặp khó khăn do thiếu nguồn đá, cát xây dựng. Nguồn cung từ các mỏ tại khu vực Đà Lạt và vùng phụ cận chưa đáp ứng đủ nhu cầu, buộc doanh nghiệp phải tìm mua vật liệu từ khu vực Ninh Thuận (Khánh Hòa), cách công trường gần 100 km. Khoảng cách vận chuyển xa khiến chi phí vật liệu đến công trường tăng đáng kể. Theo phản ánh của doanh nghiệp, giá cát, đá giao tại công trường có thời điểm lên gần 800.000 đồng/m³, nhưng chưa có hóa đơn, gây thêm khó khăn trong việc kiểm soát chi phí, hoàn thiện chứng từ và tổ chức thi công.

Công suất được cấp phép chưa đồng nghĩa với nguồn cung thực tế

Theo đánh giá của Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng, tổng công suất các mỏ đá hiện có cơ bản đáp ứng nhu cầu chung. Tuy nhiên, khả năng cung ứng đá, cát chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu theo từng năm, trong khi vật liệu san lấp thiếu hụt lớn so với nhu cầu dự kiến. Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cho biết toàn tỉnh hiện có 204 giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng và vật liệu san lấp còn hiệu lực. Trong đó, có 82 giấy phép khai thác đá xây dựng với tổng công suất hơn 8,1 triệu m³/năm; 56 giấy phép khai thác cát, cuội, sỏi với tổng công suất hơn 1,32 triệu m³/năm và 30 giấy phép khai thác vật liệu san lấp với tổng công suất hơn 1,07 triệu m³/năm.

Các số liệu về giấy phép và công suất khai thác cho thấy tỉnh có nguồn tài nguyên được cấp phép khai thác tương đối lớn. Tuy nhiên, công suất trên giấy phép không đồng nghĩa với sản lượng có thể cung ứng ngay cho thị trường. Khả năng khai thác thực tế còn phụ thuộc vào trữ lượng còn lại, điều kiện địa chất, mặt bằng, thủ tục pháp lý, năng lực của đơn vị khai thác và khả năng kết nối, vận chuyển đến công trường.

Một số mỏ đã khai thác hết công suất trong năm, trong khi nhiều mỏ khác chưa thể hoạt động hoặc chưa phát huy hết công suất do vướng thủ tục đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng và các điều kiện pháp lý liên quan. Bên cạnh đó, biến động giá nhiên liệu làm tăng chi phí khai thác, sản xuất và vận chuyển, tiếp tục gây sức ép lên giá vật liệu.

Khoanh định 36 khu vực để bổ sung nguồn cung

Để giải quyết tình trạng thiếu hụt vật liệu, nhất là vật liệu san lấp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh Lâm Đồng khoanh định 36 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, phục vụ 73 công trình, dự án.

Đây là một trong những giải pháp nhằm chủ động nguồn vật liệu phục vụ các công trình đang triển khai, hạn chế tình trạng phụ thuộc vào nguồn cung ở xa và giảm áp lực chi phí vận chuyển. Việc khoanh định các khu vực phục vụ trực tiếp cho công trình, dự án cũng hướng đến đáp ứng nhu cầu theo tiến độ thực hiện, nhất là đối với các dự án hạ tầng có khối lượng đất, đá lớn.

Cùng với việc khoanh định khu vực, các ban quản lý dự án, chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu và địa phương được đôn đốc hoàn thiện hồ sơ, sớm đưa những khu vực đủ điều kiện vào khai thác theo quy định. Tiến độ hoàn thiện thủ tục và tổ chức khai thác có ý nghĩa quan trọng, bởi nguồn vật liệu chỉ thực sự được bổ sung khi các điều kiện pháp lý, đất đai và kỹ thuật được đáp ứng. Đối với các mỏ đã được cấp phép nhưng chưa hoạt động hoặc chưa khai thác hết công suất, tỉnh tập trung rà soát nguyên nhân, phối hợp tháo gỡ vướng mắc về đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng; đồng thời đôn đốc chủ mỏ hoàn thiện hồ sơ nâng công suất, gia hạn hoặc thực hiện thủ tục cấp phép khai thác theo quy định.

Tận dụng nguồn vật liệu dôi dư, giảm áp lực khai thác mới

Ngoài nguồn cung từ các mỏ khoáng sản, tỉnh Lâm Đồng cũng rà soát lượng đất đào, đất san nền dôi dư phát sinh trong quá trình triển khai các dự án để xem xét tận dụng làm vật liệu san lấp khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Giải pháp này góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên, hạn chế lãng phí đất đá phát sinh từ hoạt động xây dựng và giảm áp lực tìm kiếm, mở mới các khu vực khai thác. Tuy nhiên, việc tận dụng phải đi kèm kiểm soát nguồn gốc, chất lượng vật liệu, yêu cầu kỹ thuật và các thủ tục liên quan, bảo đảm không phát sinh hoạt động vận chuyển, sử dụng khoáng sản trái quy định.

Về lâu dài, để bảo đảm nguồn vật liệu ổn định cho các công trình, dự án giai đoạn 2026 - 2030, Lâm Đồng cần tiếp tục cập nhật cân đối cung - cầu theo từng loại vật liệu, từng khu vực và từng giai đoạn thi công; đẩy nhanh giải quyết thủ tục cho các mỏ đủ điều kiện; đồng thời tăng cường kiểm tra hoạt động khai thác, vận chuyển và kinh doanh khoáng sản.

Nguồn tham khảo: Báo Lâm Đồng

Build.Data