Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, được đánh giá là một trong những lần sửa đổi quan trọng nhất của pháp luật về xây dựng trong nhiều năm qua. Luật hướng tới mục tiêu cắt giảm mạnh thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền cho địa phương, đẩy mạnh chuyển đổi số và tạo thuận lợi cho hoạt động đầu tư xây dựng.
Những thay đổi này tác động trực tiếp đến chủ đầu tư, doanh nghiệp xây dựng, đơn vị tư vấn cũng như người dân có nhu cầu xây dựng nhà ở trên cả nước.
Các điểm mới nổi bật của Luật Xây dựng
1. Mở rộng diện miễn giấy phép xây dựng
Luật bổ sung nhiều trường hợp được miễn giấy phép xây dựng nhằm giảm thủ tục cho người dân và doanh nghiệp. Đáng chú ý, nhiều công trình thuộc dự án đã được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt; công trình cấp bách; công trình hạ tầng kỹ thuật viễn thông; cùng một số loại công trình đáp ứng điều kiện theo quy định sẽ không còn phải thực hiện thủ tục xin giấy phép xây dựng. Việc mở rộng phạm vi miễn giấy phép góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và giảm chi phí tuân thủ pháp luật.
2. Rút ngắn thời gian cấp giấy phép xây dựng
Thời gian giải quyết hồ sơ cấp phép được rút ngắn đáng kể so với trước đây, đồng thời khuyến khích tiếp nhận và xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử. Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, giúp chủ đầu tư sớm triển khai dự án và giảm thời gian chờ đợi.
3. Bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế đối với nhiều dự án
Một trong những điểm cải cách đáng chú ý là bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở đối với nhiều loại công trình. Việc cắt giảm khâu trung gian này giúp giảm chi phí, rút ngắn tiến độ chuẩn bị đầu tư nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý chất lượng thông qua cơ chế hậu kiểm và trách nhiệm của các chủ thể tham gia xây dựng.
4. Thay đổi cách phân loại dự án đầu tư xây dựng
Luật chuyển từ cách phân loại dự án theo nguồn vốn sang phân loại theo hình thức đầu tư, bao gồm đầu tư công, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và đầu tư kinh doanh. Quy định mới giúp thống nhất với hệ thống pháp luật về đầu tư, tạo thuận lợi trong quá trình quản lý và triển khai dự án.
5. Hoàn thiện quy định về hợp đồng xây dựng
Khung pháp lý về hợp đồng xây dựng được sửa đổi theo hướng minh bạch, linh hoạt hơn, đặc biệt đối với các trường hợp Nhà nước thay đổi chính sách, biến động giá hoặc phát sinh các yếu tố khách quan ảnh hưởng đến quá trình thực hiện hợp đồng. Những quy định mới góp phần giảm rủi ro pháp lý và tiệm cận với thông lệ quốc tế.
6. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hoạt động xây dựng
Luật yêu cầu các tổ chức, cá nhân hoạt động xây dựng phải công khai thông tin về năng lực, chứng chỉ hành nghề và chứng chỉ năng lực trên cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý. Việc số hóa dữ liệu giúp nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác tra cứu, quản lý và giám sát hoạt động xây dựng trên phạm vi toàn quốc.
Buildata
