Gạch tự làm sạch có gì khác so với gạch thông thường?

Không chỉ đơn thuần là vật liệu hoàn thiện, loại gạch này còn tích hợp công nghệ nano tiên tiến giúp nâng cao chất lượng không gian sống.

Gạch tự làm sạch là bước tiến quan trọng của ngành vật liệu xây dựng khi kết hợp công nghệ nano với cơ chế quang xúc tác để tạo nên bề mặt có khả năng tự làm sạch, kháng khuẩn, hạn chế rêu mốc và giảm chi phí bảo trì.

Gạch tự làm sạch là gì?

Gạch tự làm sạch là loại gạch được phủ một lớp  vật liệu quang xúc tác, phổ biến nhất là nano Titanium Dioxide (TiO₂), trên bề mặt men. Khi tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên hoặc tia UV, lớp phủ này sẽ kích hoạt phản ứng quang xúc tác, giúp phân hủy các chất bẩn hữu cơ, hạn chế vi khuẩn, khử mùi và giảm khả năng bám bẩn của bề mặt. Nhờ cơ chế này, gạch luôn duy trì vẻ sạch đẹp trong thời gian dài mà không cần vệ sinh thường xuyên như gạch truyền thống.

Công nghệ nền tảng của  gạch tự làm sạch bắt nguồn từ hiện tượng quang xúc tác của Titanium Dioxide (TiO₂) được phát hiện vào năm 1972 bởi hai nhà khoa học Nhật Bản Akira Fujishima và Kenichi Honda. Khám phá này, được biết đến với tên gọi hiệu ứng Honda–Fujishima, đã mở đường cho việc ứng dụng TiO₂ trong nhiều lĩnh vực như kính tự làm sạch, sơn khử ô nhiễm không khí và gạch tự làm sạch.

Đến cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000, các hãng vật liệu xây dựng đã thương mại hóa công nghệ này bằng cách phủ lớp nano TiO₂ lên bề mặt gạch và nung ở nhiệt độ cao để tạo thành lớp phủ bền vững.

Ảnh minh họa Internet

Cơ chế hoạt động của gạch tự làm sạch

Gạch tự làm sạch hoạt động dựa trên hai cơ chế chính:

1. Phản ứng quang xúc tác

Khi ánh sáng mặt trời hoặc tia UV chiếu lên lớp nano TiO₂, bề mặt gạch tạo ra các gốc oxy hóa mạnh (gốc hydroxyl •OH và các dạng oxy hoạt tính). Những gốc này sẽ phân hủy các chất hữu cơ như dầu mỡ; bụi bẩn hữu cơ; rêu, mố; vi khuẩn; một số hợp chất gây mùi. Sau quá trình này, chất bẩn bị phân hủy thành các hợp chất vô hại như nước (H₂O) và khí carbon dioxide (CO₂).

2. Hiệu ứng siêu ưa nước (Super Hydrophilic)

Lớp phủ TiO₂ khiến nước không đọng thành từng giọt mà lan thành một lớp mỏng trên bề mặt gạch. Khi có nước mưa hoặc xịt rửa nhẹ, lớp nước sẽ cuốn theo bụi bẩn đã được phân hủy, giúp bề mặt luôn sạch mà không cần chà mạnh.

Gạch tự làm sạch có những ưu điểm gì?

So với gạch truyền thống, gạch tự làm sạch mang lại nhiều lợi ích vượt trội:

Giảm đáng kể công sức vệ sinh và bảo trì.
Hạn chế sử dụng hóa chất tẩy rửa, góp phần bảo vệ môi trường.

Kháng khuẩn, khử mùi, tạo không gian sống sạch sẽ hơn.    

Chống bám nước và hạn chế hình thành rêu mốc.

Duy trì vẻ đẹp và độ sáng bóng của công trình trong thời gian dài.

Phù hợp với các công trình yêu cầu tiêu chuẩn vệ sinh cao như bệnh viện, trường học, khách sạn, trung tâm thương mại và nhà ở cao cấp.

Xu hướng phát triển của gạch tự làm sạch

Sự phát triển của công nghệ vật liệu đang thúc đẩy gạch tự làm sạch trở thành một trong những dòng vật liệu xây dựng thông minh được quan tâm nhất. Trong tương lai, các nhà sản xuất không chỉ tập trung vào khả năng tự làm sạch mà còn tích hợp thêm nhiều tính năng như Khử vi khuẩn và virus hiệu quả hơn; Hấp thụ hoặc phân hủy các chất ô nhiễm trong không khí (NOx, VOCs); Chống bám vân tay và chống bám dầu; Tăng độ bền của lớp phủ nano; Kết hợp với các vật liệu xanh, tiết kiệm năng lượng và đạt các tiêu chuẩn công trình bền vững.

Xu hướng này phù hợp với định hướng phát triển đô thị thông minh và kiến trúc xanh, nơi vật liệu xây dựng không chỉ đáp ứng yêu cầu thẩm mỹ mà còn góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống. 

Mặc dù chi phí đầu tư ban đầu cao hơn so với gạch thông thường, nhưng xét trên toàn bộ vòng đời công trình, loại vật liệu này mang lại giá trị kinh tế, thẩm mỹ và môi trường đáng kể. Với xu hướng phát triển của kiến trúc xanh và đô thị thông minh, gạch tự làm sạch được kỳ vọng sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong các công trình hiện đại, góp phần tạo nên không gian sống sạch hơn, bền vững hơn và thân thiện hơn với môi trường.

BuilData