Kết quả khảo sát của Cục Thống kê cho thấy hơn 70% doanh nghiệp cho rằng giá nguyên, nhiên vật liệu xây dựng vẫn duy trì ở mức cao, làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền cũng như hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Theo Trưởng ban Thống kê Công nghiệp và Xây dựng (Cục Thống kê, Bộ Tài chính), ngành xây dựng đạt mức tăng trưởng 9,51% trong 6 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước. Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều áp lực về chi phí đầu vào, nguồn vốn và sức ép cạnh tranh trên thị trường.
Một trong những động lực quan trọng giúp ngành xây dựng duy trì đà tăng trưởng là sự cải thiện của thị trường bất động sản sau khi Chính phủ đẩy mạnh tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, đồng thời khẩn trương ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.
Việc các bộ luật và nghị định hướng dẫn sớm đi vào thực tiễn đã góp phần thúc đẩy nhiều dự án được khởi động trở lại, cải thiện nguồn cung trên thị trường và tạo thêm việc làm, đơn hàng cho các doanh nghiệp xây dựng, đặc biệt ở phân khúc xây dựng dân dụng và nhà ở.
Tín hiệu phục hồi cũng được phản ánh qua sự gia tăng số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường. Trong 6 tháng đầu năm, số doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thành lập mới tăng 23,3% so với cùng kỳ năm trước, trong khi số doanh nghiệp ngành xây dựng thành lập mới tăng 15,6%, cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đang từng bước được cải thiện.
Tuy nhiên, đà phục hồi của ngành vẫn chưa thực sự đồng đều. Kết quả khảo sát của Cục Thống kê cho thấy hơn 70% doanh nghiệp nhận định giá nguyên, nhiên vật liệu xây dựng vẫn ở mức cao. Giá các loại vật liệu chủ lực như thép, xi măng, cát, đá và một số vật liệu hoàn thiện biến động theo xu hướng tăng đã khiến chi phí thi công gia tăng đáng kể. Đối với các hợp đồng có đơn giá cố định hoặc chưa được điều chỉnh kịp thời, doanh nghiệp buộc phải tự cân đối phần chi phí phát sinh, làm giảm biên lợi nhuận và tạo áp lực lớn lên dòng tiền.
Bên cạnh áp lực về chi phí đầu vào, doanh nghiệp xây dựng còn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm hợp đồng mới khi một số phân khúc bất động sản, đặc biệt là nhà ở thương mại, vẫn phục hồi chậm. Nhiều dự án chưa hoàn tất thủ tục pháp lý hoặc triển khai chậm khiến khối lượng công việc của các nhà thầu chưa thực sự dồi dào.
Đáng chú ý, tình trạng chậm thanh quyết toán, nợ đọng xây dựng cơ bản và thời gian thu hồi công nợ kéo dài tiếp tục là một trong những điểm nghẽn lớn đối với doanh nghiệp xây dựng. Trong khi vẫn phải duy trì nguồn vốn để chi trả nhân công, vật tư và chi phí vận hành, việc dòng tiền bị chiếm dụng trong thời gian dài làm gia tăng nhu cầu vay vốn lưu động, kéo theo áp lực chi phí tài chính.
Cũng theo khảo sát, trong quý II/2026, có 24,9% doanh nghiệp cho rằng năng lực cạnh tranh còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng tham gia đấu thầu và ký kết hợp đồng xây dựng, tăng nhẹ so với mức 24,8% của quý I/2026. Áp lực cạnh tranh ngày càng lớn khiến nhiều doanh nghiệp phải chấp nhận giảm biên lợi nhuận để duy trì thị phần, trong khi yêu cầu về năng lực tài chính, công nghệ thi công và tiến độ thực hiện dự án ngày càng cao.
Dù còn nhiều khó khăn, Trưởng ban Thống kê Công nghiệp và Xây dựng đánh giá đầu tư công tiếp tục là điểm tựa quan trọng của ngành xây dựng trong nửa đầu năm 2026. Việc Chính phủ quyết liệt thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, sân bay, cảng biển và các công trình trọng điểm quốc gia đã tạo nguồn việc ổn định cho nhiều doanh nghiệp xây dựng, góp phần bù đắp phần nào sự phục hồi còn chậm của khu vực xây dựng dân dụng.
Theo đánh giá của các chuyên gia, nếu tiến độ giải ngân đầu tư công tiếp tục được duy trì, đồng thời thị trường bất động sản phục hồi rõ nét hơn trong những tháng cuối năm, ngành xây dựng sẽ có thêm dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả hoạt động, doanh nghiệp vẫn cần kiểm soát tốt chi phí, chủ động quản trị dòng tiền, đa dạng hóa nguồn việc và nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm thích ứng với những biến động của thị trường.
Buildata
