Từ đầu năm 2026, giá cát xây dựng liên tục tăng, trở thành một trong những nhóm vật liệu gây áp lực lớn lên chi phí xây dựng. Đà tăng diễn ra trong bối cảnh nguồn cung cát khan hiếm tại nhiều khu vực, nhu cầu phục vụ các dự án hạ tầng gia tăng, trong khi chi phí nhiên liệu và vận chuyển biến động mạnh.
Cát nằm trong nhóm vật liệu xây dựng tăng giá mạnh nhất trong năm 2026
Cát xây dựng, cùng với đá xây dựng và vật liệu san lấp, là nhóm vật liệu ghi nhận mức tăng giá đáng chú ý và biến động mạnh từ đầu năm đến nay. Mức tăng phổ biến được ghi nhận trong khoảng 20–30%; tại một số khu vực, giá tăng mạnh hơn đáng kể, với cát xây dựng có nơi đạt 610.000–650.000 đồng/m³.
Cụ thể, tại Hà Nội (Quý III/2026 theo Sở Xây dựng): Cát đen dao động từ 281.818 – 365.000 đồng/m³ (tùy bãi và khu vực như Trung Hà, Sơn Tây, Phú Xuyên, Hồng Vân). Cát vàng dao động từ 636.364 – 700.000 đồng/m³. Cát san nền khoảng 253.000 – 300.000 đồng/m³. Tại các địa phương khác (Đà Nẵng, Gia Lai, Thanh Hóa...): Giá cát xây và cát tô có thời điểm chạm ngưỡng 610.000 – 900.000 đồng/m³, tăng vọt so với các năm trước.
Bốn nguyên nhân chính khiến giá cát xây dựng chịu áp lực tăng trong năm 2026
Thứ nhất, nguồn cung khan hiếm. Việc tăng cường quản lý hoạt động khai thác cát trên các tuyến sông nhằm hạn chế khai thác trái phép, bảo vệ môi trường và phòng ngừa sạt lở, cùng với những hạn chế về trữ lượng mỏ, công suất khai thác và thủ tục cấp phép, khiến nguồn cung tại một số địa phương chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Khi số lượng mỏ có thể cung cấp vật liệu hạn chế, khả năng bổ sung nguồn hàng trong ngắn hạn không cao, tạo áp lực lên giá bán.
Bên cạnh đó, nguồn cung cát tự nhiên không thể tăng nhanh chỉ trong thời gian ngắn. Việc mở rộng hoặc đưa mỏ mới vào khai thác cần đáp ứng các yêu cầu về quy hoạch, môi trường, tài nguyên và pháp lý. Điều này khiến thị trường dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt cục bộ khi nhu cầu tăng nhanh.
Thứ hai, nhu cầu xây dựng và đầu tư công tăng cao. Tiến độ triển khai các dự án cao tốc, công trình giao thông, khu đô thị và hạ tầng kỹ thuật làm gia tăng nhu cầu sử dụng cát san lấp, cát xây dựng và các vật liệu liên quan. Đây đều là những công trình cần khối lượng vật liệu lớn, trong đó cát san lấp thường được sử dụng với quy mô đáng kể ở giai đoạn chuẩn bị mặt bằng và thi công nền móng.
Khi nhiều dự án đồng loạt triển khai trong cùng một thời điểm, nhu cầu tập trung vào một số nguồn cung nhất định có thể làm gia tăng cạnh tranh giữa các công trình. Nếu năng lực khai thác, tập kết và vận chuyển không tăng tương ứng, giá cát sẽ chịu sức ép đi lên. Tình trạng này đặc biệt rõ tại những khu vực có nhiều dự án hạ tầng nhưng nguồn vật liệu tại chỗ hạn chế.
Thứ ba, chi phí nhiên liệu và vận chuyển tăng. Giá xăng dầu biến động làm tăng chi phí khai thác, bốc xếp, vận hành phương tiện và vận chuyển cát từ mỏ hoặc bãi tập kết đến công trường. Do cát có khối lượng lớn, giá trị trên mỗi đơn vị thể tích không quá cao so với chi phí vận chuyển trong những hành trình dài, nên biến động cước vận tải có thể tác động trực tiếp đến giá giao hàng.
Theo số liệu được dẫn từ Bộ Xây dựng, đến ngày 31/3/2026, giá một số vật liệu như cát, đá và gạch xây tăng khoảng 13,5–23,3% so với tháng 2/2026 trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng mạnh. Diễn biến này cho thấy giá vật liệu xây dựng không chỉ chịu tác động từ cung cầu mà còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố đầu vào. Khi chi phí khai thác và vận chuyển cùng tăng, giá bán đến công trường có thể tăng nhanh hơn giá tại mỏ.
Thứ tư, chênh lệch cung cầu giữa các địa phương. Thị trường cát có tính chất khu vực rõ rệt bởi chi phí vận chuyển lớn và nguồn cung phân bố không đồng đều. Những địa phương có mỏ khai thác hoặc bãi tập kết gần công trường thường có lợi thế hơn về giá. Ngược lại, khu vực thiếu nguồn cung tại chỗ, phải vận chuyển từ xa hoặc phụ thuộc vào các tuyến vận tải có chi phí cao thường chịu áp lực tăng giá lớn hơn.
Nguồn tham khảo: Baoxaydung, nhandan, https://namidesign.vn, và các nguồn khác
Build.Data
