Xuất phát từ thực tế xơ dừa, vỏ trấu và nhiều phụ phẩm nông nghiệp tại địa phương chưa được tận dụng hiệu quả, hai em Trần Nhật Tân và Trương Thành Quý (học sinh lớp 12 chuyên Toán, Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển, phường An Xuyên, tỉnh Cà Mau) đã chế tạo ra gạch sinh thái lát vỉa hè, sân vườn.
Gạch sinh thái lát vỉa hè, sân vườn được chế tạo từ xơ dừa, vỏ trấu và một số phụ phẩm thực vật khác
Thay vì xem phụ phẩm nông nghiệp là chất thải cần loại bỏ, 2 em lựa chọn cách tiếp cận theo hướng tái sử dụng, tìm kiếm giá trị mới từ những nguồn nguyên liệu vốn có chi phí thấp và dễ tìm kiếm. Giải pháp không chỉ thể hiện tinh thần chủ động nghiên cứu, khả năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn mà còn hướng đến mục tiêu giảm thiểu chất thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn. Đáng chú ý, việc lựa chọn nguyên liệu có nguồn gốc thực vật gắn với điều kiện sản xuất nông nghiệp tại địa phương giúp ý tưởng có tính gần gũi, tạo tiền đề để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và đánh giá khả năng ứng dụng trong thực tế.
Chia sẻ về quy trình thực hiện, em Trần Nhật Tân cho biết: “Nhóm em tận dụng vỏ trấu, xơ dừa và cây sả để xay nhuyễn thành bột, sau đó đem phơi khô. Tiếp theo, bột sinh khối này được phối trộn với cát, xi măng theo tỷ lệ đã được tính toán, rồi tiến hành đổ khuôn, tạo hình. Để có được một viên gạch hoàn chỉnh, chúng em mất khoảng thời gian từ 36 đến 48 giờ”.
Theo đó, các phụ phẩm thực vật sau khi được xử lý sẽ trở thành thành phần phối trộn trong hỗn hợp vật liệu, kết hợp với cát và xi măng để tạo hình viên gạch. Quy trình gồm những công đoạn cơ bản như sơ chế nguyên liệu, làm khô, nghiền nhỏ, phối trộn và đổ khuôn. Cách làm này tạo điều kiện thuận lợi cho việc thử nghiệm ở quy mô nhỏ, đồng thời giúp các em từng bước điều chỉnh công thức, tìm ra phương án phù hợp với mục tiêu sử dụng sản phẩm để lát sân, vườn và vỉa hè.
Tuy nhiên, để sản phẩm có thể đáp ứng yêu cầu sử dụng lâu dài ngoài trời, việc lựa chọn nguyên liệu và xác định tỷ lệ phối trộn cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. Các yếu tố như độ bền cơ học, khả năng chịu lực, mức độ hút nước, chống trơn trượt và khả năng thích ứng với điều kiện thời tiết là những tiêu chí cần được kiểm tra, đánh giá. Đây cũng là cơ sở quan trọng để nhóm tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, hướng đến khả năng ứng dụng an toàn, hiệu quả và phù hợp với nhu cầu thực tế.
Không dừng lại ở việc tạo ra một sản phẩm mới, sáng kiến còn mang ý nghĩa khuyến khích cộng đồng thay đổi cách nhìn nhận về phụ phẩm nông nghiệp. Những nguyên liệu tưởng chừng bỏ đi hoàn toàn có thể trở thành nguồn đầu vào cho các sản phẩm hữu ích nếu được nghiên cứu và sử dụng hợp lý. Qua đó, giải pháp góp phần gợi mở hướng giảm lượng chất thải phát sinh, hạn chế tình trạng đốt bỏ phụ phẩm và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm cụ thể trong đời sống hằng ngày.
Chia sẻ về kỳ vọng đối với sản phẩm, em Trương Thành Quý cho biết: “Em hy vọng sản phẩm gạch sinh thái sẽ sớm được nhân rộng sản xuất trong thực tế. Điều này không chỉ giúp người dân giải quyết bài toán phụ phẩm nông nghiệp, mà còn góp phần bảo vệ lá phổi xanh của quê hương, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn bền vững”.
Build.Data
