Theo khảo sát, từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều loại vật liệu xây dựng chủ lực như sắt, thép, xi măng, cát, đá, sỏi, đất đắp nền... liên tục tăng giá, kéo theo chi phí xây dựng các công trình tăng khoảng 20–30% so với thời điểm đầu năm. Đáng chú ý, giá mua bán vật liệu trên thị trường có sự chênh lệch đáng kể so với mức giá được liên Sở Xây dựng và Tài chính tỉnh Thanh Hóa công bố, khiến nhiều dự án đầu tư công và công trình xây dựng dân dụng phát sinh chi phí, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả đầu tư.
Trong số các loại vật liệu, cát xây dựng và đất san lấp ghi nhận mức tăng mạnh nhất do nguồn cung hạn chế, nhu cầu thi công đồng loạt tại nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu công nghiệp và khu đô thị. Bên cạnh đó, giá thép xây dựng cũng chịu tác động từ biến động của thị trường nguyên liệu trong nước và thế giới, làm gia tăng áp lực đối với các doanh nghiệp thi công.
Nhiều doanh nghiệp sau khi trúng thầu đã ký hợp đồng theo hình thức trọn gói, trong đó đơn giá vật liệu xây dựng được xác định tại thời điểm ký kết hợp đồng. Tuy nhiên, việc giá vật liệu liên tục tăng trong thời gian qua khiến chi phí thực tế vượt xa dự toán ban đầu. Trong khi đó, việc cập nhật chỉ số giá và công bố giá vật liệu xây dựng của cơ quan chức năng chưa theo kịp diễn biến thị trường, khiến các nhà thầu gặp nhiều khó khăn trong việc cân đối tài chính, nguy cơ thua lỗ hoặc phải thi công cầm chừng để chờ điều chỉnh giá.
Không ít doanh nghiệp phản ánh, việc chênh lệch giữa giá công bố và giá mua thực tế khiến hồ sơ thanh, quyết toán gặp nhiều vướng mắc. Đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công, việc áp dụng giá công bố thấp hơn nhiều so với giá thị trường đã tạo áp lực lớn lên các đơn vị thi công, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân và chất lượng thực hiện dự án.
Trước những khó khăn trên, tỉnh Thanh Hóa đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương rà soát toàn diện nguồn cung vật liệu xây dựng trên địa bàn. Trọng tâm là đẩy nhanh tiến độ cấp phép, gia hạn và điều chỉnh công suất khai thác đối với các mỏ đủ điều kiện, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật nhưng vẫn linh hoạt, kịp thời nhằm bổ sung nguồn cung cho thị trường.
Cùng với đó, tỉnh cũng tập trung tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục hành chính trong lĩnh vực khoáng sản. Việc rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận, xử lý thủ tục đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp đầu tư khai thác, góp phần nâng cao năng lực cung ứng vật liệu xây dựng.
Đối với các mỏ vật liệu phục vụ riêng cho các dự án trọng điểm, tỉnh ưu tiên giải quyết nhanh các thủ tục cấp phép, đồng thời giao trách nhiệm cho chính quyền địa phương tăng cường giám sát hoạt động khai thác nhằm bảo đảm đúng công suất, đúng mục đích sử dụng, hạn chế thất thoát tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Theo Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Quý Lộc, để không xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung vật liệu xây dựng, địa phương đã chuyển từ tư duy quản lý sang đồng hành cùng doanh nghiệp. Từ việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong quá trình sản xuất đến chủ động kết nối với các sở, ngành để cập nhật diễn biến thị trường, phổ biến các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp... tất cả đều hướng đến mục tiêu duy trì hoạt động khai thác ổn định, bảo đảm nguồn cung vật liệu phục vụ các dự án trên địa bàn.
Song song với việc bảo đảm nguồn cung, Thanh Hóa cũng chú trọng các giải pháp bình ổn thị trường vật liệu xây dựng. Các cơ quan chuyên môn thường xuyên cập nhật, công bố giá vật liệu xây dựng theo định kỳ và khi có biến động lớn để các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu có cơ sở xác định, điều chỉnh chi phí xây dựng phù hợp với thực tế. Đồng thời, lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra hoạt động khai thác, vận chuyển và kinh doanh vật liệu xây dựng, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, nâng giá bất hợp lý hoặc khai thác trái phép, góp phần minh bạch hóa thị trường.
Bên cạnh đó, nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn cung vật liệu xây dựng và đáp ứng nhu cầu triển khai hàng loạt dự án giao thông, thủy lợi, khu công nghiệp, khu đô thị và hạ tầng an sinh xã hội, Thanh Hóa đang tập trung thực hiện nghiêm túc Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP của Chính phủ về ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024. Các cơ chế đặc thù đã tạo điều kiện rút ngắn thời gian hoàn thiện thủ tục cấp phép, mở rộng công suất khai thác đối với các mỏ đủ điều kiện, qua đó bổ sung nguồn vật liệu cho các dự án trọng điểm, góp phần giảm áp lực thiếu hụt nguồn cung.
Theo thống kê, từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh Thanh Hóa đã cấp phép cho 5 mỏ đất làm vật liệu san lấp với tổng công suất khai thác trên 2,5 triệu m³ mỗi năm. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình trọng điểm, thúc đẩy tiến độ thi công, đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Mặc dù giá vật liệu xây dựng vẫn được dự báo tiếp tục biến động trong thời gian tới do chịu tác động từ cung - cầu thị trường và chi phí sản xuất, song với việc chủ động mở rộng nguồn cung, tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục và tăng cường công tác quản lý thị trường, Thanh Hóa đang từng bước ổn định hoạt động khai thác, cung ứng vật liệu xây dựng. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp các dự án đầu tư trên địa bàn duy trì tiến độ, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và tạo động lực thúc đẩy phát triển hạ tầng trong giai đoạn tới.
Buildata
