Tập đoàn Hòa Phát vừa đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ xem xét sửa đổi, bổ sung Thông tư 36, đưa thêm nhiều nhóm sản phẩm thép vào danh mục hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình hoặc cao. Đề xuất nhằm tăng cường kiểm soát chất lượng thép lưu thông trên thị trường, bảo đảm an toàn cho các công trình xây dựng và các ngành công nghiệp sử dụng thép làm nguyên liệu đầu vào.
Đề xuất bổ sung nhiều mặt hàng thép vào danh mục hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình và cao (Ảnh minh họa)
Theo phía Hòa Phát, danh mục sản phẩm thép hiện được xếp vào nhóm hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình hoặc cao chủ yếu bao gồm thép cốt bê tông và thép không gỉ. Trong khi đó, nhiều sản phẩm thép quan trọng khác như thép cuộn cán nóng (HRC), thép cuộn cán nguội (CRC), thép mạ kẽm (GI), thép tấm kết cấu và một số chủng loại thép công nghiệp vẫn chưa được đưa vào diện phân loại rủi ro tương ứng.
Điều này đồng nghĩa với việc một bộ phận lớn sản phẩm thép đang được sản xuất, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường chưa thuộc phạm vi kiểm soát chất lượng theo cơ chế quản lý dựa trên mức độ rủi ro. Trong bối cảnh thép là nguyên liệu đầu vào quan trọng của ngành xây dựng, cơ khí chế tạo, sản xuất ô tô, đóng tàu và nhiều lĩnh vực công nghiệp khác, việc chưa có cơ chế kiểm soát phù hợp có thể tạo ra những khoảng trống trong quản lý chất lượng sản phẩm.
Hòa Phát đề xuất mở rộng danh mục sản phẩm thép cần kiểm soát
Cụ thể, Hòa Phát kiến nghị bổ sung các nhóm sản phẩm gồm thép cuộn cán nóng (HRC), thép cuộn cán nguội (CRC), thép mạ kẽm (GI), thép mạ hợp kim nhôm kẽm (GL), tôn sơn màu, thép hình, thép tấm kết cấu, thép chế tạo và ống thép vào danh mục hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình hoặc cao.
Theo doanh nghiệp, đây đều là những sản phẩm có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghiệp. HRC và CRC là nguyên liệu đầu vào cho nhiều hoạt động gia công, chế tạo; thép mạ kẽm, thép mạ hợp kim nhôm kẽm và tôn sơn màu được sử dụng phổ biến trong sản xuất tôn lợp, kết cấu nhà xưởng và các sản phẩm cơ khí. Trong khi đó, thép hình, thép tấm kết cấu và thép chế tạo có vai trò quan trọng đối với các công trình xây dựng, cơ khí, đóng tàu và công nghiệp nặng.
Hòa Phát cho rằng việc phân loại rủi ro cần căn cứ vào đặc tính kỹ thuật, mục đích sử dụng, mức độ ảnh hưởng khi sản phẩm không đáp ứng yêu cầu chất lượng và những hệ quả có thể phát sinh trong quá trình sử dụng. Việc chỉ tập trung kiểm soát một số chủng loại thép trong khi nhiều sản phẩm khác có phạm vi ứng dụng rộng chưa được đưa vào danh mục tương ứng có thể tạo ra sự thiếu đồng bộ trong quản lý chất lượng.
Doanh nghiệp cũng viện dẫn cách phân loại tại Thông tư 41/2026/TT-BXD của Bộ Xây dựng về quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng. Theo đó, xỉ thép sử dụng làm vật liệu san lấp được xếp vào nhóm rủi ro cao, trong khi nhiều sản phẩm thép xây dựng khác không thuộc danh mục rủi ro cao hoặc trung bình được xếp vào nhóm rủi ro thấp theo nguyên tắc phân loại của thông tư.
Từ góc độ doanh nghiệp, cách phân loại này cần tiếp tục được rà soát để bảo đảm tính khoa học, phù hợp với đặc điểm kỹ thuật và mức độ rủi ro thực tế của từng sản phẩm. Nếu không có cơ chế giám sát tương xứng, các sản phẩm thép không đạt tiêu chuẩn có thể được đưa vào chuỗi sản xuất, chế tạo và xây dựng, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn, ảnh hưởng đến tuổi thọ công trình, chất lượng sản phẩm công nghiệp và sức khỏe cộng đồng.
Đề xuất thay đổi tiêu chí phân loại rủi ro trong quản lý chất lượng thép
Một vấn đề khác được Hòa Phát đặt ra là tiêu chí phân loại rủi ro hiện nay có xu hướng phụ thuộc vào việc sản phẩm đã có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) hay chưa. Theo doanh nghiệp, đây là cách tiếp cận chưa thực sự khoa học, bởi sản phẩm chưa có QCVN không đồng nghĩa với việc sản phẩm đó không tiềm ẩn rủi ro về chất lượng và an toàn.
Nếu chỉ căn cứ vào sự tồn tại của quy chuẩn kỹ thuật để xác định mức độ rủi ro, nhiều sản phẩm thép có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu lực và độ an toàn của công trình có thể chưa được áp dụng các biện pháp quản lý tương xứng.
Hòa Phát dẫn chứng một số sản phẩm như HRC, CRC sử dụng trong kết cấu chịu lực, tôn thép dùng làm mái nhà, ống thép phục vụ sản xuất giàn giáo và thép dự ứng lực trong các công trình chịu lực. Đây đều là những sản phẩm cần được kiểm soát chất lượng phù hợp với công năng và điều kiện sử dụng thực tế.
Do đó, doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý xây dựng phương pháp đánh giá rủi ro toàn diện hơn, xem xét đồng thời các yếu tố như đặc tính kỹ thuật, mục đích sử dụng, xác suất xảy ra sự cố và mức độ thiệt hại nếu sản phẩm không đáp ứng yêu cầu chất lượng.
Liên quan đến đề xuất trên, Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định quản lý chất lượng thép. Cơ quan soạn thảo cho biết sẽ rà soát mức độ rủi ro dựa trên hậu quả có thể xảy ra, xác suất phát sinh, công dụng sản phẩm và các bằng chứng về chất lượng, thay vì chỉ căn cứ vào việc sản phẩm đã có QCVN hay chưa.
Tuy nhiên, việc đưa đồng loạt các nhóm HRC, CRC, thép mạ, tôn, thép hình, thép tấm và ống thép vào nhóm rủi ro trung bình hoặc cao cũng cần có đánh giá riêng đối với từng chủng loại. Bởi mức độ rủi ro của mỗi sản phẩm phụ thuộc vào đặc tính kỹ thuật, mục đích sử dụng và điều kiện khai thác thực tế.
Nguồn tham khảo: Satthep.vn, Báo Tuổi Trẻ, Bộ Xây dựng – Thông tư 41/2026/TT-BXD.
Build.Data
