Truy xuất nguồn gốc bắt buộc đối với sản phẩm thép xây dựng

Để triển khai quy định mới, Bộ Công Thương vận hành tập trung Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại địa chỉ verigoods.vn. Đây là nền tảng tiếp nhận, lưu trữ, quản lý và kết nối dữ liệu truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa do doanh nghiệp cập nhật, đồng thời tạo lập mã phục vụ việc hiển thị, tra cứu và chia sẻ dữ liệu.

Việc truy xuất nguồn gốc được áp dụng bắt buộc đối với các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.

Theo quy định, doanh nghiệp phải hoàn thành việc định danh sản phẩm và khai báo dữ liệu truy xuất nguồn gốc trước khi hàng hóa được lưu thông trên thị trường. Các thông tin bắt buộc bao gồm tên sản phẩm, xuất xứ, hình ảnh, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, thương hiệu, nhãn hiệu, số lô sản xuất, hạn sử dụng và các tiêu chuẩn chất lượng áp dụng.

Đối với hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp phải bổ sung thông tin về đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức tại Việt Nam (nếu có). Doanh nghiệp có thể lựa chọn khai báo trực tiếp trên hệ thống VeriGoods hoặc sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc riêng. Trong trường hợp sử dụng nền tảng nội bộ, hệ thống phải đáp ứng yêu cầu kết nối dữ liệu với VeriGoods, đồng thời bảo đảm các tiêu chuẩn về an toàn thông tin và an ninh mạng.

Thông qua VeriGoods, người tiêu dùng có thể tra cứu miễn phí nhiều thông tin quan trọng của sản phẩm như tên hàng hóa, hình ảnh, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, địa chỉ doanh nghiệp, thương hiệu, nhãn hiệu, số lô sản xuất, số sê-ri và hạn sử dụng (nếu có).

Theo lộ trình triển khai, từ ngày 01/07/2026, thương nhân thực hiện đăng ký tài khoản, nhận mã định danh và xác thực thông tin sản phẩm trên hệ thống. Từ ngày 01/01/2027, việc truy xuất nguồn gốc phải được thực hiện đầy đủ trước khi các sản phẩm, hàng hóa thuộc diện áp dụng được đưa ra lưu thông trên thị trường.

Đối với ngành thép xây dựng, quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo ra sự thay đổi đáng kể trong công tác quản lý chất lượng và kiểm soát thị trường. Mỗi lô thép khi xuất xưởng sẽ được gắn mã nhận diện điện tử, cho phép truy xuất toàn bộ quá trình từ sản xuất, kiểm định chất lượng, lưu kho, vận chuyển đến phân phối. Điều này giúp tăng cường khả năng giám sát xuyên suốt chuỗi cung ứng, hạn chế tình trạng trà trộn hàng giả, hàng nhái hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc vào thị trường.

Thực tế cho thấy, trong thời gian qua, không ít vụ việc thép kém chất lượng, thép không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc bị cắt giảm trọng lượng đã bị phát hiện tại nhiều địa phương. Những sản phẩm này thường được tiêu thụ với giá thấp hơn thị trường, đánh vào tâm lý tiết kiệm chi phí của một bộ phận người tiêu dùng và nhà thầu. Tuy nhiên, hậu quả để lại có thể rất nghiêm trọng, làm suy giảm khả năng chịu lực của kết cấu công trình, rút ngắn tuổi thọ sử dụng, gia tăng nguy cơ mất an toàn và phát sinh chi phí sửa chữa, khắc phục lớn về sau.

Việc áp dụng truy xuất nguồn gốc bắt buộc sẽ giúp cơ quan quản lý nhanh chóng xác định xuất xứ sản phẩm, trách nhiệm của các đơn vị trong chuỗi cung ứng cũng như phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi làm giả, làm nhái hoặc gian lận về chất lượng. Đồng thời, người tiêu dùng, chủ đầu tư và nhà thầu có thể dễ dàng kiểm tra thông tin sản phẩm thông qua mã nhận diện điện tử, từ đó đưa ra quyết định lựa chọn chính xác và an toàn hơn.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng tạo động lực để các doanh nghiệp sản xuất thép đầu tư mạnh hơn vào công nghệ quản trị, số hóa dữ liệu và nâng cao tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. Những doanh nghiệp thực hiện tốt việc truy xuất nguồn gốc sẽ có thêm lợi thế cạnh tranh trên thị trường, nâng cao uy tín thương hiệu và tăng khả năng tham gia vào các dự án lớn yêu cầu kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.

Các chuyên gia cho rằng, truy xuất nguồn gốc không chỉ là yêu cầu quản lý nhà nước mà còn là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Nhiều thị trường xuất khẩu hiện nay đã xem khả năng truy xuất nguồn gốc là một trong những điều kiện quan trọng để đánh giá tính minh bạch và mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất thống nhất sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành thép Việt Nam trên thị trường khu vực và thế giới.

Về lâu dài, khi hệ thống truy xuất nguồn gốc được triển khai đồng bộ và dữ liệu được liên thông trên phạm vi toàn quốc, thị trường thép sẽ từng bước được thanh lọc, giảm thiểu tình trạng cạnh tranh không lành mạnh và bảo vệ hiệu quả quyền lợi của người tiêu dùng. Đây không chỉ là công cụ hỗ trợ quản lý mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng công trình xây dựng, bảo đảm an toàn kết cấu, tiết kiệm chi phí xã hội và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành vật liệu xây dựng trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Việc bắt buộc truy xuất nguồn gốc đối với thép xây dựng vì thế được xem là một dấu mốc quan trọng trong quá trình hiện đại hóa công tác quản lý thị trường, hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và nâng cao niềm tin của người tiêu dùng đối với các sản phẩm thép lưu thông trên thị trường.

Buildata