Bộ Xây dựng thống nhất với đề xuất của UBND tỉnh Thanh Hóa về việc dừng triển khai dự án Nhà máy xi măng Thanh Sơn, đồng thời kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương này nhằm xử lý dự án tồn đọng kéo dài, tránh lãng phí nguồn lực và bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật.
Kiến nghị dừng dự án nhà máy xi măng Thanh Sơn
Dự án đình trệ kéo dài, phát sinh nhiều vướng mắc
Theo báo cáo ngày 27/8/2026 gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng cho biết tại cuộc họp ngày 25/8/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã báo cáo những khó khăn, vướng mắc khiến việc tiếp tục triển khai dự án Nhà máy xi măng Thanh Sơn không còn phù hợp với Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã được phê duyệt.
Dự án Nhà máy xi măng Thanh Sơn được cấp giấy chứng nhận đầu tư lần đầu vào ngày 3/3/2008, tại khu vực huyện Ngọc Lặc trước đây, tỉnh Thanh Hóa. Dự án có quy mô một dây chuyền sản xuất, công suất ban đầu 2.500 tấn clinker/ngày, tương đương khoảng 910.000 tấn xi măng/năm. Tuy nhiên, do gặp khó khăn về nguồn vốn, dự án chậm triển khai trong thời gian dài. Năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đồng ý giãn tiến độ đầu tư dự án sang giai đoạn sau năm 2015; đến năm 2014, tiếp tục có văn bản đồng ý hoãn triển khai. Từ đó đến nay, dự án vẫn chưa thể hoàn thành, trong khi nhiều hạng mục đã đầu tư bị bỏ dở, xuống cấp, gây lãng phí đất đai và nguồn lực xã hội.
Trong quá trình tìm phương án tháo gỡ, Công ty CP Xi măng Thanh Sơn từng đề xuất điều chỉnh, nâng công suất nhà máy lên 6.000 tấn clinker/ngày, đồng thời tiếp tục thực hiện dự án. Tuy nhiên, đề xuất này gặp nhiều trở ngại về quy hoạch, điều kiện đầu tư và khả năng bảo đảm nguồn nguyên liệu.
Vướng quy hoạch, quốc phòng và nguồn nguyên liệu
Một trong những căn cứ quan trọng để xem xét dừng dự án là sự không phù hợp với Quy hoạch tỉnh Thanh Hóa thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Bên cạnh đó, vị trí dự án còn tồn tại những yếu tố hạn chế liên quan đến yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh và điều kiện khai thác khoáng sản. Cụ thể, ranh giới dự án nằm trong vành đai an toàn của công trình quốc phòng. Khu vực mỏ đá vôi và đá sét được dự kiến sử dụng làm nguyên liệu cho nhà máy lại nằm trong khu vực cấm hoạt động khoáng sản. Những vướng mắc này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bảo đảm nguồn nguyên liệu ổn định, cũng như tính khả thi của phương án đầu tư trong dài hạn.
Ngoài các điều kiện về quy hoạch và nguyên liệu, sự đồng thuận của người dân địa phương cũng là vấn đề đáng chú ý. Theo kết quả lấy ý kiến được nêu trong báo cáo, phần lớn các hộ dân được khảo sát bày tỏ ý kiến không đồng tình với việc triển khai dự án, chủ yếu do lo ngại nguy cơ ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe khi nhà máy đi vào hoạt động.
Những yếu tố trên cho thấy việc tiếp tục đầu tư không chỉ gặp khó khăn về tài chính và pháp lý mà còn đặt ra yêu cầu phải xem xét tổng thể tính phù hợp của dự án với định hướng phát triển của địa phương, yêu cầu bảo vệ môi trường và lợi ích cộng đồng.
Chủ đầu tư chưa thu xếp được vốn
Về phía doanh nghiệp, đại diện Công ty CP Xi măng Thanh Sơn cho biết công ty hiện chưa thu xếp được nguồn vốn cần thiết để tiếp tục triển khai dự án. Dù vậy, doanh nghiệp vẫn mong muốn được đầu tư nhà máy với công suất 6.000 tấn clinker/ngày. Trường hợp dự án không được cơ quan có thẩm quyền cho phép tiếp tục thực hiện, doanh nghiệp cho biết sẽ chấp hành quyết định và đề nghị địa phương định hướng đầu tư sang lĩnh vực khác phù hợp.
Bộ Xây dựng đánh giá việc chậm triển khai dự án thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư. Đồng thời, cơ quan này cho rằng các điều kiện để tiếp tục thực hiện dự án hiện không còn đáp ứng yêu cầu, xét trên các khía cạnh quy hoạch tỉnh, hành lang an toàn công trình quốc phòng, nguồn nguyên liệu khoáng sản và sự đồng thuận của người dân.
Bộ cũng xem xét vấn đề công suất đầu tư trong mối tương quan với các quy định tại Quyết định số 1266/QĐ-TTg ngày 18/8/2020 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển vật liệu xây dựng Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, định hướng đến năm 2050. Trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các bộ, ngành liên quan và UBND tỉnh Thanh Hóa, Bộ Xây dựng thống nhất với đề xuất dừng triển khai dự án của địa phương.
Đề xuất giao Thanh Hóa xử lý theo thẩm quyền
Từ những căn cứ nêu trên, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ thống nhất chủ trương dừng dự án Nhà máy xi măng Thanh Sơn. Đồng thời, Bộ đề xuất giao UBND tỉnh Thanh Hóa căn cứ thẩm quyền và quy định pháp luật để tổ chức thực hiện các thủ tục xử lý dự án.
Quá trình xử lý cần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, xem xét phần vốn đã đầu tư, đồng thời hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu kiện và các hệ lụy pháp lý liên quan. Việc chấm dứt dự án cũng cần được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục, bảo đảm công khai, minh bạch và tránh gây thêm lãng phí nguồn lực.
Bộ Tài chính được đề xuất chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn UBND tỉnh Thanh Hóa thực hiện thủ tục chấm dứt dự án theo quy định của pháp luật về đầu tư.
Việc xem xét dừng dự án Nhà máy xi măng Thanh Sơn là bước xử lý đối với một dự án kéo dài nhiều năm nhưng chưa thể triển khai hiệu quả. Nếu được cấp có thẩm quyền chấp thuận và thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định, phương án này sẽ tạo cơ sở pháp lý để địa phương xử lý dứt điểm những tồn tại, hạn chế tình trạng lãng phí đất đai, tài sản và mở ra khả năng sử dụng nguồn lực cho các mục tiêu phát triển phù hợp hơn trong thời gian tới.
Nguồn tham khảo: Báo Thanh Hóa; Báo Thanh tra.
Build.Data
