Trong nhiều năm qua, Trung Quốc là một trong những quốc gia đầu tàu trong ngành công nghiệp thép, đồng thời tiếp tục giữ vai trò quyết định cán cân cung – cầu thị trường thép toàn cầu, không chỉ vì sản lượng sản xuất thép lớn nhất thế giới mà còn bởi ảnh hưởng mạnh mẽ của nước này đối với nhu cầu tiêu thụ thép.
Với quy mô và mức độ ảnh hưởng như vậy, mọi biến động trong ngành thép Trung Quốc đều có tác động dây chuyền đến cán cân cung – cầu và mặt bằng giá thép trên phạm vi quốc tế.
Nhu cầu thép trong nước Trung Quốc - đặc biệt là trong các ngành xây dựng, chế tạo máy móc và cơ sở hạ tầng - luôn chiếm tỷ lệ lớn trong tổng nhu cầu toàn cầu. Khi nền kinh tế Trung Quốc tăng trưởng, nhu cầu thép sẽ tăng theo, kéo theo sự gia tăng giá thép. Ngược lại, khi nền kinh tế Trung Quốc đối mặt với suy thoái, nhu cầu thép giảm mạnh, làm giảm áp lực lên cung cầu thị trường thép thế giới.
Theo dữ liệu chính thức, Trung Quốc đã sản xuất 960,1 triệu tấn thép thô trong năm ngoái, giảm 4,4% so với mức 1,005 tỷ tấn của năm 2024. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2019 - khi sản lượng đạt 996 triệu tấn, sản lượng thép của Trung Quốc rơi xuống dưới ngưỡng 1 tỷ tấn.
Trong khi sản lượng thép của Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục giảm nhẹ trong năm 2026, thì sản lượng tại các quốc gia châu Á khác lại đang tăng nhanh. Nhu cầu thép của Ấn Độ đã tăng lên 150 triệu tấn trong năm tài khóa 2025, từ mức 136,3 triệu tấn của năm trước đó, và công suất toàn ngành dự kiến sẽ mở rộng lên 300 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030. Các nhà sản xuất nhỏ hơn như Việt Nam cũng đang gia tăng nhu cầu, với tiêu thụ thép được dự báo tăng lên khoảng 32 triệu tấn vào năm 2030, so với khoảng 25 triệu tấn vào năm 2025.
Mặc dù vậy, với vai trò không thể thay thế trong chuỗi cung ứng thép toàn cầu, Trung Quốc tiếp tục là yếu tố quyết định đối với sự ổn định của ngành công nghiệp thép toàn cầu, làm ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả, sản lượng cũng như chiến lược phát triển của các quốc gia sản xuất thép khác.
Giai đoạn 2026–2030, Trung Quốc cam kết tiếp tục siết chặt sản lượng thép thô và nghiêm cấm việc gia tăng công suất mới trái phép, đẩy mạnh quá trình chuyển đổi sang sản xuất thép xanh. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp cân bằng cung cầu nội địa trước bối cảnh nhu cầu suy yếu từ thị trường bất động sản, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giá nguyên liệu (quặng sắt, than cốc) và giá thép xuất khẩu toàn cầu.
Việc kiểm soát chặt chẽ sản lượng, cùng với các biện pháp siết xuất khẩu, sẽ khiến nguồn cung thép giá rẻ từ Trung Quốc giảm đi, đồng thời tạo ra các cơ hội cạnh tranh mới cho các quốc gia sản xuất khác. Điều này có thể góp phần tái cân bằng thị trường thép toàn cầu, giúp giá thép ổn định hơn sau giai đoạn biến động mạnh.
Buildata
