Từ ngày 1/1/2026, Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh Châu Âu chính thức bước sang giai đoạn áp dụng chi phí thực tế đối với lượng phát thải carbon. Không chỉ EU, nhiều thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đang gia tăng các yêu cầu về phát triển bền vững. Trong bối cảnh đó, thép xanh không còn là xu hướng mà đã trở thành điều kiện để tiếp tục tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thép xanh không còn là một xu hướng mang tính tự nguyện mà đã trở thành điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tăng trưởng ấn tượng
Tổng Công ty Thép Việt Nam cho biết năm 2025 doanh thu hợp nhất ước đạt khoảng 43.000 tỉ đồng, tăng hơn 17% và vượt kế hoạch; lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt khoảng 550 tỉ đồng, tăng hơn 50%. Nhiều đơn vị thành viên như Thép Miền Nam, Tôn Phương Nam hay Vinakyoei vẫn duy trì hiệu quả kinh doanh ổn định.
Tập đoàn Hòa Phát tiếp tục là điểm sáng của ngành khi ghi nhận lợi nhuận sau thuế năm 2025 hơn 15.500 tỉ đồng và đặt kế hoạch năm 2026 tăng trưởng lợi nhuận hơn 40%. Doanh nghiệp này đang đẩy mạnh sản xuất thép cuộn cán nóng (HRC) và các sản phẩm phục vụ công nghiệp chế tạo, phân khúc có giá trị gia tăng cao và còn dư địa thay thế nhập khẩu. Các doanh nghiệp FDI như NS BlueScope Vietnam cũng tập trung vào thép mạ, thép chất lượng cao và sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật - môi trường để phục vụ xuất khẩu, qua đó duy trì biên lợi nhuận ổn định hơn.
Giai đoạn 2026–2030 được dự báo sẽ là thời kỳ cạnh tranh mạnh mẽ của ngành thép xây dựng khi công suất sản xuất trong nước tiếp tục gia tăng, trong khi tốc độ tăng trưởng nhu cầu có dấu hiệu chậm lại so với giai đoạn bùng nổ đầu tư hạ tầng trước đó. Sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn cùng áp lực từ nguồn thép nhập khẩu giá rẻ sẽ khiến cuộc đua về giá trở thành một trong những yếu tố quyết định thị phần trên thị trường.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp thép không chỉ cạnh tranh bằng năng lực sản xuất mà còn phải tối ưu hóa chi phí vận hành, chi phí nguyên liệu đầu vào và hệ thống phân phối. Những doanh nghiệp sở hữu quy mô lớn, chuỗi cung ứng khép kín và công nghệ sản xuất hiện đại sẽ có lợi thế đáng kể trong việc duy trì mức giá cạnh tranh mà vẫn đảm bảo biên lợi nhuận. Ngược lại, các doanh nghiệp có quy mô nhỏ hoặc phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu bên ngoài sẽ chịu áp lực lớn về hiệu quả kinh doanh.
Bên cạnh yếu tố giá, cuộc cạnh tranh trong giai đoạn 2026–2030 được dự báo sẽ chuyển dần sang các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn môi trường và khả năng đáp ứng các yêu cầu phát triển bền vững. Các công trình lớn, dự án hạ tầng và dự án xanh ngày càng ưu tiên sử dụng thép có lượng phát thải carbon thấp, được sản xuất theo các tiêu chuẩn quốc tế. Do đó, đầu tư vào công nghệ luyện thép hiện đại, sử dụng năng lượng tái tạo và tối ưu hóa phát thải sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng.
Thép xanh trở thành điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu
Từ ngày 1/1/2026, Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh Châu Âu chính thức bước sang giai đoạn áp dụng chi phí thực tế đối với lượng phát thải carbon. Không chỉ EU, nhiều thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đang gia tăng các yêu cầu về phát triển bền vững, giảm phát thải và minh bạch dấu chân carbon đối với sản phẩm nhập khẩu. Trong bối cảnh đó, thép xanh không còn là một xu hướng mang tính tự nguyện mà đã trở thành điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), chiến lược phát triển giai đoạn mới của ngành thép được xây dựng trên ba trụ cột gồm công nghệ xanh, nguyên liệu xanh và chính sách xanh. Ở lĩnh vực công nghệ, doanh nghiệp đang từng bước hiện đại hóa dây chuyền sản xuất, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), tự động hóa và các giải pháp quản trị năng lượng nhằm giảm tiêu hao nguyên liệu và cắt giảm phát thải. Về nguyên liệu, ngành thép hướng tới gia tăng sử dụng thép phế liệu, phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, mở rộng khả năng tiếp cận điện tái tạo và từng bước nghiên cứu sử dụng hydrogen xanh trong sản xuất.
Trụ cột thứ ba là chính sách hỗ trợ. Trong đó, tín dụng xanh được xem là yếu tố quyết định đối với quá trình chuyển đổi. Ngành thép là lĩnh vực cần vốn đầu tư rất lớn, trong khi thời gian hoàn vốn của các dự án giảm phát thải thường kéo dài nhiều năm. Việc tiếp cận nguồn vốn xanh với chi phí hợp lý sẽ giúp doanh nghiệp đẩy nhanh đầu tư công nghệ sạch, nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và giảm áp lực tài chính trong giai đoạn chuyển đổi.
Đối với các doanh nghiệp sử dụng thép trong những ngành xuất khẩu như cơ khí, ô tô, điện tử, đóng tàu hay xây dựng, việc lựa chọn nguồn thép có hàm lượng carbon thấp cũng trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng. Điều này không chỉ giúp đáp ứng các yêu cầu của khách hàng quốc tế mà còn giảm thiểu rủi ro về chi phí carbon, nâng cao khả năng tiếp cận các thị trường có tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.
Xu hướng này đang thúc đẩy toàn bộ chuỗi giá trị ngành thép chuyển dịch theo hướng xanh hóa, từ khai thác nguyên liệu, luyện kim, cán thép đến logistics và tiêu thụ sản phẩm. Doanh nghiệp tiên phong trong quá trình chuyển đổi sẽ có cơ hội mở rộng thị phần, thu hút đầu tư và khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi những đơn vị chậm thích ứng có nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh và đối mặt với các rào cản thương mại ngày càng lớn.
Buildata
