Chất lượng không khí trong nhà (IAQ) trong giai đoạn vận hành ban đầu của tòa nhà (0–12 tháng) thường đạt mức ô nhiễm cao nhất do phát thải từ vật liệu hoàn thiện, đồ nội thất, hoạt động vệ sinh và vận hành thử. Trong Bài báo Kiểm soát chất lượng không khí trong nhà giai đoạn đầu vận hành: Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam, tác giả đã thực hiện tổng hợp có hệ thống các nghiên cứu quốc tế về chất lượng không khí trong nhà ở giai đoạn đầu vận hành công trình và đề xuất các giải pháp cho Việt Nam.
Chất lượng không khí trong nhà (Indoor Air Quality - IAQ) đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác định là một trong những yếu tố môi trường quan trọng nhất ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Với thực tế con người dành 80-90% thời gian sống trong các không gian kín, chất lượng không khí trong nhà có tác động trực tiếp và lâu dài đến sức khỏe, năng suất làm việc và chất lượng cuộc sống. Bằng chứng tổng hợp cho thấy TVOC và HCHO đều vượt quá ngưỡng tham chiếu gấp nhiều lần trong những tháng đầu và PM tăng mạnh trong quá trình hoàn thiện nội thất.
Kiểm soát chất lượng không khí trong nhà trong giai đoạn đầu vận hành là yếu tố then chốt nhằm đảm bảo môi trường sống và làm việc an toàn, lành mạnh.
Tại các quốc gia phát triển, vấn đề này ngày càng trở nên nghiêm trọng do xu hướng xây dựng các tòa nhà kín gió để tiết kiệm năng lượng, dẫn đến giảm tỷ lệ thông gió tự nhiên và tích tụ các chất ô nhiễm trong nhà. Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, rủi ro IAQ trở nên cấp bách trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, mật độ xây dựng cao và mức độ ô nhiễm không khí ngoài trời gia tăng. Bằng chứng thực nghiệm cho thấy tỷ lệ vượt ngưỡng ở giai đoạn đầu rất lớn; chẳng hạn khảo sát tại các căn hộ mới ghi nhận 83,6% trường hợp formaldehyde vượt tiêu chuẩn, với nồng độ trung bình 0,238 mg/m3(cao gấp 2,4 lần giới hạn cho phép).
Một thực tế khác là thị trường vật liệu xây dựng và nội thất tại Việt Nam rất đa dạng nhưng còn thiếu cơ chế kiểm soát chặt chẽ về phát thải VOC và HCHO theo vòng đời sản phẩm, có thể các hợp chất này thường ở mức cao tại các công trình sử dụng gỗ công nghiệp và sơn, keo không đạt chuẩn. Từ các khoảng trống về quản lý IAQ, cần nhấn mạnh giai đoạn đầu vận hành là giai đoạn ô nhiễm không khí nhiều nhất, nhiều nghiên cứu cho thấy tốc độ phát thải VOC và HCHO từ vật liệu xây dựng, sơn, keo dán và nội thất đạt đỉnh trong 1-3 tháng đầu, cao gấp 5-10 lần so với giai đoạn ổn định sau 1 năm. Giai đoạn này là thời điểm người sử dụng lần đầu và liên tục tiếp xúc với môi trường trong nhà với nồng độ chất ô nhiễm cao, có thể gây ra các tác động sức khỏe cấp tính như kích ứng đường hô hấp, đau đầu, mệt mỏi.
Buildata xin giới thiệu Bài nghiên cứu “Kiểm soát chất lượng không khí trong nhà giai đoạn đầu vận hành: Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam” của TS Nguyễn Thành Trung, Khoa Kỹ thuật Môi trường - Trường Đại học Xây dựng Hà Nội. Mục tiêu chính của bài báo này là tổng quan các tài liệu quốc tế từ năm 2017–2025 về IAQ trong các tòa nhà mới và được cải tạo, tập trung vào hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (TVOC), formaldehyde (HCHO) và bụi (PM), đồng thời đo kiểm chứng trong năm văn phòng mới ở Việt Nam.
Xem chi tiết Bài nghiên cứu TẠI ĐÂY:
Buildata
