Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) vừa công bố báo cáo tài chính quý II/2026 với doanh thu lần đầu tiên vượt ngưỡng 2 tỷ USD, đánh dấu cột mốc mới trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp. Trong khi đó, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen (HoSE: HSG) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực trong quý III niên độ tài chính 2025-2026, đặc biệt ở chỉ tiêu lợi nhuận. Điểm chung nổi bật của hai doanh nghiệp dẫn đầu ngành thép là biên lợi nhuận gộp và biên lợi nhuận ròng đều được cải thiện đáng kể nhờ giá nguyên liệu đầu vào ổn định hơn, công suất được khai thác ở mức cao và nhu cầu tiêu thụ trong nước phục hồi.
Hòa Phát: Doanh thu tăng 53%, lợi nhuận duy trì đà bứt phá
Theo báo cáo tài chính, doanh thu thuần của Tập đoàn Hòa Phát trong quý II đạt 55.557 tỷ đồng, tăng 53% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 6.424 tỷ đồng, tăng 51%, trở thành một trong những quý có lợi nhuận cao nhất kể từ khi tập đoàn đưa giai đoạn đầu Khu liên hợp gang thép Dung Quất 2 vào vận hành. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, "vua thép" ghi nhận doanh thu 108.870 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 15.480 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm trước, doanh thu tăng 47% trong khi lợi nhuận tăng tới 103%.
Đáng chú ý, tốc độ tăng lợi nhuận cao hơn nhiều so với doanh thu phản ánh hiệu quả cải thiện biên lợi nhuận. Điều này đến từ việc chi phí nguyên liệu như quặng sắt và than luyện cốc ổn định hơn so với giai đoạn biến động mạnh trước đây, trong khi sản lượng tiêu thụ tăng giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí cố định trên mỗi tấn sản phẩm. Việc Dung Quất 2 từng bước nâng công suất cũng tạo lợi thế về quy mô, góp phần cải thiện hiệu quả sản xuất.
Nếu nhu cầu trong nước tiếp tục cải thiện và các dự án hạ tầng lớn được triển khai đúng tiến độ, triển vọng tăng trưởng của nhóm doanh nghiệp thép đầu ngành được kỳ vọng sẽ tiếp tục duy trì tích cực trong những quý tới.
Với kế hoạch năm 2026 đạt 210.000 tỷ đồng doanh thu và 22.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, Hòa Phát đã hoàn thành khoảng 52% mục tiêu doanh thu và gần 70% kế hoạch lợi nhuận chỉ sau nửa đầu năm. Nếu duy trì tốc độ hiện tại, doanh nghiệp có nhiều khả năng vượt kế hoạch lợi nhuận cả năm. Ngoài kết quả kinh doanh tích cực, Hòa Phát đã nộp ngân sách Nhà nước 8.477 tỷ đồng tại 20 tỉnh, thành phố, tiếp tục nằm trong nhóm doanh nghiệp có đóng góp ngân sách lớn nhất cả nước.
Động lực tăng trưởng chủ yếu tiếp tục đến từ mảng thép - lĩnh vực cốt lõi của tập đoàn. Trong quý II, Hòa Phát sản xuất hơn 3,6 triệu tấn thép thô và tiêu thụ khoảng 3,5 triệu tấn thép xây dựng, thép cuộn chất lượng cao, thép cuộn cán nóng (HRC) và phôi thép. Riêng sản lượng HRC bán ra trong 6 tháng đầu năm đạt gần 3,4 triệu tấn, tăng 57% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu đáng chú ý bởi HRC là dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao, phục vụ nhiều ngành công nghiệp như cơ khí chế tạo, ô tô, điện gia dụng và đóng tàu. Việc gia tăng sản lượng HRC không chỉ giúp Hòa Phát mở rộng thị phần mà còn giảm sự phụ thuộc của thị trường trong nước vào nguồn nhập khẩu.
Không chỉ tăng trưởng ở lĩnh vực thép, các mảng kinh doanh khác cũng ghi nhận kết quả tích cực. Nông nghiệp tiếp tục là lĩnh vực đóng góp doanh thu và lợi nhuận lớn thứ hai sau thép. Trong khi đó, Hòa Phát đang mở rộng sang lĩnh vực hạ tầng khu công nghiệp với các dự án Hoàng Diệu, Đồng Phúc, KCN số 2 và KCN số 6, có tổng diện tích hơn 1.125 ha. Ở mảng điện máy gia dụng, doanh nghiệp đã khởi công nhà máy sản xuất tủ lạnh tại Phú Mỹ với tổng vốn đầu tư khoảng 50 triệu USD. Đây được xem là bước đi nhằm đa dạng hóa nguồn thu, nâng tỷ lệ nội địa hóa và tận dụng làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng vào Việt Nam.
Hoa Sen: Tăng tốc nhờ cải thiện biên lợi nhuận
Cùng chung xu hướng tích cực, Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen (HoSE: HSG) công bố báo cáo tài chính hợp nhất quý III niên độ tài chính 2025-2026 (từ ngày 1/4 đến 30/6/2026) với kết quả khả quan, đặc biệt ở chỉ tiêu lợi nhuận. Theo đó, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt 10.267 tỷ đồng, tăng 5,2% so với cùng kỳ năm trước. Sau khi trừ các khoản giảm trừ doanh thu, doanh thu thuần đạt 9.993 tỷ đồng.
Điểm sáng lớn nhất của Hoa Sen nằm ở việc kiểm soát giá vốn hiệu quả, giúp lợi nhuận gộp tăng lên 1.526 tỷ đồng, cao hơn 25,8% so với cùng kỳ. Tỷ suất lợi nhuận gộp được cải thiện đáng kể, phản ánh hiệu quả của chiến lược lựa chọn thời điểm mua nguyên liệu, tối ưu cơ cấu sản phẩm và nâng cao hiệu suất vận hành hệ thống sản xuất. Mặc dù doanh thu tài chính giảm và chi phí lãi vay tăng lên 121 tỷ đồng do nhu cầu vốn lưu động cao hơn, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh vẫn đạt 420 tỷ đồng, tăng gần 65%. Nhờ đó, lợi nhuận sau thuế quý III đạt 382 tỷ đồng, tăng 39,6% so với cùng kỳ và là mức cao nhất trong nhiều quý gần đây.
Lũy kế 9 tháng niên độ tài chính (từ 1/10/2025 đến 30/6/2026), Hoa Sen ghi nhận doanh thu thuần 27.351 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 568 tỷ đồng, lần lượt giảm 2,9% và 12,2% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, đà phục hồi mạnh trong quý III cho thấy doanh nghiệp đang dần lấy lại động lực tăng trưởng sau giai đoạn thị trường tôn mạ suy giảm. Đến ngày 30/6/2026, tổng tài sản của Hoa Sen đạt 22.215 tỷ đồng, tăng hơn 18% so với đầu niên độ. Tài sản tăng chủ yếu đến từ các khoản phải thu ngắn hạn và chi phí xây dựng cơ bản dở dang. Trong khi đó, nợ phải trả tăng 36,1% lên 10.343 tỷ đồng, chủ yếu do doanh nghiệp gia tăng vay ngắn hạn để bổ sung vốn lưu động phục vụ sản xuất kinh doanh.
Việc nợ vay tăng trong bối cảnh doanh thu và sản lượng cải thiện được đánh giá là phù hợp với chu kỳ mở rộng hoạt động. Tuy nhiên, chi phí tài chính vẫn sẽ là yếu tố cần theo dõi nếu mặt bằng lãi suất có xu hướng tăng trở lại.
Biên lợi nhuận cải thiện là điểm nhấn của toàn ngành
Điểm đáng chú ý trong mùa báo cáo tài chính lần này không chỉ nằm ở mức tăng doanh thu mà còn ở sự cải thiện rõ rệt của biên lợi nhuận. Trong giai đoạn 2022-2023, các doanh nghiệp thép chịu áp lực lớn từ giá nguyên liệu biến động, nhu cầu suy yếu và hàng tồn kho giá cao khiến lợi nhuận sụt giảm mạnh. Đến năm 2026, bối cảnh đã thay đổi khi giá quặng sắt, than luyện cốc và chi phí vận tải ổn định hơn, trong khi nhu cầu thép nội địa được cải thiện nhờ đầu tư công, xây dựng hạ tầng và sự phục hồi từng bước của thị trường bất động sản.
Bên cạnh yếu tố thị trường, việc các doanh nghiệp hoàn tất đầu tư các dự án quy mô lớn trong những năm trước cũng giúp nâng hiệu quả sản xuất nhờ lợi thế kinh tế theo quy mô. Khi công suất được khai thác ở mức cao hơn, chi phí sản xuất bình quân giảm, qua đó tạo dư địa cải thiện biên lợi nhuận ngay cả khi giá bán chưa tăng mạnh.
Triển vọng tích cực nhưng vẫn còn nhiều thách thức
Kết quả kinh doanh của Hòa Phát và Hoa Sen phản ánh bức tranh ngành thép đang sáng lên sau thời gian dài điều chỉnh. Nhu cầu thép xây dựng được hỗ trợ bởi việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, các dự án hạ tầng quy mô lớn và sự phục hồi dần của thị trường bất động sản. Trong khi đó, hoạt động sản xuất công nghiệp tiếp tục tăng trưởng cũng tạo thêm nhu cầu đối với thép cán nóng và thép công nghiệp. Song song với kết quả kinh doanh khả quan, cả hai doanh nghiệp đều tiếp tục đầu tư cho các dự án chiến lược nhằm tạo dư địa tăng trưởng dài hạn.
Hòa Phát đang tập trung triển khai dự án nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt tại Dung Quất. Sau khoảng 7 tháng thi công, dự án đã hoàn thành hơn 50% khối lượng và dự kiến cung cấp sản phẩm từ quý II/2027, hướng tới phục vụ các dự án đường sắt tốc độ cao, metro và nhiều công trình hạ tầng trọng điểm. Trong khi đó, Hoa Sen tiếp tục theo đuổi chiến lược nâng cao hiệu quả hoạt động, tối ưu hệ thống phân phối, mở rộng thị phần trong nước và xuất khẩu, đồng thời kiểm soát chặt hàng tồn kho và cơ cấu nguồn vốn để duy trì khả năng cạnh tranh.
Theo báo cáo dự phóng của Chứng khoán Vietcombank (VCBS), Hoa Sen là doanh nghiệp gia tăng thị phần mạnh nhất trong nhóm ba doanh nghiệp tôn mạ niêm yết trong bốn tháng đầu năm ở cả thị trường nội địa và xuất khẩu. Tuy nhiên, VCBS cũng lưu ý ngành tôn mạ vẫn đối mặt với áp lực dư cung, trong khi hoạt động xuất khẩu chịu tác động từ Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu cũng như các chính sách hạn ngạch nhập khẩu mới tại Anh và EU.
Ngoài các yếu tố thương mại quốc tế, biến động giá nguyên liệu, diễn biến tỷ giá và xu hướng bảo hộ tại nhiều thị trường xuất khẩu lớn vẫn là những rủi ro có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của các doanh nghiệp thép trong thời gian tới.Dù vậy, với nền tảng tài chính vững mạnh, quy mô sản xuất hàng đầu cùng các dự án đầu tư chiến lược đang được triển khai, Hòa Phát và Hoa Sen vẫn được đánh giá là hai doanh nghiệp có nhiều lợi thế để tận dụng chu kỳ phục hồi của ngành thép trong giai đoạn 2026-2027.
BuilData
