Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đẩy mạnh các giải pháp phát triển bền vững, Malaysia đã triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực xử lý nước bằng cách chuyển đổi bùn thải từ các nhà máy xử lý nước thành nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng.
Thay vì coi chất thải là gánh nặng môi trường, nhiều quốc gia đã tìm cách biến chúng thành nguồn tài nguyên phục vụ sản xuất, góp phần giảm khai thác tài nguyên thiên nhiên và cắt giảm lượng chất thải phải chôn lấp. Malaysia là một trong những quốc gia tiên phong triển khai mô hình này trong lĩnh vực xử lý nước, bằng cách chuyển đổi bùn thải từ các nhà máy xử lý nước thành nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng.
Ảnh minh họa
Công nghệ được phát triển thông qua sự hợp tác giữa Công ty Alam Aliran Kualiti (AAK) và Công ty Cấp nước Penang (PBAPP). Trưởng dự án AAK, ông G. Karthigayan, cho biết sáng kiến đã mở ra hướng tiếp cận bền vững hơn trong quản lý chất thải phát sinh từ quá trình xử lý nước, đồng thời thay đổi quan niệm lâu nay khi xem bùn thải chỉ là vật liệu cần loại bỏ. Thay vào đó, loại chất thải này được coi là nguồn nguyên liệu thứ cấp có thể tạo ra giá trị kinh tế nếu được xử lý bằng công nghệ phù hợp.
Theo đó, cặn thải từ các nhà máy xử lý nước, thuộc nhóm chất thải được kiểm soát (SW204) do có chứa kim loại, được xử lý bằng quy trình công nghệ chuyên biệt để sản xuất gạch xi măng. Với mô hình này, PBAPP trở thành đơn vị cấp nước đầu tiên tại Malaysia áp dụng kinh tế tuần hoàn trong quản lý cặn thải xử lý nước, trong khi AAK là doanh nghiệp đầu tiên của nước này chuyển hóa chất thải SW204 thành vật liệu xây dựng có giá trị thương mại.
Quy trình được triển khai tại Nhà máy Tách nước Sungai Dua (SDDP), nơi cặn thải được tách nước bằng hệ thống ép băng tải. Lượng nước thu hồi được đưa trở lại hệ thống cấp nước của PBAPP để tiếp tục xử lý và cung cấp cho người dân, trong khi phần bùn sau tách nước được vận chuyển đến cơ sở của AAK để xử lý hóa học, ổn định thành phần và tạo thành cốt liệu sử dụng trong sản xuất gạch xi măng.
Theo AAK, công nghệ này cho phép thu hồi khoảng 9 triệu lít nước mỗi ngày, đủ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của khoảng 10.000-12.000 hộ gia đình, thay vì xả trực tiếp ra sông như trước đây. Điều này không chỉ giúp tối ưu hóa việc sử dụng nguồn nước mà còn giảm áp lực lên môi trường, hạn chế nguy cơ ô nhiễm nguồn nước mặt, đồng thời giảm đáng kể lượng chất thải phải vận chuyển và xử lý tại các bãi chôn lấp.
Các thử nghiệm cũng cho thấy loại gạch sản xuất từ bùn thải có khả năng chống cháy tốt hơn gạch xi măng thông thường, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về độ bền cơ học, khả năng chịu lực và chất lượng trong xây dựng. Hiện nhà máy sản xuất khoảng 70.000-100.000 viên gạch mỗi ngày và có thể nâng công suất lên 150.000 viên/ngày. Sản phẩm đã được thương mại hóa và sử dụng trong nhiều dự án xây dựng tại Malaysia, góp phần thay thế một phần nguyên liệu truyền thống và giảm nhu cầu khai thác cát, đá tự nhiên.
Ông Karthigayan cho biết công nghệ này được phát triển sau gần 5 năm nghiên cứu, trải qua nhiều giai đoạn thử nghiệm, đánh giá kỹ thuật và quy trình phê duyệt nghiêm ngặt do chất thải SW204 thuộc nhóm phải kiểm soát theo Đạo luật Chất lượng Môi trường năm 1974 của Malaysia. Sản phẩm hiện đã đạt chứng nhận ISO 9001 và đang được Viện Tiêu chuẩn và Nghiên cứu Công nghiệp Malaysia (SIRIM) cùng Cơ quan Phòng cháy và Cứu nạn Malaysia đánh giá để mở rộng phạm vi ứng dụng trong ngành xây dựng.
Không chỉ mang lại hiệu quả về môi trường, mô hình này còn cho thấy tiềm năng tạo ra giá trị kinh tế từ chất thải, góp phần giảm chi phí xử lý, tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên và thúc đẩy phát triển ngành vật liệu xây dựng theo hướng xanh. Kinh nghiệm của Malaysia được đánh giá là một ví dụ điển hình về việc kết hợp giữa đổi mới công nghệ và mô hình kinh tế tuần hoàn trong quản lý chất thải, đồng thời mở ra gợi ý cho nhiều quốc gia đang tìm kiếm các giải pháp xử lý bùn thải bền vững, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu phát triển xanh ngày càng gia tăng.
BuilData
