Bộ Xây dựng vừa ban hành Phụ lục VII - Định mức sử dụng vật liệu xây dựng kèm theo Thông tư số 38/2026/TT-BXD ngày 26/6/2026. Đây là cơ sở quan trọng để lập dự toán, quản lý chi phí đầu tư xây dựng, lập kế hoạch cung ứng và kiểm soát việc sử dụng vật liệu trong quá trình thi công công trình. Đồng thời, bộ định mức mới cập nhật nhiều quy định về cấp phối bê tông, sử dụng vật liệu thay thế và phụ gia, góp phần sử dụng vật liệu tiết kiệm, nâng cao chất lượng công trình, giảm phát thải và thúc đẩy xu hướng phát triển vật liệu xây dựng xanh.
Theo quy định, định mức sử dụng vật liệu được xác định là mức hao phí của từng loại vật liệu cần thiết để hoàn thành một đơn vị khối lượng công tác hoặc cấu kiện xây dựng theo đúng yêu cầu kỹ thuật, quy chuẩn và tiêu chuẩn hiện hành, trong điều kiện thi công bình thường.

Định mức mới gồm hai phần chính là định mức sử dụng vật liệu và định mức hao hụt vật liệu. Trong đó, phần định mức sử dụng vật liệu bao quát hầu hết các nhóm công tác xây dựng như bê tông, bê tông cốt thép, xây, trát, láng, ốp lát, sơn hoàn thiện, gia công kết cấu gỗ, kết cấu thép, bảo ôn, chống thấm và nhiều công tác chuyên ngành khác. Phần định mức hao hụt quy định mức tổn thất vật liệu trong các khâu gia công, vận chuyển, trung chuyển, thi công và bảo quản tại kho, tạo cơ sở thống nhất để các chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu quản lý, kiểm soát chi phí vật liệu trong suốt quá trình thực hiện dự án.
Điểm nổi bật của bộ định mức lần này là hệ thống cấp phối vật liệu được xây dựng chi tiết theo từng loại xi măng, cấp cường độ bê tông, độ sụt, kích cỡ cốt liệu lớn cũng như loại phụ gia sử dụng. Việc tiêu chuẩn hóa cấp phối giúp các đơn vị dễ dàng lựa chọn phương án phù hợp với yêu cầu thiết kế và điều kiện thi công, đồng thời hạn chế tình trạng xác định cấp phối theo kinh nghiệm, gây lãng phí vật liệu hoặc không bảo đảm chất lượng.
Đối với bê tông sử dụng xi măng PCB30, tài liệu quy định đầy đủ cấp phối từ mác 100 đến 400 với các mức độ sụt từ 0,5 - 1 cm đến 18 - 22 cm. Chẳng hạn, để sản xuất 1 m³ bê tông mác 300 (độ sụt 2 - 4 cm, đá dăm Dmax 20 mm), định mức sử dụng khoảng 396 kg xi măng, 0,488 m³ cát vàng, 0,796 m³ đá dăm và 180 lít nước, đồng thời áp dụng phụ gia dẻo hóa. Trong khi đó, bê tông mác 400 cùng điều kiện cần khoảng 476 kg xi măng, kết hợp phụ gia siêu dẻo nhằm bảo đảm tính công tác của hỗn hợp và đạt cường độ thiết kế.
Đối với bê tông sử dụng xi măng PC40 và PCB40, định mức được mở rộng đến mác 600 nhằm đáp ứng yêu cầu của các công trình có cường độ chịu lực cao, công trình cầu, hầm, nhà cao tầng và công trình hạ tầng kỹ thuật. Ví dụ, cấp phối cho 1 m³ bê tông mác 600 với đá dăm Dmax 20 mm gồm khoảng 552 kg xi măng, 0,466 m³ cát, 0,761 m³ đá dăm, 160 lít nước và sử dụng phụ gia gốc Polycarboxylate để duy trì độ chảy, giảm lượng nước trộn nhưng vẫn bảo đảm cường độ và độ bền lâu của bê tông.
Một điểm mới đáng chú ý khác là bộ định mức đã cập nhật nhiều loại vật liệu thay thế và vật liệu thân thiện môi trường. Theo đó, trong cấp phối bê tông có thể sử dụng tro bay, xỉ hạt lò cao nghiền mịn, silica fume và các loại phụ gia khoáng hoạt tính khác theo quy định của tiêu chuẩn hiện hành. Việc bổ sung các vật liệu này góp phần giảm lượng xi măng sử dụng, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, giảm phát thải CO₂ trong sản xuất vật liệu xây dựng và nâng cao độ bền của kết cấu bê tông.
Thông tư cũng bổ sung định mức đối với nhiều loại phụ gia hóa học như phụ gia dẻo hóa, siêu dẻo, phụ gia chậm đông kết, phụ gia cuốn khí và các loại phụ gia chuyên dụng khác. Việc quy định cụ thể định mức sử dụng phụ gia giúp các đơn vị thiết kế, tư vấn và nhà thầu có cơ sở lựa chọn giải pháp kỹ thuật phù hợp với từng loại công trình, điều kiện thời tiết và yêu cầu thi công.
Đối với công tác xây, trát và hoàn thiện, bộ định mức tiếp tục cập nhật tỷ lệ sử dụng xi măng, cát, vôi, bột bả, sơn và các vật liệu hoàn thiện theo từng chủng loại vật liệu và yêu cầu kỹ thuật. Đồng thời, định mức hao hụt được điều chỉnh theo hướng sát với thực tế thi công hiện nay, phản ánh đúng mức tổn thất phát sinh trong quá trình vận chuyển, bốc xếp, gia công và sử dụng vật liệu.
Việc ban hành Phụ lục VII được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính thống nhất trong công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng, tăng tính minh bạch trong xác định định mức vật liệu, đồng thời tạo điều kiện để các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu áp dụng các giải pháp thi công tiên tiến, sử dụng vật liệu hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của ngành xây dựng trong giai đoạn mới.
Xem chi tiết Thông tư TẠI ĐÂY:
Buildata




