Những ngày cuối tháng 9, thị trường vật liệu xây dựng ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý. Nhiều doanh nghiệp đồng loạt thông báo điều chỉnh tăng giá bán xi măng trong bối cảnh chi phí đầu vào tiếp tục gia tăng. Trong khi đó, thị trường thép thế giới có sự phân hóa rõ nét khi Trung Quốc – quốc gia sản xuất thép lớn nhất thế giới – đang giảm tốc, còn Ấn Độ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh.
Tại thị trường thép trong nước, đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục tạo động lực cho nhu cầu thép xây dựng trong những tháng cuối năm 2026, khi tiến độ giải ngân được đẩy nhanh và hoạt động xây dựng bước vào giai đoạn cao điểm.
Bên cạnh diễn biến thị trường, một số chính sách mới và thông tin quản lý đáng chú ý trong lĩnh vực xây dựng, vật liệu xây dựng và khoáng sản cũng được công bố trong tuần, trong đó có dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng dự kiến có hiệu lực từ năm 2027, các tiêu chí xác định dự án xanh và việc khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản làm nguyên liệu sản xuất xi măng.
Nhiều doanh nghiệp điều chỉnh tăng giá bán xi măng
Thời gian gần đây, chi phí sản xuất xi măng liên tục gia tăng khi giá nhiều nguyên liệu đầu vào như clinker, than, thạch cao cùng chi phí năng lượng, vận hành, logistics và các yếu tố sản xuất khác có xu hướng tăng. Trước áp lực chi phí, nhiều doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh xi măng đã thông báo điều chỉnh tăng giá bán sản phẩm nhằm bù đắp một phần chi phí đầu vào, duy trì chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo đảm hoạt động cung ứng.
Theo các thông báo được doanh nghiệp gửi tới đối tác và khách hàng, mức điều chỉnh trong đợt này phổ biến từ 30.000-100.000 đồng/tấn, tùy doanh nghiệp, chủng loại sản phẩm và khu vực giao nhận. Một số doanh nghiệp áp dụng mức tăng đối với toàn bộ sản phẩm, trong khi một số đơn vị chỉ điều chỉnh một số dòng xi măng cụ thể.
Việc nhiều doanh nghiệp đồng loạt điều chỉnh giá cho thấy áp lực chi phí đang tiếp tục tác động đến thị trường xi măng. Diễn biến giá bán trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào mức độ biến động của nhiên liệu, nguyên liệu đầu vào, chi phí vận chuyển cũng như sức tiêu thụ của thị trường xây dựng.
Đầu tư công tạo đà thúc đẩy thị trường thép tăng trưởng những tháng cuối năm 2026
Kế hoạch đầu tư công năm 2026 ở quy mô hơn 1 triệu tỷ đồng đang trở thành một trong những động lực quan trọng đối với triển vọng ngành xây dựng nói chung và thép xây dựng nói riêng. Sau giai đoạn giải ngân có phần chậm trong những tháng đầu năm, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng trong nửa cuối năm, cùng mùa cao điểm xây dựng cuối năm, có thể tiếp tục hỗ trợ nhu cầu thép xây dựng trong quý IV/2026.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao ở mức hơn 1.008 nghìn tỷ đồng tại thời điểm đầu tháng 7. Đến giữa tháng 7, tổng kế hoạch được cập nhật lên hơn 1.014 nghìn tỷ đồng. Tính đến ngày 16/7, giải ngân đạt khoảng 378 nghìn tỷ đồng, tương đương 37,3% kế hoạch Thủ tướng giao.
Diễn biến này cho thấy dư địa giải ngân trong những tháng cuối năm vẫn còn lớn, qua đó tạo cơ sở để dòng vốn đầu tư công tiếp tục trở thành nguồn cầu đáng kể đối với các ngành xây dựng và vật liệu.
Đối với ngành thép, nhu cầu từ các dự án giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các công trình xây dựng sử dụng vốn đầu tư công có thể hỗ trợ tiêu thụ thép xây dựng trong giai đoạn cuối năm. Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai và giải ngân của từng nhóm dự án cũng như diễn biến giá nguyên liệu và thị trường thép trong nước.
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng sẽ có hiệu lực từ 2027
Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng (QCVN 16:2026/BXD). Dự kiến, quy chuẩn mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 và thay thế QCVN 16:2023/BXD được ban hành kèm theo Thông tư số 04/2023/TT-BXD ngày 30/6/2023.
Việc xây dựng QCVN 16:2026/BXD được Bộ Xây dựng thực hiện trong Chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026. Hồ sơ dự thảo đã được Bộ Xây dựng công bố để lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân chịu tác động.
Theo Bộ Xây dựng, việc xây dựng quy chuẩn mới nhằm cập nhật, hoàn thiện các yêu cầu kỹ thuật và biện pháp quản lý đối với sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng, đồng thời bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật mới về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm, hàng hóa và quản lý vật liệu xây dựng.
Nếu được ban hành và áp dụng theo dự kiến, QCVN 16:2026/BXD sẽ là một trong những nội dung doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh vật liệu xây dựng cần theo dõi để chủ động chuẩn bị về tiêu chuẩn kỹ thuật, hồ sơ chất lượng và hoạt động công bố, kiểm tra sản phẩm.
Tiêu chí xác định các dự án xanh trong lĩnh vực xây dựng
Dự án xanh trong lĩnh vực xây dựng được xác định theo các tiêu chí về xây dựng mới hoặc cải tạo nhà đạt mục tiêu công trình xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; xây dựng mới hoặc cải tạo công trình công ích theo hướng thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng.
Các tiêu chí này được quy định tại Quyết định số 46/2026/QĐ-TTg ngày 17/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG).
Theo Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, một dự án được xác định là dự án xanh khi đồng thời đáp ứng hai yêu cầu: thuộc loại hình dự án, có mục tiêu phù hợp và đáp ứng các yêu cầu cụ thể tại Phụ lục I ban hành kèm theo Quyết định.
Việc ban hành các tiêu chí xác định dự án xanh tạo cơ sở để nhận diện và phân loại các dự án đáp ứng yêu cầu về môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và năng lượng. Đây cũng là cơ sở quan trọng đối với các chủ đầu tư, doanh nghiệp xây dựng và các bên liên quan khi triển khai, đánh giá hoặc tiếp cận các nguồn vốn gắn với tiêu chí môi trường, xã hội và quản trị.
Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành Quyết định số 3103/QĐ-UBND ngày 21/9/2026 về việc phê duyệt khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đối với mỏ đá vôi làm nguyên liệu sản xuất xi măng tại xã Trường Lâm. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày 21/9/2026.
Theo quyết định, hai khu vực mỏ đá vôi tại xã Trường Lâm, tỉnh Thanh Hóa được phê duyệt là khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp phép của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa.
Việc khoanh định được thực hiện trên cơ sở các tiêu chí quy định tại Điều 143 Nghị định số 193/2025/NĐ-CP ngày 2/7/2025, được sửa đổi, bổ sung tại khoản 54 Điều 1 Nghị định số 21/2026/NĐ-CP ngày 16/1/2026 của Chính phủ.
Đây là thông tin đáng chú ý đối với hoạt động khai thác và cung ứng nguyên liệu đầu vào cho sản xuất xi măng tại khu vực, đồng thời cho thấy công tác quản lý, quy hoạch và cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tiếp tục được triển khai theo các quy định pháp luật mới.
Ngành thép thế giới: Trung Quốc giảm tốc, Ấn Độ bước vào chu kỳ tăng trưởng mới
Trong nhiều năm qua, Trung Quốc luôn là quốc gia sản xuất thép lớn nhất thế giới, trong khi Ấn Độ duy trì vị trí thứ hai. Tuy nhiên, sự giảm tốc của Trung Quốc có ý nghĩa đặc biệt đối với thị trường thép toàn cầu bởi quy mô sản xuất của nước này vẫn vượt xa mọi quốc gia khác. Trong khi đó, Ấn Độ nổi lên như một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của ngành thép toàn cầu.
Theo Hiệp hội Thép Thế giới (World Steel Association – worldsteel), sản lượng thép thô của Trung Quốc năm 2025 đạt khoảng 960,8 triệu tấn, giảm 4,4% so với năm 2024. Trong khi đó, sản lượng của Ấn Độ đạt khoảng 164,9 triệu tấn, tăng 10,4%.
Khoảng cách về quy mô sản xuất giữa hai quốc gia vẫn rất lớn, nhưng xu hướng tăng trưởng đang đi theo hai hướng khác nhau: Trung Quốc thu hẹp sản lượng sau nhiều năm duy trì ở mức trên 1 tỷ tấn, trong khi Ấn Độ tiếp tục mở rộng nhanh.
Diễn biến này đang góp phần làm thay đổi tương quan tăng trưởng của ngành thép thế giới. Đối với Trung Quốc, sự giảm tốc của sản xuất thép có thể gắn với những thay đổi về nhu cầu trong nước và định hướng phát triển của ngành. Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng của Ấn Độ được hỗ trợ bởi nhu cầu thép phục vụ xây dựng, cơ sở hạ tầng và quá trình công nghiệp hóa.
Sự dịch chuyển về động lực tăng trưởng giữa hai thị trường lớn này là yếu tố cần được theo dõi, bởi những thay đổi về sản lượng và nhu cầu tại Trung Quốc và Ấn Độ có thể tác động tới cân bằng cung – cầu, thương mại và mặt bằng giá thép trên thị trường quốc tế.
Build.Data
