Ngành xây dựng - lĩnh vực đóng góp khoảng 13% GDP toàn cầu - vốn được xem là động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, nhiều dự án xây dựng trên khắp thế giới đang bị đình trệ do thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng.
Số lượng đơn đặt hàng vật liệu xây dựng tại nhiều quốc gia đã giảm mạnh
Hàng loạt dự án xây dựng tại châu Á, châu Âu và Bắc Mỹ đang chịu tác động nặng nề từ căng thẳng leo thang ở Trung Đông. Việc gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải trung chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu - đã khiến chuỗi cung ứng nguyên liệu phục vụ ngành xây dựng bị đứt gãy nghiêm trọng.
Không chỉ giá dầu tăng mạnh, nhiều sản phẩm có nguồn gốc từ hóa dầu như sơn công nghiệp, nhựa PVC, vật liệu chống thấm, chất kết dính và vật liệu cách nhiệt cũng đồng loạt leo thang giá bán. Chi phí logistics tăng cao cùng thời gian giao hàng kéo dài đang tạo áp lực lớn đối với các nhà thầu và chủ đầu tư.
Ngành xây dựng, lĩnh vực đóng góp khoảng 13% GDP toàn cầu, vốn được xem là động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, theo các nhà thầu xây dựng, sự gián đoạn nguồn cung dầu từ Trung Đông đang khiến nhiều công trình rơi vào tình trạng “đắp chiếu”.
Masatomi Maeda, Chủ tịch công ty xây dựng Maeda Housing có trụ sở tại Hiroshima (Nhật Bản) cho biết khoảng 1/4 số dự án của công ty đã bị trì hoãn trong tháng qua do các nhà cung cấp không thể xác nhận thời gian giao hàng đối với nhiều mặt hàng như ống nhựa PVC, vật liệu cách nhiệt và phòng tắm lắp ghép.
Theo các nhà thầu, chỉ cần thiếu một mặt hàng chẳng hạn như một loại keo dán hay một vật liệu nhỏ, cũng đủ khiến cả công trình phải dừng lại.
“Chúng tôi có khoảng 20 dự án đã ký hợp đồng nhưng không thể khởi công suôn sẻ. Chúng tôi đã tính đến khả năng tiền thanh toán hoàn thành công trình sẽ bị chậm từ hai đến ba tháng. Nếu doanh thu biến mất trong hai tháng, nhiều doanh nghiệp xây dựng có thể cạn vốn lưu động”, Maeda nói.
Ngành xây dựng phụ thuộc rất lớn vào các vật liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ, những mặt hàng đang bị ảnh hưởng nặng nề do việc đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu.
Các sản phẩm bị ảnh hưởng gồm nhựa đường, vật liệu cách nhiệt, thiết bị chiếu sáng, hệ thống sưởi và thông gió, nhựa công nghiệp và sơn. Giá của nhiều mặt hàng trong số này đã tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn.
Không chỉ vậy, chi phí năng lượng công nghiệp leo thang cũng đang kéo giá thép, bê tông, xi măng, gốm sứ và gạch xây dựng tăng theo.
Tại Ấn Độ, nhiều tập đoàn bất động sản lớn bắt đầu cảm nhận rõ tác động từ tình trạng gián đoạn nguồn cung vật liệu.
Abhishek Lodha, Chủ tịch tập đoàn phát triển bất động sản Lodha Developers tại Mumbai cho biết chi phí xây dựng đã tăng khoảng 5% kể từ khi chiến sự Iran bùng phát.
Tại Úc, cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng đang đe dọa kế hoạch xây dựng 1,2 triệu căn nhà mới trước năm 2029 của chính phủ. Một số nhà phát triển cảnh báo chi phí tăng có thể khiến giá xây dựng mỗi căn nhà đội thêm tới 50.000 đô la Úc (khoảng 36.000 đô la Mỹ).
Tại Anh, chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành xây dựng trong tháng Tư ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong vòng 5 tháng do chi phí đầu vào tăng với tốc độ cao nhất trong hơn 30 năm, nếu không tính giai đoạn đại dịch Covid-19.
Theo Noble Francis, Giám đốc kinh tế của Hiệp hội Sản phẩm Xây dựng Anh (CPA), một số nhà thầu nhận cảnh báo giá nguyên vật liệu có thể tăng thêm 10–30% trong ba tháng tới. CPA cũng dự báo số doanh nghiệp xây dựng phá sản sẽ gia tăng trong vòng 12 tháng tới.
Tại Nhật Bản, giá vật liệu xây dựng đang tăng chóng mặt. Yoshihide Kimura, CEO công ty xây dựng Tomiso, cho biết trong tháng trước công ty ông liên tục nhận email và fax thông báo về các đợt tăng giá “bất thường”, với giá ống nhựa PVC đã tăng tới 70%.
Tình trạng khan hiếm vật liệu hiện không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ thi công mà còn khiến chi phí xây dựng tăng đáng kể. Nhiều doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh ngân sách, kéo dài thời gian hoàn thành hoặc tạm hoãn triển khai các dự án mới để hạn chế rủi ro tài chính.
Các chuyên gia cảnh báo nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục kéo dài, ngành xây dựng toàn cầu có thể đối mặt với làn sóng tăng giá mới, đặc biệt ở các dự án hạ tầng và nhà ở quy mô lớn. Điều này có nguy cơ tác động dây chuyền đến thị trường bất động sản, đầu tư công và tăng trưởng kinh tế tại nhiều quốc gia.
Buildata
