Trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung vật liệu xây dựng và tình trạng giá bán thực tế tại một số mỏ chưa phản ánh đầy đủ trên hồ sơ, Nghệ An yêu cầu thành lập Tổ công tác liên ngành trực tiếp kiểm tra tại chân mỏ, xác định giá bán thực tế làm cơ sở quản lý.
Chiều 8/9/2026, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức cuộc họp về công tác quản lý vật liệu xây dựng trên địa bàn. Một trong những vấn đề được đặt ra là nguy cơ thiếu nguồn cung đá, cát xây dựng và đất san lấp trong bối cảnh nhu cầu phục vụ các dự án hạ tầng đang tăng nhanh.
Theo dự báo, riêng năm 2026, Nghệ An thiếu khoảng 951.584 m³ đá xây dựng, 1,773 triệu m³ cát xây dựng và 9,865 triệu m³ đất san lấp. Đáng chú ý, nếu tính trong giai đoạn 2026-2030, nguồn cung hiện tại mới đáp ứng khoảng 69% nhu cầu đá xây dựng, 39% nhu cầu cát xây dựng và 31% nhu cầu đất san lấp.
Tình trạng thiếu hụt diễn ra cục bộ tại nhiều địa phương như Nam Đàn, Quế Phong, Quỳ Châu, Vinh, Diễn Châu, Kỳ Sơn, Thanh Chương, Tương Dương, Tân Kỳ... Trong đó, Nam Đàn là khu vực có nhu cầu vật liệu tăng cao do đang triển khai nhiều dự án giao thông trọng điểm và công trình hạ tầng quy mô lớn.
Từ năm 2025 đến nay, nhiều dự án giao thông trọng điểm quốc gia và của tỉnh, các công trình phòng chống thiên tai, hạ tầng khu công nghiệp... đồng loạt được triển khai, tạo sức ép lớn lên thị trường vật liệu xây dựng. Không chỉ thiếu nguồn cung, thị trường vật liệu xây dựngNghệ An còn phát sinh vấn đề về giá bán và tính minh bạch của dữ liệu giá.
Qua khảo sát tại một số mỏ, cơ quan chức năng nhận thấy giá ghi trên hóa đơn xuất bán có trường hợp thấp hơn đáng kể so với giá giao dịch thực tế. Khoảng chênh lệch này gây khó khăn cho việc xác định, công bố giá vật liệu xây dựng sát với diễn biến của thị trường, đồng thời ảnh hưởng đến việc lập và kiểm soát chi phí đầu tư xây dựng.
Một số doanh nghiệp cung cấp thông tin chưa đầy đủ, báo giá chưa phản ánh đúng thực tế. Khi nguồn cung khan hiếm, còn xuất hiện tình trạng găm hàng, nâng giá, làm gia tăng chi phí đầu vào của các nhà thầu và chủ đầu tư.
Thành lập Tổ công tác liên ngành kiểm tra tại chân mỏ
Trước thực tế trên, ông Hoàng Phú Hiền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, yêu cầu Sở Xây dựng tham mưu thành lập Tổ công tác liên ngành gồm Công an, Thuế, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng để trực tiếp làm việc tại các chân mỏ.
Tổ công tác có nhiệm vụ kiểm tra, đối chiếu thông tin, xác định giá bán thực tế tại mỏ và lập biên bản làm căn cứ phục vụ công tác quản lý nhà nước. Việc kiểm tra tại nguồn được kỳ vọng giúp cơ quan chức năng có dữ liệu sát thực tế hơn, thay vì chỉ dựa vào báo giá do doanh nghiệp cung cấp.
Cơ quan Thuế được giao rà soát, kiểm tra hóa đơn, chứng từ của các chủ mỏ; kịp thời phát hiện, xử lý tình trạng khai lách giá, kê khai không đúng thực tế hoặc đẩy chi phí vận chuyển nhằm gian lận sản lượng, doanh thu và gây thất thu thuế.
Sở Xây dựng được yêu cầu nghiên cứu đổi mới phương thức công bố giá vật liệu xây dựng theo hướng linh hoạt hơn. Trong đó, cần tính đến đặc thù về vị trí mỏ, cự ly vận chuyển và điều kiện cung ứng, qua đó giúp chủ đầu tư và nhà thầu có cơ sở tính toán chi phí sát thực tế, hạn chế phát sinh trong quá trình thi công.
Gỡ vướng thủ tục, đưa thêm mỏ vào khai thác
Cùng với kiểm soát giá, Nghệ An xác định việc bảo đảm nguồn cung là giải pháp quan trọng để ổn định thị trường vật liệu xây dựng và đáp ứng tiến độ các dự án.
Tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường làm việc với toàn bộ các chủ mỏ trên địa bàn, tập trung tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện thủ tục cấp phép, gia hạn mỏ trong tháng 9, chậm nhất tháng 10/2026.
Đối với việc cấp phép nâng công suất hoặc gia hạn mỏ, tỉnh yêu cầu bổ sung các điều kiện ràng buộc pháp lý. Theo đó, doanh nghiệp phải niêm yết đúng giá thực tế, xuất hóa đơn chính xác và định kỳ cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý.
Trường hợp doanh nghiệp vi phạm, không chấp hành quy định về giá, hóa đơn hoặc cung cấp thông tin không trung thực, cơ quan chức năng sẽ xem xét các biện pháp xử lý, trong đó có việc đình chỉ hoặc hạ công suất trong đợt cấp phép tiếp theo.
Bên cạnh đó, các ngành chức năng sẽ rà soát những khu vực đang thiếu vật liệu để bổ sung vào quy hoạch; hoàn thiện bản đồ tổng thể, phân vùng nguồn vật liệu trong tháng 10, làm cơ sở tổ chức đấu giá và chủ động chuẩn bị nguồn cung cho các dự án trong những năm tới.
Nghiên cứu cơ chế đặc thù cho khu vực miền núi
Đối với các huyện miền núi, nơi điều kiện khai thác khó khăn, hạ tầng giao thông hạn chế và khả năng thu hút doanh nghiệp đầu tư vào mỏ còn thấp, Nghệ An dự kiến nghiên cứu cơ chế đặc thù.
Theo hướng này, tỉnh sẽ chủ động thực hiện các thủ tục liên quan đến quy hoạch, đền bù, giải phóng mặt bằng và hỗ trợ nhà đầu tư, qua đó rút ngắn thời gian từ khi xác định nguồn vật liệu đến khi mỏ đủ điều kiện đưa vào khai thác.
Việc đồng thời tăng nguồn cung, kiểm soát giá tại chân mỏ và minh bạch hóa dữ liệu giao dịch được xem là giải pháp nhằm ổn định thị trường vật liệu xây dựng trên địa bàn Nghệ An. Đây cũng là cơ sở để các chủ đầu tư, nhà thầu chủ động xây dựng dự toán, kiểm soát chi phí và hạn chế tình trạng đội giá vật liệu làm ảnh hưởng đến tiến độ, hiệu quả đầu tư các dự án.
BuilData
