Từ ngày 1/10/2026, các lô thép thuộc phạm vi điều chỉnh khi nhập khẩu vào Liên minh châu Âu (EU) phải có thông tin và bằng chứng có thể kiểm chứng về quốc gia “nấu chảy và đúc” (Melt and Pour). Quy định mới khiến yêu cầu truy xuất nguồn gốc đối với doanh nghiệp xuất khẩu thép trở nên chặt chẽ hơn, đặc biệt đối với hồ sơ liên quan đến mẻ thép và nguồn nguyên liệu.
Trước đó, ngày 28/8/2026, Ủy ban Châu Âu (EC) ban hành Quy định thực thi 2026/1963 quy định loại bằng chứng mà nhà nhập khẩu phải cung cấp để chứng minh quốc gia “nấu chảy và đúc” (country of melt and pour) đối với các sản phẩm thép nhập khẩu vào EU. Quy định được xây dựng để triển khai Quy định 2026/1384 về xử lý các tác động thương mại tiêu cực của tình trạng dư thừa công suất thép toàn cầu.
Theo EC, “quốc gia nấu chảy và đúc” được hiểu là quốc gia nơi thép hoặc sắt thô lần đầu được sản xuất ở trạng thái lỏng trong lò và sau đó được đúc thành trạng thái rắn đầu tiên, bao gồm cả trường hợp nấu chảy lại thép phế liệu. Việc bổ sung yêu cầu này nhằm tăng khả năng truy xuất nguồn gốc thép nhập khẩu, giúp EU có cái nhìn chính xác hơn về chuỗi cung ứng thép và phục vụ việc xem xét các biện pháp chính sách tiếp theo nhằm ứng phó với tình trạng dư thừa công suất toàn cầu.
Theo đó, từ ngày 1/10/2026, khi nhập khẩu các sản phẩm thép thuộc phạm vi Quy định thép mới vào EU, nhà nhập khẩu phải khai báo trên tờ khai hải quan quốc gia nơi thép được “melt and pour”. Chứng từ chính là Mill Test Certificate (MTC) - Chứng chỉ kiểm tra nhà máy, trong đó cần có thông tin về quốc gia “nấu chảy và đúc” lần đầu và số mẻ thép.
Từ ngày 1/10/2027, sau giai đoạn chuyển tiếp 1 năm, Chứng chỉ MTC do nhà máy thép cấp sẽ là chứng từ bắt buộc để chứng minh thông tin “nấu chảy và đúc” lần đầu; các chứng từ khác chỉ còn được chấp nhận với vai trò tài liệu bổ trợ (hóa đơn, phiếu giao hàng, chứng chỉ chất lượng, hợp đồng hoặc đơn đặt hàng, khai báo dài hạn của nhà cung cấp, tài liệu sản xuất, chứng từ hải quan của nước xuất khẩu, thư tín thương mại hoặc mô tả quy trình sản xuất).
Đối với doanh nghiệp thép Việt Nam xuất khẩu sang EU, quy định mới đặt ra yêu cầu cần lưu ý về khả năng truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và hồ sơ sản xuất. Doanh nghiệp cần phối hợp với nhà nhập khẩu EU, rà soát MTC và bảo đảm thông tin về quốc gia nấu chảy và đúc, số mẻ luyện và các chứng từ liên quan đầy đủ, nhất quán và có khả năng kiểm chứng trước khi hàng hóa nhập khẩu vào EU, đặc biệt khi quy định bắt đầu được áp dụng từ ngày 01/10/2026.
Doanh nghiệp cần rà soát mã HS/CN của sản phẩm, xác định sản phẩm có thuộc Phụ lục I hay không, đồng thời làm việc với nhà cung cấp nguyên liệu và nhà nhập khẩu EU để chuẩn bị Chứng chỉ MTC, thông tin về số mẻ thép, chứng từ sản xuất, hợp đồng, chứng chỉ chất lượng và dữ liệu truy xuất chuỗi cung ứng.
Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU khuyến nghị, trong bối cảnh EU tăng cường quản lý thép nhập khẩu, năng lực chứng minh xuất xứ nguyên liệu và truy xuất chuỗi cung ứng sẽ ngày càng quan trọng. Doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ ngay từ khâu mua nguyên liệu, thay vì chờ đến khi hàng đến cửa khẩu EU mới bổ sung chứng từ.
Các sản phẩm thuộc phạm vi quy định là các nhóm thép gồm nhiều nhóm chính như: thép tấm/cuộn cán nóng, thép cán nguội, thép mạ, thép phủ, thép tấm dày, thép không gỉ, thép thanh, thép hình, thép cốt bê tông, dây thép, vật liệu đường sắt, ống thép, ống thép không hàn và ống thép hàn.
Doanh nghiệp cần đối chiếu mã hàng cụ thể với danh mục CN/TARIC trong Phụ lục I để xác định sản phẩm của mình có thuộc phạm vi điều chỉnh hay không.
Build.Data
