Công nghệ gia cố nền đường bằng phụ gia hóa rắn TH112 đang được giới thiệu như một hướng tiếp cận mới trong xây dựng giao thông, khi tận dụng ngay đất, đá, tro xỉ hoặc vật liệu tại chỗ để tạo thành lớp nền có độ cứng cao. Sau kiểm chứng cho thấy độ bền và tuổi thọ công trình, các công nghệ kiểu này có thể giúp giảm nhu cầu khai thác đá tự nhiên, hạn chế vận chuyển vật liệu đường dài và giảm phát thải trong xây dựng hạ tầng.
Theo tài liệu kỹ thuật của đơn vị phát triển, phụ gia TH112 được sử dụng kết hợp với xi măng để hình thành liên kết polymer vô cơ trong vật liệu nền đường. Giải pháp này xuất hiện trong bối cảnh ngành giao thông Việt Nam đối mặt áp lực lớn về chi phí vật liệu, khai thác đá tự nhiên và xử lý các tuyến đường xuống cấp nhanh do nền đất yếu hoặc nước xâm thực.
Theo hồ sơ giới thiệu công nghệ mà Điện tử & Ứng dụng tiếp cận được cho thấy cơ chế phá hỏng nền đường truyền thống thường đến từ hai yếu tố chính gồm lỗ rỗng trong kết cấu và hiện tượng phân ly điện hóa giữa các hạt đất khi gặp nước. Các lỗ rỗng nhỏ trong nền móng có thể liên thông thành mạch nước ngầm, làm suy yếu kết cấu khi chịu tải trọng xe cộ. Đồng thời, màng nước quanh hạt đất tạo điện tích âm khiến các hạt khó liên kết chặt với nhau.
Tài liệu cho biết phụ gia TH112 hoạt động theo cơ chế trao đổi ion. Khi được trộn với đất và xi măng, phụ gia bổ sung ion kim loại mang điện tích dương để trung hòa điện tích âm của hạt đất, từ đó hình thành chuỗi liên kết polymer vô cơ. Theo nhà phát triển, quá trình này giúp giảm lỗ rỗng và tạo liên kết bền vững hơn trong nền móng giao thông.
Một trong những điểm được nhấn mạnh của công nghệ này là khả năng sử dụng vật liệu tại chỗ thay cho cấp phối đá dăm truyền thống. Đất tự nhiên, tro bay, xỉ than, phế thải xây dựng hoặc vật liệu từ mặt đường cũ có thể được nghiền nhỏ, trộn với phụ gia TH112 và xi măng để tạo lớp móng mới. Theo tài liệu giới thiệu, định mức sử dụng phổ biến là 3 đến 5 lít phụ gia cho mỗi mét khối vật liệu gia cố, kết hợp với 4% đến 8% xi măng tùy điều kiện nền đất.
Đơn vị phát triển cho biết công nghệ này có thể áp dụng cho nhiều loại hạ tầng như đường giao thông, sân bãi container, đê điều, hồ chứa nước hoặc gia cố nền đất yếu. Ngoài giao thông, phụ gia TH112 còn được giới thiệu cho sản xuất gạch không nung từ đất đồi, tro bay và cát biển. Tài liệu cũng cho rằng các viên gạch sản xuất bằng công nghệ này có thể tiết kiệm đến 80% lượng vữa và 60% thời gian thi công.
Một điểm đáng chú ý là công nghệ tái chế nguội mặt đường đã xuất hiện tại nhiều quốc gia từ nhiều năm trước. Hồ sơ kỹ thuật cho biết Nhật Bản hiện tái sử dụng gần như toàn bộ vật liệu mặt đường cũ, trong khi tỷ lệ này tại Việt Nam mới khoảng 2%.
Từ năm 2014, Việt Nam đã ban hành tiêu chuẩn TCVN 10379:2014 về gia cố đất bằng chất kết dính vô cơ và hóa chất trong xây dựng đường bộ. Sau đó, Bộ Giao thông Vận tải tiếp tục ban hành Quyết định 1588/QĐ-BGTVT năm 2016 về chỉ dẫn kỹ thuật thi công và nghiệm thu lớp vật liệu tái sinh nguội sử dụng xi măng và nhũ tương nhựa trong kết cấu áo đường ô tô.
Điều này cho thấy khung pháp lý cho công nghệ tái chế nguội đã tồn tại, song việc triển khai trên thực tế còn hạn chế và nguyên nhân một phần nằm ở yêu cầu thiết bị chuyên dụng như máy cào bóc tái chế nguội của Nhật hoặc Đức. Đây là các hệ thống có khả năng vừa nghiền nhỏ vật liệu mặt đường cũ, vừa trộn đều phụ gia và xi măng trước khi lu lèn tại chỗ.
Buildata
