Thực trạng sản xuất và thị trường phát triển của tấm tường nhẹ tại Việt Nam

Tốc độ tăng trưởng thị trường

Hiện nay trên thị trường chủ yếu gồm các dòng sản phẩm phổ biến như tấm bê tông khí chưng áp ALC/AAC (Autoclaved Lightweight Concrete), tấm tường bê tông đúc sẵn Acotec, tấm xi măng sợi (Fiber Cement Board), tấm panel EPS, PU, Rockwool dùng cho nhà công nghiệp và kho lạnh, tấm tường bê tông nhẹ cốt thép lắp ghép và các dòng panel bê tông nhẹ thế hệ mới phục vụ xây dựng công nghiệp hóa.

Bên cạnh các doanh nghiệp trên, thị trường còn có sự tham gia của nhiều nhà sản xuất panel EPS, PU, Rockwool, tấm xi măng sợi và cấu kiện bê tông đúc sẵn khác, tạo nên hệ sinh thái vật liệu xây dựng nhẹ ngày càng đa dạng và cạnh tranh.

Giai đoạn 2018–2024, thị trường tấm tường nhẹ duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 10–15%/năm. Riêng phân khúc tấm tường ALC/AAC và Acotec có mức tăng trưởng cao hơn, đạt khoảng 15–20%/năm tại các đô thị lớn và khu công nghiệp trọng điểm. Mặc dù tốc độ tăng trưởng khá cao, tỷ lệ sử dụng tấm tường nhẹ tại Việt Nam hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với các quốc gia phát triển trong khu vực như Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc.

Theo ước tính của các tổ chức nghiên cứu thị trường vật liệu xây dựng, tỷ lệ vật liệu tường lắp ghép và vật liệu xây không nung trong tổng khối lượng vật liệu bao che công trình tại Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 15–25%, trong khi tại nhiều quốc gia phát triển tỷ lệ này đã vượt trên 50%. Điều này cho thấy dư địa phát triển của ngành vẫn còn rất lớn trong những năm tới.

Trong nhiều công trình dân dụng, đặc biệt là nhà ở riêng lẻ và công trình quy mô nhỏ, tường gạch đất sét nung vẫn chiếm tỷ trọng lớn do thói quen sử dụng vật liệu truyền thống, hạn chế về nhận thức kỹ thuật và tâm lý lo ngại đối với các vật liệu mới. Tuy nhiên, các yếu tố này đang dần thay đổi khi chi phí nhân công tăng cao và yêu cầu về chất lượng công trình ngày càng khắt khe.

Tại các dự án quy mô lớn như chung cư cao tầng, khu đô thị mới, nhà máy công nghiệp, trung tâm logistics, trung tâm dữ liệu (Data Center), bệnh viện và trường học, tỷ lệ sử dụng tấm tường nhẹ đang tăng nhanh. Nhiều chủ đầu tư đã đưa các giải pháp tường lắp ghép vào tiêu chuẩn thiết kế nhằm giảm tải trọng công trình từ 20–40% so với tường gạch truyền thống, qua đó tiết kiệm chi phí kết cấu, móng và rút ngắn tiến độ xây dựng.

Cơ cấu sản phẩm trên thị trường

Thị trường tấm tường nhẹ tại Việt Nam hiện được phân thành bốn nhóm chính:

Nhóm tấm bê tông khí chưng áp AAC/ALC: Chiếm tỷ trọng lớn trong các công trình dân dụng và công nghiệp nhờ trọng lượng nhẹ, khả năng cách nhiệt và chống cháy tốt.

Nhóm tấm tường Acotec: Được sử dụng phổ biến trong các dự án chung cư, khách sạn, bệnh viện và văn phòng cao tầng nhờ khả năng thi công nhanh, bề mặt phẳng và độ ổn định cao.

Nhóm panel EPS, PU và Rockwool: Chủ yếu phục vụ nhà xưởng công nghiệp, kho lạnh, nhà máy thực phẩm, điện tử và logistics với ưu điểm cách nhiệt vượt trội.

Nhóm panel bê tông nhẹ thế hệ mới: Bao gồm các cấu kiện bê tông cốt thép lắp ghép, panel lõi rỗng và các hệ tường tích hợp vật liệu cách nhiệt, đang phát triển mạnh trong lĩnh vực nhà lắp ghép và xây dựng công nghiệp hóa.

Năng lực sản xuất trong nước

Về năng lực sản xuất, Việt Nam hiện đã hình thành mạng lưới doanh nghiệp sản xuất tấm tường nhẹ tương đối đa dạng với nhiều công nghệ khác nhau như AAC/ALC, Acotec, tấm xi măng sợi và panel composite. Các nhà máy được đầu tư theo hướng hiện đại, từng bước nâng cao mức độ tự động hóa nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.

Nhiều dây chuyền sản xuất được nhập khẩu từ Đức, Phần Lan, Hà Lan, Ý và Trung Quốc với công suất từ vài chục nghìn đến hàng trăm nghìn mét vuông sản phẩm mỗi năm. Một số doanh nghiệp đã chủ động nghiên cứu cải tiến công nghệ nhằm tối ưu hóa chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm phát thải trong quá trình sản xuất.

Sản lượng sản xuất liên tục được mở rộng, đặc biệt tại các khu vực có tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp cao như Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Bình Dương, Đồng Nai, Long An và Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng là các địa phương tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất và các dự án bất động sản quy mô lớn.

Mức độ nội địa hóa nguyên vật liệu ngày càng được cải thiện. Nhiều thành phần như xi măng, cát nghiền, tro bay nhiệt điện, phụ gia khoáng, lưới thép gia cường và vật liệu cách nhiệt đã được sản xuất trong nước, góp phần giảm chi phí sản xuất và tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm Việt Nam.

Triển vọng phát triển đến năm 2030

Dự báo đến năm 2030, thị trường tấm tường nhẹ tại Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng hai con số nhờ các động lực chính như: Chính sách thúc đẩy vật liệu xây không nung và công nghiệp hóa xây dựng; Yêu cầu giảm phát thải carbon trong lĩnh vực xây dựng; Gia tăng nhu cầu xây dựng nhà ở đô thị, khu công nghiệp và hạ tầng logistics; Xu hướng phát triển nhà lắp ghép, nhà module và cấu kiện bê tông đúc sẵn; Nhu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công các dự án bất động sản, công nghiệp và hạ tầng. 

Các chuyên gia nhận định tỷ lệ sử dụng tấm tường nhẹ trong các công trình dân dụng và công nghiệp sẽ tiếp tục tăng mạnh, từng bước thay thế một phần đáng kể tường gạch truyền thống. Đây được xem là một trong những nhóm vật liệu có tiềm năng phát triển lớn nhất trong quá trình chuyển đổi sang mô hình xây dựng xanh và xây dựng công nghiệp hóa tại Việt Nam.

Tấm tường nhẹ đang trở thành một trong những vật liệu chiến lược của ngành xây dựng Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi sang mô hình xây dựng công nghiệp hóa, xanh và bền vững. Với tốc độ đô thị hóa cao, nhu cầu phát triển hạ tầng lớn cùng các chính sách hỗ trợ vật liệu xây không nung, thị trường tấm tường nhẹ được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng mạnh mẽ trong thập kỷ tới. 

Buildata