Thế giới đã đổ bao nhiêu tiền vào công nghệ xi măng phát thải thấp?

Xi măng hiện chiếm khoảng 7‑8% phát thải toàn cầu, tính trên cả phần hoá học và đốt nóng. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), để đi đúng lộ trình Net‑Zero 2050, ngành xi măng cần giảm trung bình 4% cường độ CO₂ mỗi năm đến 2030, thay vì xu hướng hiện tại tăng nhẹ (1%) năm 2022.
 

Ước tính toàn cầu đầu tư vào công nghệ xi măng phát thải thấp (low‑carbon cement) và vật liệu xây dựng xanh là hàng tỉ đô la

Hiện nay ước tính toàn cầu đã đầu tư vào công nghệ xi măng phát thải thấp (low‑carbon cement) và vật liệu xây dựng xanh là hàng tỉ đô la, từ cả vốn tư nhân (VC/phát triển) và vốn công trợ giá thấp. Giai đoạn 2022–2023, có khoảng 729 triệu USD vốn mạo hiểm và hỗ trợ (bao gồm các quỹ và khoản tài trợ) đổ vào 61 startup về công nghệ xi măng và bê tông xanh.

Đáng chú ý, Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh Châu Âu (EU) sẽ áp dụng với xi măng xuất khẩu từ 2026, nhằm bảo vệ sản xuất trong EU khỏi các đối thủ phát thải cao.

Trong khi đó, Châu Âu đang xây dựng thị trường dẫn dắt (“lead market”) cho xi măng thấp carbon thông qua cơ chế như Cembureau’s roadmap, công cụ đánh giá LCR (A–G) từ GCCA - Công cụ đánh giá LCR (A-G) từ GCCA là một hệ thống đánh giá mức phát thải carbon thấp cho xi măng và bê tông, sử dụng thang điểm từ AA (mức phát thải thấp nhất) đến G (mức phát thải cao nhất).

Hiện tại, tổng vốn đầu tư trực tiếp vào công nghệ xi măng phát thải thấp toàn cầu (từ vốn vay lẫn hỗ trợ chính phủ) ít nhất khoảng 8–10 tỉ USD. Trong khoảng 20–30 năm tới, nhu cầu tài chính để đạt mục tiêu Net‑Zero có thể lên tới hàng chục tỉ đến trăm tỉ USD, đặc biệt nếu diện tích thị trường mở rộng và chi phí công nghệ giảm theo quy mô.

Ước tính tổng giá trị thị trường xi măng “thấp carbon” ước tính khoảng 2,0‑2,8 tỷ USD năm 2024, dự kiến tăng lên 5,9‑6,2 tỷ USD vào năm 2032–2034 (tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm vào khoảng 11‑12%).

Báo cáo của IEA và McKinsey ước tính nhu cầu đầu tư vào các giải pháp giảm 2/3 lượng phát thải còn lại trong xi măng cần vào khoảng 60–120 tỉ USD đến năm 2050 chỉ riêng tại Mỹ. Nếu tính trên phạm vi toàn cầu thì con số này còn lớn hơn rất nhiều.

Rõ ràng cuộc đua toàn cầu trong ngành xi măng phát thải thấp đang diễn ra mạnh mẽ, với mục tiêu giảm lượng khí thải carbon và hướng tới phát thải ròng bằng 0. Ngành xi măng, vốn là một trong những nguồn phát thải lớn, đang chịu áp lực phải chuyển đổi sang các công nghệ và quy trình sản xuất bền vững hơn.

Như vậy, có thể thấy cuộc đua đầu tư cho công nghệ xi măng phát thải thấp không đơn thuần là về thị phần, mà còn là về ai sẽ xây dựng nền tảng xi măng phát thải thấp trong thế kỷ 21- và khả năng này sẽ quyết định cả triển vọng và quy mô ngành trong tương lai.

BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:
>> Xi măng phát thải thấp mang lại những lợi ích gì?
>> Xi măng không phải thải – Giải pháp bền vững cho ngành công nghiệp xi măng
>> Giải pháp tối ưu hóa quá trình sản xuất giảm phát thải CO2 của ngành xi măng
>> SCG ra mắt sản phẩm xi măng mới giúp giảm 20% lượng phát thải carbon
>> Công nghệ sản xuất xi măng ít carbon từ cao lanh, bùn đỏ