Nghiên cứu sản xuất gạch lát vỉa hè từ tro xỉ rác thải sinh hoạt

Nguồn nguyên liệu chính của sản phẩm là tro xỉ phát sinh từ nhà máy đốt rác tại TP. Cần Thơ. Điểm then chốt của nghiên cứu không nằm ở số lượng công đoạn sản xuất mà ở khâu kiểm soát và đánh giá biến thiên chất lượng tro xỉ, do đặc tính của tro xỉ phụ thuộc rất lớn vào thành phần rác đầu vào và công nghệ đốt.
 

Khâu quan trọng nhất của quy trình xử lý là đánh giá đúng tính chất của tro xỉ, xem có thể tái chế hay không, hoặc đang ở mức độ nào để có biện pháp điều chỉnh thiết kế cho phù hợp với yêu cầu tái sử dụng.

Để xây dựng được công thức ổn định, nhóm nghiên cứu gồm hơn 10 chuyên gia đã thu thập mẫu, thử nghiệm và đánh giá liên tục trong thời gian dài. Mỗi công thức phối liệu chỉ phù hợp với một nguồn tro xỉ cụ thể, nếu thay đổi nguồn sẽ phải nghiên cứu và hiệu chỉnh lại để bảo đảm các chỉ tiêu kỹ thuật.

Theo PGS-TS Huỳnh Trọng Phước, đánh giá đúng tính chất của tro xỉ là bước quan trọng nhất, nhằm xác định mức độ tái chế và lựa chọn giải pháp thiết kế vật liệu phù hợp với mục tiêu sử dụng.

Khác với gạch thương phẩm thông thường sử dụng đá mạt và xi măng, nghiên cứu này hướng tới tận dụng tối đa tro xỉ, tiến tới thay thế hoàn toàn cốt liệu tự nhiên trong sản xuất gạch lát vỉa hè. Kết quả thử nghiệm cho thấy viên gạch vẫn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật, đồng thời góp phần giảm khai thác tài nguyên khoáng sản.

Nhờ trọng lượng riêng thấp hơn, gạch từ tro xỉ nhẹ hơn khoảng 10–20% so với gạch truyền thống, giúp giảm chi phí vận chuyển và thuận lợi hơn trong thi công. Sản phẩm được tạo hình bằng công nghệ ép thủy lực, bảo đảm độ chặt, hình dạng ổn định và năng suất cao khi sản xuất trên dây chuyền công nghiệp.

PGS-TS Huỳnh Trọng Phước có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực vật liệu tái chế. Từ năm 2013, khi học cao học tại Đài Loan (Trung Quốc), ông đã nghiên cứu vật liệu tái chế trong phòng thí nghiệm. Đến giai đoạn 2021–nay, hướng nghiên cứu được đẩy mạnh sang ứng dụng thực tiễn và sản xuất công nghiệp.

Liên quan đến vật liệu tái chế từ phụ phẩm công – nông nghiệp, đặc biệt là tro xỉ lò đốt chất thải rắn sinh hoạt, ông đã công bố nhiều công trình khoa học và bài báo quốc tế thuộc danh mục Q1, Q2.

Trong năm 2025, nhóm nghiên cứu đã sản xuất 6.000 viên gạch lát vỉa hè từ tro xỉ trên dây chuyền công nghiệp. Khoảng 5.000 viên đã được lát thử nghiệm tại Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH-CN TP. Cần Thơ (Sở KH-CN TP. Cần Thơ) và hiện đang được quan trắc, đánh giá tác động môi trường và hiệu quả sử dụng thực tế.

Nghiên cứu này mở ra hướng đi tiềm năng cho ngành vật liệu xây dựng, đặc biệt trong bối cảnh xử lý rác thải, giảm chôn lấp và phát triển vật liệu xanh, bền vững đang trở thành yêu cầu ngày càng cấp thiết tại các đô thị Việt Nam.

BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:
>> Chế tạo gạch ốp lát và men gốm sứ giá rẻ từ tro xỉ
>> Mô hình sản xuất gạch từ tro bay đang trở nên phổ biến
>> Sản xuất gạch không nung giải phóng tro xỉ nhà máy nhiệt điện
>> Gạch sinh học làm từ nấm và tre có khả năng làm mát thụ động
>> Sử dụng tro xỉ nhà máy nhiệt điện làm gạch không nung kè mái đất

Buildata