Giai đoạn 2026 - 2030 được xác định là thời kỳ tăng tốc đầu tư hạ tầng của tỉnh Điện Biên với hàng loạt công trình giao thông, du lịch, đô thị quy mô lớn được triển khai. Để chủ động nguồn cung vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng phương án đấu giá thêm các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, đồng thời nghiên cứu cơ chế đặc thù trong cấp phép khai thác đối với một số dự án lớn.
Theo rà soát của Sở Xây dựng, giai đoạn 2026 - 2030, trên địa bàn tỉnh có gần 60 dự án, công trình trọng điểm có nhu cầu sử dụng khối lượng rất lớn vật liệu xây dựng thông thường, gồm đá xây dựng, cát và đất đắp, san lấp. Trong đó, nhóm dự án giao thông tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất về nhu cầu vật liệu.
Điển hình là dự án đầu tư đoạn tuyến cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1) và dự án nâng cấp Quốc lộ 12 đến Cửa khẩu A Pa Chải. Chỉ riêng hai công trình này đã cần khoảng 3,2 triệu mét khối đá xây dựng, gần 600 nghìn mét khối cát và khoảng 8,6 triệu mét khối đất đắp, san lấp, chiếm phần lớn tổng nhu cầu vật liệu xây dựng của toàn tỉnh trong những năm tới.
Bên cạnh đó, nhiều dự án phát triển đô thị, thương mại, du lịch quy mô lớn cũng đang được xúc tiến triển khai như Khu đô thị mới và nghỉ dưỡng phía Tây Bắc phường Điện Biên Phủ do Tập đoàn Vingroup đầu tư; Tổ hợp cáp treo kết hợp du lịch văn hóa - lịch sử Điện Biên Phủ do Tập đoàn Sun Group đầu tư. Khi các dự án này đồng loạt bước vào giai đoạn thi công, nhu cầu về vật liệu xây dựng sẽ tiếp tục tăng mạnh, nhất là đá xây dựng và đất san lấp, tạo áp lực đáng kể đối với công tác bảo đảm nguồn cung trên địa bàn.
Theo đánh giá của ngành chuyên môn, nếu không chủ động chuẩn bị nguồn vật liệu từ sớm, nguy cơ mất cân đối cung - cầu cục bộ hoàn toàn có thể xảy ra tại một số khu vực, kéo theo chi phí vận chuyển tăng cao, ảnh hưởng đến tiến độ thi công cũng như hiệu quả đầu tư các dự án.
Để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn, liên ngành các sở: Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương đã phối hợp rà soát tổng thể hiện trạng các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn tỉnh. Đến nay, toàn tỉnh có 33 điểm mỏ đã được cấp giấy phép khai thác và hoạt động theo quy định; 11 điểm mỏ đã hoàn thành đấu giá quyền khai thác khoáng sản và đang hoàn thiện các thủ tục để được cấp giấy phép khai thác.
Song song với việc đưa các mỏ đã đấu giá vào khai thác, các ngành chuyên môn cũng đề xuất bổ sung 15 điểm mỏ mới vào điều chỉnh Quy hoạch tỉnh, gồm 9 mỏ đá, 3 mỏ cát và 3 mỏ đất san lấp. Đồng thời, đề xuất mở rộng diện tích khai thác đối với 13 điểm mỏ hiện có, trong đó có 11 mỏ đá và 2 mỏ cát nhằm nâng cao năng lực cung ứng vật liệu phục vụ các công trình, dự án trọng điểm.
Theo tính toán của cơ quan chuyên môn, tổng khả năng cung cấp vật liệu xây dựng thông thường của các điểm mỏ trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2026 - 2030 đạt hơn 139 triệu mét khối. So với tổng nhu cầu dự kiến, nguồn cung về tổng thể cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai các công trình, dự án.
Tuy nhiên, bài toán đặt ra không chỉ là bảo đảm đủ trữ lượng mà còn phải phân bố hợp lý các điểm khai thác theo từng khu vực. Việc bố trí nguồn vật liệu gần công trình sẽ góp phần giảm cự ly vận chuyển, tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian cung ứng, đồng thời hạn chế áp lực lên hệ thống giao thông và giảm tác động đến môi trường.
Để tiếp tục chủ động nguồn cung trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng phương án đấu giá thêm các mỏ khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Theo ông Lê Xuân Cảnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, sở đã hoàn thành phương án và sẽ trình cấp có thẩm quyền tổ chức đấu giá 6 mỏ khoáng sản trong thời gian tới. Trong đó có 3 mỏ đá với tổng trữ lượng khoảng 7 triệu mét khối, 2 mỏ cát có trữ lượng khoảng 160 nghìn mét khối và 1 mỏ đất san lấp với trữ lượng khoảng 1 triệu mét khối.
Sau khi hoàn thành đấu giá, cấp phép và đưa vào khai thác, các mỏ này sẽ bổ sung đáng kể nguồn vật liệu phục vụ các dự án trọng điểm, đồng thời góp phần ổn định thị trường vật liệu xây dựng, hạn chế nguy cơ khan hiếm hoặc tăng giá đột biến trong giai đoạn cao điểm thi công.
Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng cơ chế đặc thù về cấp mỏ vật liệu riêng cho từng dự án lớn như cao tốc Sơn La - Điện Biên - Cửa khẩu Tây Trang và dự án nâng cấp Quốc lộ 12 đến Cửa khẩu A Pa Chải. Theo đó, cơ quan chuyên môn sẽ phối hợp với các chủ đầu tư khảo sát, lựa chọn các điểm mỏ phù hợp, bảo đảm vừa đáp ứng tiến độ thi công, vừa khai thác hiệu quả tài nguyên khoáng sản, hạn chế tối đa tác động đến môi trường và hạ tầng giao thông.
Việc chủ động quy hoạch, đấu giá và cấp phép khai thác các mỏ vật liệu ngay từ đầu giai đoạn đầu tư được xem là giải pháp quan trọng giúp Điện Biên bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ phát triển hạ tầng. Đây cũng là cơ sở để các chủ đầu tư chủ động xây dựng kế hoạch thi công, kiểm soát chi phí, góp phần đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, thu hút các dự án đầu tư ngoài ngân sách và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong những năm tới.
BuilData
