Đề án hỗ trợ sản xuất gạch không nung mang lại hiệu quả rõ nét

Thông qua nguồn kinh phí hỗ trợ từ chương trình khuyến công, nhiều cơ sở sản xuất trên địa bàn đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền ép gạch tự động, hệ thống phối trộn nguyên liệu hiện đại và thiết bị vận hành đồng bộ. Việc ứng dụng công nghệ mới không chỉ giúp tăng sản lượng sản xuất mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm độ đồng đều, giảm tỷ lệ hao hụt nguyên liệu và hạn chế tối đa lao động thủ công.

Trước đây, quá trình sản xuất chủ yếu dựa vào nhân công nên năng suất chưa cao, chi phí vận hành lớn và phát sinh nhiều bụi, tiếng ồn. Sau khi được hỗ trợ đầu tư máy móc thiết bị tiên tiến, các doanh nghiệp đã rút ngắn thời gian sản xuất, tiết kiệm điện năng, giảm chi phí nhân công từ 15–20% và nâng công suất lên đáng kể. Đồng thời, điều kiện làm việc của người lao động cũng được cải thiện, môi trường sản xuất sạch hơn và an toàn hơn.

Không chỉ mang lại lợi ích về kinh tế, việc đầu tư đổi mới công nghệ còn giúp các cơ sở sản xuất nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường xây dựng hiện đại. Một số doanh nghiệp đã mở rộng thị trường tiêu thụ sang các tỉnh lân cận, ký kết thêm nhiều hợp đồng cung ứng cho các công trình dân dụng, hạ tầng kỹ thuật và dự án xây dựng sử dụng vật liệu xanh.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, đề án còn góp phần thúc đẩy xu hướng sử dụng vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường. Gạch không nung được sản xuất từ các nguyên liệu như xi măng, đá mạt, tro bay hoặc phế phẩm công nghiệp nên hạn chế khai thác đất sét, giảm phát thải khí nhà kính và không sử dụng nhiên liệu đốt như gạch truyền thống. Đây được xem là giải pháp phù hợp với định hướng phát triển công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và mục tiêu giảm phát thải trong ngành xây dựng hiện nay.

Theo Quyết định số 2171/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình phát triển vật liệu xây không nung tại Việt Nam đến năm 2030, mục tiêu chung của chương trình là đẩy mạnh sản xuất và sử dụng vật liệu xây không nung nhằm thay thế gạch đất sét nung, sử dụng hiệu quả tài nguyên đất nông nghiệp, giảm thiểu khí phát thải gây hiệu ứng nhà kính và ô nhiễm môi trường; tận dụng phế thải từ các ngành công nghiệp, tiết kiệm nhiên liệu và đem lại hiệu quả kinh tế chung cho toàn xã hội.

Mục tiêu cụ thể là đẩy mạnh sản xuất và sử dụng vật liệu xây không nung thay thế một phần gạch đất sét nung đạt tỷ lệ 35–40% vào năm 2025 và 40–45% vào năm 2030 trong tổng số vật liệu xây; đồng thời bảo đảm tỷ lệ sử dụng vật liệu xây không nung trong các công trình theo quy định. Chương trình cũng đặt mục tiêu giảm phát thải khí CO₂ vào năm 2025 trên 2,5 triệu tấn/năm và đến năm 2030 trên 3 triệu tấn/năm so với sản xuất gạch nung có khối lượng tương đương.

Tỷ lệ sử dụng vật liệu xây không nung trong công trình xây dựng giai đoạn đến năm 2030 cũng được quy định rõ. Đối với các công trình xây dựng được đầu tư bằng nguồn vốn đầu tư công hoặc vốn nhà nước ngoài đầu tư công phải sử dụng 100% vật liệu xây không nung so với tổng lượng vật liệu xây. Các công trình xây dựng từ 9 tầng trở lên phải sử dụng tối thiểu 90% vật liệu xây không nung theo quy định hiện hành.

Định hướng phát triển sản xuất và sử dụng vật liệu xây không nung đến năm 2030 tập trung vào đầu tư công nghệ hiện đại, tiết kiệm nguyên vật liệu và năng lượng; đồng thời tăng cường sản xuất các dòng sản phẩm nhẹ, tính năng cao, kích thước lớn, phù hợp với điều kiện nguyên liệu và nhu cầu thị trường xây dựng trong nước.

Thực tế triển khai tại Vĩnh Long cho thấy, chính sách hỗ trợ đầu tư máy móc thiết bị tiên tiến đã tạo động lực quan trọng để doanh nghiệp chuyển đổi công nghệ, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển theo hướng bền vững. Đây cũng là tiền đề để ngành vật liệu xây dựng địa phương từng bước thích ứng với xu thế phát triển xanh, giảm phát thải và đáp ứng yêu cầu hội nhập trong giai đoạn mới.

Buildata