Việt Nam đang đối mặt với thách thức lượng chất thải rắn xây dựng tăng mạnh trong những năm qua, từ 1,9 triệu tấn (năm 2010) lên khoảng 9,6 triệu tấn (năm 2025). Trong bối cảnh đó, việc quản lý, tái chế và tái sử dụng chất thải xây dựng đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.
Điển hình như tại Hà Nội, cùng với tốc độ phát triển đô thị và xây dựng hạ tầng, lượng chất thải rắn xây dựng phát sinh ngày càng lớn. Hiện nay, với số lượng lớn khu chung cư cũ và hàng loạt công trình nhà ở, công trình giao thông, khu đô thị mới... đang được triển khai xây mới, cải tạo, sửa chữa, đều tạo ra nguồn phát sinh chất thải rắn xây dựng khổng lồ.
Việc tăng cường quản lý chất thải rắn xây dựng theo hướng kinh tế tuần hoàn, thúc đẩy ứng dụng công nghệ tái chế hiện đại và nâng cao ý thức của các chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng là yêu cầu cấp thiết nhằm hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững
Theo đánh giá, khối lượng chất thải rắn xây dựng tại Hà Nội năm 2024 ước đạt khoảng 2.098 tấn/ngày, chiếm khoảng 25% tổng lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh. Dự báo đến năm 2030, con số này có thể tăng lên khoảng 3.400 tấn/ngày nếu không có các giải pháp quản lý và tái chế hiệu quả.
Tại hội thảo về vật liệu xanh mới đây, PGS.TS Văn Viết Thiên Ân, Trưởng khoa Vật liệu Xây dựng, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, nhấn mạnh Việt Nam đang đối mặt với lượng chất thải rắn xây dựng gia tăng nhanh chóng, chiếm 10- 12% tổng lượng chất thải đô thị (với khoảng 60.000 tấn/ngày), thậm chí lên tới 20-25% tại các đô thị lớn.
Thống kê cho thấy khối lượng chất thải rắn xây dựng tăng từ 1,9 triệu tấn (năm 2010) lên khoảng 9,6 triệu tấn (năm 2025), trong đó thành phần chủ yếu gồm bê tông, gạch, vữa, đất và bùn thải (70- 90%).
Thực tế cho thấy, phần lớn chất thải rắn xây dựng hiện nay vẫn chủ yếu được xử lý theo hình thức chôn lấp hoặc đổ thải trực tiếp, gây áp lực lớn lên quỹ đất, môi trường và hệ thống hạ tầng đô thị. Nhiều bãi tập kết chất thải xây dựng còn tồn tại tình trạng quá tải, phát sinh bụi, tiếng ồn và nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân khu vực xung quanh.
Bên cạnh đó, công tác phân loại, thu gom và tái chế chất thải xây dựng tại nguồn vẫn còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, nhiều loại vật liệu như bê tông, gạch vỡ, thép, nhựa hay gỗ hoàn toàn có thể được tái sử dụng hoặc tái chế thành vật liệu san lấp, vật liệu xây dựng tái chế, góp phần tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và giảm phát thải ra môi trường.
Trong bối cảnh đó, việc quản lý, tái chế và tái sử dụng chất thải xây dựng đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Tuy nhiên, tại Việt Nam, tỷ lệ tái chế chất thải xây dựng vẫn còn thấp; phần lớn vật liệu như bê tông, gạch, đất đá hay nhựa xây dựng vẫn bị xử lý theo phương thức chôn lấp truyền thống, gây lãng phí tài nguyên và tác động tiêu cực đến môi trường.
Buildata hướng tới giải quyết bài toán này thông qua nền tảng dữ liệu và công nghệ số dành cho ngành xây dựng. Bằng việc số hóa dòng vật liệu, theo dõi vòng đời công trình và kết nối các bên trong chuỗi giá trị xây dựng, Buildata góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chất thải, thúc đẩy tái sử dụng vật liệu và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các mục tiêu ESG, giảm phát thải carbon trong ngành xây dựng.
Buildata
