Trung Quốc: Ngôi làng xây nhà theo trận đồ bát quái
Bát Quái Gia Cát nằm ở tỉnh Chiết Giang (Trung Quốc) là ngôi làng có bố cục xây dựng như một trận đồ bát quái. Bởi vậy, nơi này còn được mệnh danh là "Trung Quốc đệ nhất kỳ thôn", vào dễ ra thì khó.
>> Độc đáo kiến trúc nhà xây bằng phân bò
>> Kiến trúc nhà độc lập tạo sự kết nối cho không gian
>> 5 tòa nhà kiến trúc với bề mặt gốm Terracotta
Cấu trúc tuyệt vời
Ở làng Bát Quái Gia Cát, tất cả nhà được xây dựng theo hướng đối mặt và dựa lưng vào nhau, các ngõ ngách đan xen chằng chịt giống như một mê cung huyền bí. Tương truyền xưa kia, Gia Cát Đại Sư (cháu trai đời thứ 28 của Gia Cát Lượng) quyết định chọn Cao Long làm nơi an cư lạc nghiệp.
Sau đó,ông đã vận dụng kiến thức âm dương () mà mình học được, dựa trên ý tưởng cửu cung bát quái để thiết kế toàn bộ thôn một cách cầu kỳ và tuyệt xảo. Theo đó, lấy hồ Chung Trì làm trung tâm, tám con ngõ nhỏ hướng ra ngoài về tám hướng tạo thành bát quái.
Ngôi làng bát quái nhìn từ trên cao
Điều lạ là xung quanh làng có 8 ngọn núi nhỏ, tạo nên một vòng bát quái lớn bao quanh vòng bát quái bên trong. Mặc dù đã trải qua nhiều thế kỷ, số dân trong làng ngày càng tăng lên, nhà cửa cũng được xây dựng ngày càng nhiều nhưng cấu trúc ở đây dường như không hề thay đổi.
Phòng tuyến vững chắc
Từ những câu chuyện do người dân trong làng kể lại, làng Bát Quái không chỉ mang cấu trúc độc đáo mà còn là một phòng tuyến quân sự vững chắc. Vào thời kỳ chiến tranh bắc phạt năm 1925, quân đội của Tiêu Kính Quang và Tôn Truyền Phương đánh nhau ác liệt liên tục suốt ba ngày đêm ở gần thôn Bát Quái. Vậy mà không một viên đạn nào lọt được vào bên trong, toàn bộ ngôi làng được bảo toàn nguyên vẹn.
Hồ âm dương trong ngôi làng kỳ lạ
Trong giai đoạn kháng chiến, một nhóm quân đội Nhật càn quét qua ngọn đồi Cao Long bên ngoài thôn. Thế nhưng điều kỳ lạ là nhóm quân đội này không hề phát hiện ra ngôi làng vì thế người dân nơi đâykhông bị một chút tổn thất nào. Lại có một câu chuyện khác, xưa kia có một nhóm đạo tặc xông vào làng tấn công, nhưng cuối cùng do không tìm được lối ra nên đành phải đầu hàng, giơ tay chịu trói. Đó chính nhờ kiến trúc có một không hai của "đệ nhất kỳ thôn" này.
Phía ngoài thôn lại đắp 8 tòa núi nhỏ hình thành "ngoại bát quái" bao bọc. Từ con đường vành khuyên ven hồ có 8 ngả đường chính dẫn ra các hướng thông với vành đai ngoài, tạo thành tám cung Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài, Càn.
Đường vành đai ngoài bao bọc thôn Bát Quái cao hơn mặt bằng chung của thôn, mỗi một cung lại có một gò đất khá cao, đứng từ trên gò có thể quan sát khá rõ toàn cảnh của thôn và cũng là mô hình biến hóa khôn lường của Bát Quái trận. Gia Cát Đại Sư trước khi qua đời có để di huấn là không được thay đổi nguyên dạng.
Kiến trúc cổ ở thôn Gia Cát (Ảnh đăng trên NTDTV)
Trải qua hơn 800 năm dâu bể, lượng người trong thôn tăng lên nhiều, nhưng tổng thể cửu cung bát quái không hề thay đổi. Trong thôn có đền thờ Thừa tướng Gia Cát Lượng, hoa viên, 3 nhà bia, 18 sảnh đường, 18 giếng, 18 ao, hơn 200 phòng ốc đều là kiến trúc cổ đời Minh, Thanh rất độc đáo.
Ba điểm kỳ lạ
Thôn bát quái Gia Cát quả thực là đệ nhất kỳ thôn của Trung Quốc đại lục. Gia Cát có ít nhất ba điểm kỳ lạ: Trước hết, phần lớn người dân trong thôn đều là đời sau của Khổng Minh Gia Cát Lượng, vị quân sư tài năng của nước Thục cách đây hơn 1.700 năm. Nói cách khác, hầu hết người trong thôn đều mang họ Gia Cát, hoặc là phụ nữ được gả vào gia tộc Gia Cát, chỉ còn lại một số ít không phải là thành viên của dòng họ này.
Theo thống kê, hậu nhân của Gia Cát Lượng hiện đang ở Trung Quốc là khoảng 16.000 người, nhưng chỉ riêng một thôn Gia Cát đã tụ họp một phần tư, tức khoảng 4.000 người, vậy nên Gia Cát được gọi là Trung Quốc đệ nhất, nghĩa là ngôi làng bậc nhất ở Trung Quốc.
Hồ âm dương là nơi sinh hoạt chung để giặt đồ của người dân
Điểm kỳ lạ thứ hai nằm ở bố cục tinh xảo huyền diệu của ngôi làng. Nhìn từ trên cao, toàn bộ thôn hiện ra hình bát quái, với bố cục nhà cửa, đường phố, và hướng đi trùng khớp với cửu cung bát quái trận của Gia Cát Lượng mà vẫn ghi chép.
Thứ ba, Gia Cát là nơi bảo tồn nguyên vẹn rất nhiều văn vật và kiến trúc cổ của ba đời Nguyên – Minh – Thanh. Dẫu triều đại thay đổi, xã hội rối ren, chiến tranh liên miên trong hơn 700 năm qua, và dẫu có bao nhiều danh lầu cổ tự, viên lâm đài các, hoặc thành tro bụi trong chiến hỏa, hoặc bị hủy hoại do thiên tai, nhưng thôn trang này lại giống như thiên đường chốn nhân gian, xa rời chiến hỏa, tránh được thiên tai, thoát được nhân họa.
Phong tục độc đáo
Các hậu thế của Khổng Minh Gia Cát Lượng sống tập trung tại Gia Cát trấn. Trải qua thời gian, cộng đồng dân cư này cũng hình thành một rất độc đáo, khác biệt với thế giới bên ngoài. Đó là giản dị, chân thật nhưng cũng đầy thú vị. Khi đi thăm thú nơi đây, nếu để ý kỹ một chút có thể thấy rằng trong những con ngõ nhỏ, các ngôi nhà không được xây đối diện nhau mà tất cả đều được đan xen so le theo lối "môn không đăng, hộ không đối".
Điều này được lý giải bởi theo quan niệm của người dân làng Bát Quái, nếu hai nhà "cổng đối cổng", ngày ngày mọi người trong gia đình ra vào, qua lại nhiều quá sẽ dễ dẫn đến mâu thuẫn không đáng có. Vì vậy, nếu xây nhà theo lối đan xen thì vấn đề sẽ được giải quyết.
Kiến trúc trong thôn bát quái.
Ngoài ra, người dân ở Gia Cát trấn chủ yếu áp dụng phương thức tứ hợp viện để xây dựng nhà cửa, tức là bốn mặt nhà đóng kín, chỉ để ở giữa một khoảng sân lớn. Mặt trước của ngôi nhà thường cao hơn các mặt khác, mỗi khi trời mưa nước tập trung hết ở khoảng sân ở giữa. Người làng Bát Quái gọi đây là "phì thủy bất ngoại lưu" (dòng nước trong lành, tươi tốt không chảy ra ngoài), sẽ mang đến may mắn và thịnh vượng cho gia đình.
Khi tham quan trong làng, đâu đâu cũng có thể bắt gặp biểu tượng bát quái. Ảnh: Ntdtv
Hiếm có nơi nào lại có được cấu trúc độc đáo như "kỳ thôn" Bát Quái Chu Cát của Trung Quốc. Khi đặt chân tới nơi đây, phong cách kiến trúc cổ kính khiến cho người ta như đắm chìm trong không gian của sự dung hòa giữa thiên nhiên kỳ diệu và bàn tay khối óc không giới hạn của con người. Bước chậm rãi trong những con ngõ, thưởng thức những bức điêu khắc gỗ, hội họa đặc trưng, bạn sẽ có cảm giác như vừa bước vào một bức tranh 3D tuyệt đẹp không đâu sánh được.
VLXD.org (TH/ saigonthethao)
>> Kiến trúc nhà độc lập tạo sự kết nối cho không gian
>> 5 tòa nhà kiến trúc với bề mặt gốm Terracotta
Cấu trúc tuyệt vời
Ở làng Bát Quái Gia Cát, tất cả nhà được xây dựng theo hướng đối mặt và dựa lưng vào nhau, các ngõ ngách đan xen chằng chịt giống như một mê cung huyền bí. Tương truyền xưa kia, Gia Cát Đại Sư (cháu trai đời thứ 28 của Gia Cát Lượng) quyết định chọn Cao Long làm nơi an cư lạc nghiệp.
Sau đó,ông đã vận dụng kiến thức âm dương () mà mình học được, dựa trên ý tưởng cửu cung bát quái để thiết kế toàn bộ thôn một cách cầu kỳ và tuyệt xảo. Theo đó, lấy hồ Chung Trì làm trung tâm, tám con ngõ nhỏ hướng ra ngoài về tám hướng tạo thành bát quái.
Ngôi làng bát quái nhìn từ trên cao
Điều lạ là xung quanh làng có 8 ngọn núi nhỏ, tạo nên một vòng bát quái lớn bao quanh vòng bát quái bên trong. Mặc dù đã trải qua nhiều thế kỷ, số dân trong làng ngày càng tăng lên, nhà cửa cũng được xây dựng ngày càng nhiều nhưng cấu trúc ở đây dường như không hề thay đổi.
Phòng tuyến vững chắc
Từ những câu chuyện do người dân trong làng kể lại, làng Bát Quái không chỉ mang cấu trúc độc đáo mà còn là một phòng tuyến quân sự vững chắc. Vào thời kỳ chiến tranh bắc phạt năm 1925, quân đội của Tiêu Kính Quang và Tôn Truyền Phương đánh nhau ác liệt liên tục suốt ba ngày đêm ở gần thôn Bát Quái. Vậy mà không một viên đạn nào lọt được vào bên trong, toàn bộ ngôi làng được bảo toàn nguyên vẹn.
Hồ âm dương trong ngôi làng kỳ lạ
Trong giai đoạn kháng chiến, một nhóm quân đội Nhật càn quét qua ngọn đồi Cao Long bên ngoài thôn. Thế nhưng điều kỳ lạ là nhóm quân đội này không hề phát hiện ra ngôi làng vì thế người dân nơi đâykhông bị một chút tổn thất nào. Lại có một câu chuyện khác, xưa kia có một nhóm đạo tặc xông vào làng tấn công, nhưng cuối cùng do không tìm được lối ra nên đành phải đầu hàng, giơ tay chịu trói. Đó chính nhờ kiến trúc có một không hai của "đệ nhất kỳ thôn" này.
Phía ngoài thôn lại đắp 8 tòa núi nhỏ hình thành "ngoại bát quái" bao bọc. Từ con đường vành khuyên ven hồ có 8 ngả đường chính dẫn ra các hướng thông với vành đai ngoài, tạo thành tám cung Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài, Càn.
Đường vành đai ngoài bao bọc thôn Bát Quái cao hơn mặt bằng chung của thôn, mỗi một cung lại có một gò đất khá cao, đứng từ trên gò có thể quan sát khá rõ toàn cảnh của thôn và cũng là mô hình biến hóa khôn lường của Bát Quái trận. Gia Cát Đại Sư trước khi qua đời có để di huấn là không được thay đổi nguyên dạng.
Kiến trúc cổ ở thôn Gia Cát (Ảnh đăng trên NTDTV)
Trải qua hơn 800 năm dâu bể, lượng người trong thôn tăng lên nhiều, nhưng tổng thể cửu cung bát quái không hề thay đổi. Trong thôn có đền thờ Thừa tướng Gia Cát Lượng, hoa viên, 3 nhà bia, 18 sảnh đường, 18 giếng, 18 ao, hơn 200 phòng ốc đều là kiến trúc cổ đời Minh, Thanh rất độc đáo.
Ba điểm kỳ lạ
Thôn bát quái Gia Cát quả thực là đệ nhất kỳ thôn của Trung Quốc đại lục. Gia Cát có ít nhất ba điểm kỳ lạ: Trước hết, phần lớn người dân trong thôn đều là đời sau của Khổng Minh Gia Cát Lượng, vị quân sư tài năng của nước Thục cách đây hơn 1.700 năm. Nói cách khác, hầu hết người trong thôn đều mang họ Gia Cát, hoặc là phụ nữ được gả vào gia tộc Gia Cát, chỉ còn lại một số ít không phải là thành viên của dòng họ này.
Theo thống kê, hậu nhân của Gia Cát Lượng hiện đang ở Trung Quốc là khoảng 16.000 người, nhưng chỉ riêng một thôn Gia Cát đã tụ họp một phần tư, tức khoảng 4.000 người, vậy nên Gia Cát được gọi là Trung Quốc đệ nhất, nghĩa là ngôi làng bậc nhất ở Trung Quốc.
Hồ âm dương là nơi sinh hoạt chung để giặt đồ của người dân
Điểm kỳ lạ thứ hai nằm ở bố cục tinh xảo huyền diệu của ngôi làng. Nhìn từ trên cao, toàn bộ thôn hiện ra hình bát quái, với bố cục nhà cửa, đường phố, và hướng đi trùng khớp với cửu cung bát quái trận của Gia Cát Lượng mà vẫn ghi chép.
Thứ ba, Gia Cát là nơi bảo tồn nguyên vẹn rất nhiều văn vật và kiến trúc cổ của ba đời Nguyên – Minh – Thanh. Dẫu triều đại thay đổi, xã hội rối ren, chiến tranh liên miên trong hơn 700 năm qua, và dẫu có bao nhiều danh lầu cổ tự, viên lâm đài các, hoặc thành tro bụi trong chiến hỏa, hoặc bị hủy hoại do thiên tai, nhưng thôn trang này lại giống như thiên đường chốn nhân gian, xa rời chiến hỏa, tránh được thiên tai, thoát được nhân họa.
Phong tục độc đáo
Các hậu thế của Khổng Minh Gia Cát Lượng sống tập trung tại Gia Cát trấn. Trải qua thời gian, cộng đồng dân cư này cũng hình thành một rất độc đáo, khác biệt với thế giới bên ngoài. Đó là giản dị, chân thật nhưng cũng đầy thú vị. Khi đi thăm thú nơi đây, nếu để ý kỹ một chút có thể thấy rằng trong những con ngõ nhỏ, các ngôi nhà không được xây đối diện nhau mà tất cả đều được đan xen so le theo lối "môn không đăng, hộ không đối".
Điều này được lý giải bởi theo quan niệm của người dân làng Bát Quái, nếu hai nhà "cổng đối cổng", ngày ngày mọi người trong gia đình ra vào, qua lại nhiều quá sẽ dễ dẫn đến mâu thuẫn không đáng có. Vì vậy, nếu xây nhà theo lối đan xen thì vấn đề sẽ được giải quyết.
Kiến trúc trong thôn bát quái.
Ngoài ra, người dân ở Gia Cát trấn chủ yếu áp dụng phương thức tứ hợp viện để xây dựng nhà cửa, tức là bốn mặt nhà đóng kín, chỉ để ở giữa một khoảng sân lớn. Mặt trước của ngôi nhà thường cao hơn các mặt khác, mỗi khi trời mưa nước tập trung hết ở khoảng sân ở giữa. Người làng Bát Quái gọi đây là "phì thủy bất ngoại lưu" (dòng nước trong lành, tươi tốt không chảy ra ngoài), sẽ mang đến may mắn và thịnh vượng cho gia đình.
Khi tham quan trong làng, đâu đâu cũng có thể bắt gặp biểu tượng bát quái. Ảnh: Ntdtv
Hiếm có nơi nào lại có được cấu trúc độc đáo như "kỳ thôn" Bát Quái Chu Cát của Trung Quốc. Khi đặt chân tới nơi đây, phong cách kiến trúc cổ kính khiến cho người ta như đắm chìm trong không gian của sự dung hòa giữa thiên nhiên kỳ diệu và bàn tay khối óc không giới hạn của con người. Bước chậm rãi trong những con ngõ, thưởng thức những bức điêu khắc gỗ, hội họa đặc trưng, bạn sẽ có cảm giác như vừa bước vào một bức tranh 3D tuyệt đẹp không đâu sánh được.
VLXD.org (TH/ saigonthethao)
