Thị trường vật liệu xây dựng phục vụ các dự án giao thông trọng điểm đang đối diện áp lực kép

Giai đoạn 2025–2026 được xem là cao điểm của đầu tư hạ tầng giao thông, với hàng loạt dự án cao tốc Bắc – Nam, vành đai đô thị, sân bay, cảng biển, và các tuyến kết nối liên vùng đồng loạt triển khai.
 

Đối với các dự án giao thông trọng điểm, đây không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công và kế hoạch phát triển hạ tầng quốc gia.

Năm 2026 được xem là năm bản lề của chu kỳ đầu tư hạ tầng quốc gia, khi cùng lúc phải hoàn tất khối lượng rất lớn các dự án đường bộ cao tốc giai đoạn 2021–2025 và đồng thời khởi động mạnh mẽ các hợp phần quan trọng của dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Điều này tạo ra áp lực chưa từng có đối với thị trường vật liệu xây dựng (VLXD), đặc biệt là xi măng, cốt liệu, thép và bê tông.

Rõ ràng thị trường VLXD phục vụ các dự án giao thông trọng điểm năm 2026 đang đối diện áp lực kép khi nhu cầu gia tăng mạnh mẽ do tiến độ dự án và đầu tư công đẩy nhanh, đồng thời nguồn cung và chi phí sản xuất đang chịu nhiều thách thức. 

Nhiều dự án trọng điểm giai đoạn 2026–2030 đang được duyệt và triển khai, trong đó hệ thống đường bộ cao tốc Bắc–Nam, các tuyến đường kết nối vùng, và các công trình lớn như Sân bay Quốc tế Long Thành dự kiến đi vào vận hành giai đoạn 2026–2027, góp phần kéo nhu cầu VLXD tăng mạnh.

Tại một số dự án hạ tầng lớn phía Nam như sân bay Long Thành, và các tuyến cao tốc gần khu vực TP. HCM đang ghi nhận thiếu hụt 30–50% đá xây dựng và vật liệu đắp nền do khối lượng thi công tăng nhanh trong khi năng lực khai thác và vận chuyển vật liệu còn hạn chế.

Không dừng lại ở việc thiếu nguồn vậy liệu cho các công trình trọng điểm, nhiều dự báo cho thấy giá cát và đá xây dựng có thể tăng 5–10% vào năm 2026, trong khi xi măng có thể tăng nhẹ so với năm trước do chi phí đầu vào và nhu cầu nội địa tăng.

Các biện pháp bình ổn thị trường, công bố giá kịp thời, và quản lý khai thác khoáng sản đang được chính quyền địa phương thúc đẩy để kiểm soát biến động giá và tránh đầu cơ – găm hàng gây bất ổn.

Trong bối cảnh đó, ổn định giá cả và đảm bảo nguồn cung VLXD không chỉ là vấn đề thị trường thuần túy mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để duy trì tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. 

Thực tế cho thấy, bất kỳ biến động nào về giá hoặc đứt gãy nguồn cung vật liệu đều có thể kéo theo hệ quả dây chuyền: điều chỉnh tổng mức đầu tư, chậm thanh toán, giãn tiến độ thi công và làm giảm hiệu quả sử dụng vốn ngân sách.

Để tận dụng cơ hội phát triển, cả hệ thống – từ doanh nghiệp, chính quyền địa phương đến ban quản lý dự án – cần phối hợp chặt chẽ nhằm đảm bảo tiến độ, hiệu quả và ổn định thị trường trong dài hạn.

Ở tầm vĩ mô, việc phối hợp chặt chẽ giữa quy hoạch vật liệu – tiến độ dự án – kế hoạch giải ngân sẽ quyết định thành công của năm 2026. Nếu làm tốt, đây không chỉ là năm hoàn thành mục tiêu hạ tầng giao thông chiến lược, mà còn là bước ngoặt giúp thị trường VLXD lấy lại cân bằng, nâng cao hiệu quả đầu tư và tạo nền tảng tăng trưởng bền vững cho giai đoạn sau 2026.

Buildata