Nhà ống thường có đặc điểm chiều ngang hẹp, chiều sâu lớn và chỉ có một mặt thoáng phía trước. Chính vì vậy, khi xảy ra sự cố như cháy nổ, khói độc hoặc chập điện, việc thoát hiểm trở nên khó khăn hơn nhiều so với các loại hình nhà ở khác. Vì vậy, thiết kế lối thoát hiểm ngay từ đầu không chỉ giúp đảm bảo an toàn cho cả gia đình mà còn nâng cao giá trị sử dụng và tính thẩm mỹ cho ngôi nhà.
Thiết kế ban công hoặc lô gia thành điểm thoát hiểm dự phòng
Ban công không chỉ giúp lấy sáng, đón gió và tăng thẩm mỹ mặt tiền mà còn có thể trở thành điểm thoát hiểm quan trọng khi xảy ra sự cố. Trong trường hợp tầng dưới có cháy hoặc khói lan lên cầu thang, ban công là nơi người trong nhà có thể tạm thời di chuyển ra khu vực thoáng để tránh ngạt khói và phát tín hiệu cầu cứu.
Với nhà ống có ban công hoặc lô gia, gia chủ không nên bịt kín hoàn toàn bằng khung sắt cố định. Nếu cần lắp khung bảo vệ để đảm bảo an ninh, nên bố trí thêm ô cửa mở bằng bản lề, có khóa dễ thao tác từ bên trong. Chìa khóa hoặc chốt mở cần đặt ở vị trí cố định, dễ nhớ, dễ lấy trong điều kiện thiếu sáng.
Cách làm này giúp ngôi nhà vẫn đảm bảo an toàn chống trộm, nhưng không biến ban công thành “điểm chết” khi cần thoát nạn. Đây cũng là khuyến cáo thường được lực lượng PCCC nhấn mạnh với các nhà dạng ống, nhà có chuồng cọp hoặc nhà trong khu dân cư đông đúc.
Tối ưu cửa chính để không biến lối ra vào thành điểm cản thoát nạn
Với nhiều nhà ống, cửa chính là lối thoát quan trọng nhất. Tuy nhiên, thực tế nhiều gia đình sử dụng cùng lúc nhiều lớp cửa như cửa gỗ, cửa kính, cửa sắt kéo, cửa cuốn hoặc cửa khóa nhiều chốt. Khi bình thường, các lớp cửa này giúp tăng an ninh, nhưng khi có cháy, nếu thao tác mở quá phức tạp sẽ làm mất thời gian thoát nạn.
Khi thiết kế cửa chính cho nhà ống, gia chủ nên ưu tiên cơ chế mở nhanh, dễ thao tác từ bên trong. Nếu dùng cửa cuốn, nên có bộ lưu điện, chốt mở thủ công và thường xuyên kiểm tra khả năng vận hành. Nếu dùng cửa mở quay, hướng mở ra ngoài thường thuận tiện hơn trong tình huống cần thoát nhanh.
Điểm quan trọng là mọi thành viên trong gia đình, kể cả người lớn tuổi và trẻ lớn, đều cần biết cách mở cửa chính khi khẩn cấp. Lối thoát hiểm chỉ thực sự có giá trị khi người trong nhà có thể sử dụng được ngay, không phụ thuộc hoàn toàn vào một người giữ chìa khóa.
Bố trí cửa thoát hiểm bên hông hoặc phía sau nếu nhà có điều kiện mặt thoáng
Với những nhà ống có hai hoặc ba mặt thoáng, cửa phụ bên hông hoặc phía sau là giải pháp rất nên cân nhắc. Đây có thể là lối thoát thay thế trong trường hợp cửa chính bị khói, lửa, xe cộ, đồ đạc hoặc vật cản chặn lại.
Cửa thoát hiểm phía sau nhà không nhất thiết phải quá lớn, nhưng cần đủ để người trong nhà di chuyển ra ngoài an toàn. Khóa cửa nên đơn giản, dễ mở từ bên trong, đồng thời vẫn đảm bảo an ninh khi sinh hoạt thường ngày. Nếu dùng khóa chìa, chìa khóa cần được đặt tại vị trí cố định, không cất quá kỹ hoặc để ở nơi khó tìm.
Với nhà có sân sau nhỏ, khoảng thoáng kỹ thuật hoặc hành lang hông, kiến trúc sư có thể kết hợp khu vực này với thông gió, lấy sáng và thoát hiểm. Như vậy, lối thoát hiểm không làm mất thẩm mỹ mà còn giúp công trình thông thoáng hơn.
Tận dụng giếng trời, sân thượng và mái nhà làm hướng thoát nạn lên trên
Đối với nhà ống, giếng trời thường được thiết kế để lấy sáng, thông gió và giảm cảm giác bí bách. Tuy nhiên, nếu được tính toán hợp lý, giếng trời và sân thượng còn có thể hỗ trợ thoát khói và tạo thêm hướng thoát nạn lên trên.
Khi xảy ra cháy, khói thường lan rất nhanh theo phương thẳng đứng. Một khoảng thông tầng hoặc giếng trời có thiết kế phù hợp có thể giúp không khí lưu thông tốt hơn, giảm bớt tình trạng khói bị quẩn trong nhà. Với những căn nhà có sân thượng, gia chủ nên bố trí lối lên mái dễ tiếp cận, cửa ra sân thượng dễ mở và không chất kín đồ đạc ở khu vực này.
Trong một số khu dân cư nhà liền kề, nếu các hộ có cao độ mái gần tương đương, việc tạo lối kết nối hoặc phương án tiếp cận qua sân thượng cũng có thể hỗ trợ cứu nạn. Tuy nhiên, giải pháp này cần được tính toán cẩn thận để không ảnh hưởng an ninh, kết cấu và quyền riêng tư giữa các hộ.
Thiết kế thang kỹ thuật hoặc cầu thang lên mái dễ sử dụng
Nhiều nhà ống có mái bằng để đặt bồn nước, máy năng lượng mặt trời, cục nóng điều hòa hoặc khu kỹ thuật. Nếu chỉ dùng thang tạm quá nhỏ, quá dốc hoặc khó leo, khu vực mái sẽ khó trở thành lối thoát hiệu quả khi khẩn cấp.
Thang lên mái nên được thiết kế chắc chắn, có tay vịn hoặc điểm bám an toàn. Với thang thép gắn tường, cần kiểm tra độ bền, khả năng chống gỉ và khoảng cách bậc thang để người lớn tuổi vẫn có thể sử dụng trong trường hợp cần thiết. Với thang rời, nên đặt ở vị trí cố định, không bị đồ đạc che khuất.
Một chi tiết nhỏ nhưng rất quan trọng là cửa lên mái không nên bị khóa chết. Nếu cần khóa để đảm bảo an ninh, nên dùng loại có thể mở nhanh từ bên trong và mọi thành viên trong gia đình đều biết vị trí chốt mở.
Kết hợp thiết bị báo cháy, bình chữa cháy và kiểm tra định kỳ
Lối thoát hiểm cho nhà ống chỉ là một phần trong giải pháp an toàn tổng thể. Để giảm rủi ro, gia chủ nên trang bị thêm đầu báo khói, chuông báo cháy, bình chữa cháy phù hợp và đèn pin đặt ở vị trí dễ lấy. Với nhà có nhiều tầng, nhà có người già, trẻ nhỏ hoặc nhà kết hợp kinh doanh, những thiết bị này càng cần được chuẩn bị kỹ.
Bên cạnh đó, lối thoát hiểm cần được kiểm tra định kỳ. Nhiều gia đình ban đầu thiết kế có lối thoát, nhưng sau một thời gian lại tận dụng ban công, sân thượng hoặc hành lang để chứa đồ. Khi sự cố xảy ra, chính những vật dụng này có thể cản trở đường thoát nạn.
Cơ quan chức năng cũng thường khuyến cáo không để vật liệu, hàng hóa, đồ dùng cản trở lối và đường thoát nạn; không sử dụng vật liệu dễ cháy để ốp tường, trần, vách ngăn; đồng thời cần sắp xếp đồ đạc gọn gàng, cách xa tủ điện và thiết bị tiêu thụ điện.
Buildata
