Giải pháp công nghệ đột phá
Giải pháp công nghệ đột phá để xử lý khí thải và
rác thải trong sản xuất xi măng bao gồm xử lý khí thải bằng công nghệ lọc bụi tĩnh điện, hấp thụ, vi tảo, và túi lọc vải; tái chế rác thải công nghiệp, sinh hoạt làm nguyên liệu đốt hoặc tận dụng tro xỉ nhiệt điện trong sản xuất xi măng.
Đồng xử lý (co-processing) trong
lò nung đang chuyển từ giai đoạn thí điểm sang mở rộng quy mô, đặc biệt tại khối VICEM và INSEE. Một số nhà máy đã đạt tỷ lệ thay thế nhiệt (TSR) từ 20–30% bình quân, điểm cực đại trên 40% theo tháng ở đơn vị tiên phong.
Cùng với khung pháp lý mới là Việt Nam vừa ban hành QCVN 41:2025/BNNMT – Quy chuẩn về đồng xử lý chất thải trong lò nung xi măng, có hiệu lực 09/02/2026, thay thế QCVN 41:2011, kèm quy định chuyển tiếp.
Như vậy QCVN 41:2025/BNNMT (TT 46/2025) quy định yêu cầu kỹ thuật đối với lò quay phương pháp khô đồng xử lý; quản trị tiền xử lý chất thải, giới hạn thông số ô nhiễm, quan trắc tự động; lộ trình hiệu lực từ 09/02/2026, kế thừa – thay thế QCVN 41:2011 sẽ là bước ngoặt để chuẩn hóa kỹ thuật, giám sát khí thải, quy trình vận hành.
Đồng xử lý chất thải
Tại Việt Nam, nhiều nhà máy xi măng đã áp dụng công nghệ đồng xử lý chất thải, tận dụng nhiệt độ cao và thời gian lưu khí dài trong lò nung clinker để tiêu hủy chất thải (bao gồm rác sinh hoạt và công nghiệp nhẹ), đồng thời thu hồi năng lượng, thay thế đến 30–40% than nung và giảm phát thải CO₂ đáng kể.
Chẳng hạn, Xi măng Lam Thạch thực hiện chương trình “đổi rác lấy tiền” từ năm 2022, đưa rác vào lò clinker, giúp tiết kiệm 10‑15% nguyên liệu và giảm chi phí khoảng 13,2 tỷ đồng/năm.
Trong khi đó VICEM Bút Sơn và INSEE Việt Nam là các đơn vị đi đầu áp dụng giải pháp Ecocycle hiệu quả (là các phương pháp và chiến lược hướng tới việc quản lý chất thải, tài nguyên và môi trường một cách bền vững, tận dụng tối đa vòng đời của sản phẩm và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường).
Ưu điểm của công nghệ này là xử lý triệt để rác, tận dụng nhiệt năng, giảm chi phí và phát thải; Hạn chế phụ thuộc chất thải đầu vào, cần đầu tư hệ thống phân loại/cắt nghiền hoặc buồng đốt ngoài ở một số trường hợp.
Xử lý khí thải
Lọc bụi tĩnh điện: Sử dụng điện tích để loại bỏ các hạt bụi, khói và các chất ô nhiễm khác trong khí thải.
Hệ thống hấp thụ: Sử dụng các chất hấp thụ để giữ lại các phân tử khí độc hại trong dòng khí thải, đồng thời có thể thu hồi các chất có giá trị.
Công nghệ vi tảo: Sử dụng vi tảo để hấp thụ khí CO2, nitơ và các oxit lưu huỳnh, biến chúng thành nguồn dinh dưỡng cho vi tảo, có thể dùng làm nhiên liệu sinh học.
Túi lọc vải: Lọc bụi xi măng và các hạt bụi có kích thước lớn.
Cyclon: Sử dụng lực ly tâm để tách bụi ra khỏi dòng khí.
Kết luận
Trong sản xuất xi măng tại Việt Nam, việc xử lý khí thải và chất thải là một vấn đề quan trọng để giảm thiểu tác động môi trường. Các nhà máy xi măng đang áp dụng nhiều biện pháp, từ xử lý khí thải bằng các hệ thống hấp thụ, lọc bụi, đến việc sử dụng chất thải làm nguyên liệu, nhiên liệu thay thế.
Việc áp dụng các biện pháp xử lý khí thải và chất thải hiệu quả, cùng với việc sử dụng chất thải làm nguyên liệu, nhiên liệu thay thế, là rất quan trọng để ngành xi măng tại Việt Nam phát triển bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và hướng tới một nền kinh tế tuần hoàn.
BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:
>> Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đồng xử lý chất thải trong lò nung xi măng
>> Xử lý chất thải rắn sinh hoạt trong lò nung clinker xi măng
>> Tận dụng xi măng phế thải và lò nung hồ quang điện sản xuất bê tông ít carbon
>> Nhà máy xi măng đốt rác thay một phần than trong lò nung clinker tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng
>> Những cập nhật mới nhất về công nghệ vòi đốt lò quay xi măng năm 2024