Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng cho biết, thành phố đã khoanh định khoảng 50 vị trí khoáng sản không đấu giá để tiếp tục khai thác, phục vụ các dự án đầu tư công. Trong số này có nhiều mỏ đá, mỏ cát đã hết giấy phép khai thác nhưng còn trữ lượng lớn, nếu sớm được đưa vào khai thác trở lại sẽ góp phần bổ sung đáng kể nguồn cung vật liệu xây dựng trên địa bàn.
Trước đó, UBND TP Đà Nẵng đã ban hành Quyết định số 990/QĐ-UBND ngày 20/3/2026 phê duyệt danh mục 40 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản để cung cấp vật liệu xây dựng thông thường cho các công trình, dự án trên địa bàn. Danh mục gồm 6 khu vực mỏ đất san lấp, 11 mỏ cát, sỏi và 23 mỏ đá, với tổng trữ lượng tài nguyên dự kiến lên đến hàng chục triệu mét khối.
Nhiều mỏ còn trữ lượng nhưng phải dừng khai thác
Bà Ngô Thị Phường, Giám đốc Công ty TNHH Rạng Đông, cho biết mỏ đá Tây Hòa Vân, thuộc thôn Định Phước, xã Núi Thành, được UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) cấp phép khai thác năm 1998 không qua đấu giá, với tổng trữ lượng hơn 6 triệu m³. Mỏ được gia hạn 3 lần vào các năm 2003, 2008 và 2013, trước khi hết hạn khai thác vào tháng 5/2023. Đến thời điểm giấy phép hết hạn, khối lượng khoáng sản đã khai thác gần 1,7 triệu m³, trong khi trữ lượng còn lại rất lớn.
Thời gian qua, doanh nghiệp đã thực hiện các bước điều chỉnh, giảm diện tích khai thác trong khu vực ảnh hưởng đến tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và thực hiện công tác thăm dò theo quy định. Công ty cũng nhiều lần hoàn thiện hồ sơ đề nghị được cấp lại giấy phép nhưng chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt do vướng các quy định liên quan đến đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Đáng chú ý, hồ sơ quy hoạch khoáng sản của thành phố xác định khu vực mở rộng mỏ đá Tây Hòa Vân tại xã Núi Thành có diện tích 6,63ha, trữ lượng còn lại dự kiến hơn 4,08 triệu m³. Khu vực này đã được thăm dò, phê duyệt trữ lượng và được đưa vào danh mục các khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Ông Hoàng Châu Sơn, Chủ tịch UBND xã Núi Thành, cho hay trên địa bàn xã hiện có tổng cộng 8 mỏ đá, trong đó 5 mỏ đang hoạt động và 3 mỏ đã tạm dừng do hết giấy phép khai thác. Việc các mỏ đá phải tạm dừng khai thác ảnh hưởng đáng kể đến tổng công suất cung ứng vật liệu trên địa bàn, trong khi trữ lượng còn lại chưa khai thác vẫn khá lớn. Địa phương đã kiến nghị thành phố sớm có giải pháp tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, tạo điều kiện để các mỏ đủ điều kiện tiếp tục hoạt động, qua đó góp phần ổn định nguồn cung và giá vật liệu xây dựng cho các dự án.
Tương tự, tại xã Chiên Đàn, mỏ đá Tân Phú do Công ty CP Minh Đạt Quảng Nam khai thác được UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) cấp phép năm 2017 không qua đấu giá, với tổng trữ lượng gần 574.000 m³. Đến năm 2023, giấy phép khai thác hết thời hạn, mỏ còn hơn 239.000 m³ đá. Tuy nhiên, việc xin gia hạn chưa được phê duyệt do vướng quy định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Ông Huỳnh Tuấn Nhật, Phó Chủ tịch UBND xã Chiên Đàn, cho biết mỏ đá Tân Phú đã được đưa vào danh mục khu vực khoáng sản không đấu giá quyền khai thác để phục vụ các dự án đầu tư công.
Cơ chế đặc thù mở đường cho nguồn vật liệu
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc khoanh định các khu vực không đấu giá nhằm tận dụng nguồn tài nguyên đã được điều tra, thăm dò, cấp phép trước đây, đồng thời nhanh chóng bổ sung vật liệu cho các dự án đang triển khai.
Cơ chế này phù hợp với Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP của Chính phủ về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024. Nghị quyết cho phép khoanh định khu vực không đấu giá quyền khai thác đối với khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng và khoáng sản nhóm IV để cung cấp cho các công trình, dự án đầu tư công và một số công trình, dự án trọng điểm.
Đối với các trường hợp thuộc cơ chế đặc thù, một số thủ tục đầu tư, đất đai và môi trường được đơn giản hóa; đồng thời Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền cấp giấy phép thăm dò, khai thác cho nhà thầu thi công, nhà đầu tư thi công hoặc tổ chức, cá nhân đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, đơn vị khai thác vẫn phải thực hiện đầy đủ các yêu cầu về thống kê, kiểm kê trữ lượng, nghĩa vụ tài chính, an toàn khai thác và bảo vệ môi trường.
Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để Đà Nẵng giải quyết tình trạng thiếu hụt cục bộ vật liệu xây dựng thông thường trong bối cảnh nhu cầu thi công các công trình, dự án đầu tư công tăng cao.
Nhu cầu vật liệu hơn 41 triệu m³
Từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường phục vụ thi công các công trình, dự án đầu tư công trên địa bàn thành phố rất lớn. Nhu cầu tập trung chủ yếu vào đá làm vật liệu xây dựng thông thường, đất san lấp, đất đắp nền móng công trình và cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường.
Theo tổng hợp của thành phố, riêng nhu cầu vật liệu xây dựng thông thường của 3 Ban Quản lý dự án trong giai đoạn 2026-2030 lên đến hơn 41,4 triệu m³. Trong đó, nhu cầu đá xây dựng hơn 10 triệu m³, cát xây dựng hơn 4,6 triệu m³ và đất san lấp hơn 26,7 triệu m³. Con số này cho thấy áp lực rất lớn đối với việc bảo đảm nguồn cung vật liệu trong những năm tới, nhất là khi nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu đô thị, công trình dân dụng và các dự án đầu tư công trọng điểm đồng loạt triển khai.
Ông Nguyễn Hồng An, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết để bảo đảm nguồn cung vật liệu phục vụ các dự án, ngành chức năng đang triển khai đồng bộ các giải pháp, từ rà soát, thăm dò các khu vực khoáng sản đến tham mưu UBND thành phố rút ngắn thời gian tiếp nhận, giải quyết hồ sơ cấp phép, nâng công suất khai thác đối với các mỏ đủ điều kiện.
Hiện thành phố có 41 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực, gồm 22 mỏ đá, 11 mỏ cát, sỏi, cuội và 8 mỏ đất san lấp. Qua rà soát, nguồn tài nguyên đã được cấp phép vẫn còn tương đối lớn, đặc biệt là đá xây dựng và đất san lấp. Hiện có 21 mỏ đang hoạt động đăng ký nâng công suất khai thác. Bên cạnh đó, 14 vị trí nằm trong danh mục khu vực khoáng sản được phê duyệt đấu giá sẽ được thành phố tổ chức đấu giá trong tháng 9.
Rút ngắn tối đa thủ tục cấp phép
Tại cuộc họp chuyên đề ngày 5/8 nhằm tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục nâng công suất khai thác khoáng sản, bảo đảm nguồn cung vật liệu cho các công trình, dự án trọng điểm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng yêu cầu các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ xử lý hồ sơ.
Đối với các mỏ đã trúng đấu giá, lãnh đạo thành phố yêu cầu doanh nghiệp khẩn trương hoàn thiện thủ tục, bảo đảm hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu, hạn chế tình trạng phải bổ sung, chỉnh sửa nhiều lần làm kéo dài thời gian giải quyết.
Mục tiêu được đặt ra là rút ngắn tối đa thời gian xử lý hồ sơ. Trong đó, thời gian thẩm định hồ sơ đánh giá tác động môi trường không quá 21 ngày theo thời gian thực tế, không tính theo ngày làm việc; thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư không quá 14 ngày làm việc.
Theo chỉ đạo của thành phố, việc nâng công suất phải được thực hiện trên cơ sở đánh giá đầy đủ về trữ lượng, điều kiện khai thác, an toàn lao động, môi trường và nhu cầu thực tế của các công trình, dự án. Mục tiêu không chỉ là tăng sản lượng trước mắt mà còn phải bảo đảm khai thác đúng quy định, tránh phát sinh hệ lụy về môi trường và tài nguyên.
Tăng kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác
Ngày 13/8, tại buổi giám sát công tác quy hoạch, quản lý, khai thác, chế biến và sử dụng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn các xã Núi Thành và Tam Anh, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng yêu cầu các ngành, địa phương tăng cường quản lý địa giới hành chính, kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật của các đơn vị khai thác khoáng sản. Đoàn giám sát cũng kiểm tra thực tế 6 mỏ đá, mỏ đất san lấp trước khi làm việc với chính quyền địa phương và doanh nghiệp.
Chủ tịch HĐND thành phố đồng thời yêu cầu các cơ quan chức năng tích cực đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp trong lĩnh vực khoáng sản, nhất là trong giải quyết thủ tục hành chính và thực hiện các nghĩa vụ pháp lý. Đây là yêu cầu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Đà Nẵng đang đứng trước bài toán vừa phải bảo đảm đủ vật liệu cho các dự án lớn, vừa phải siết chặt quản lý tài nguyên. Việc tháo gỡ thủ tục cho các mỏ đủ điều kiện cần đi đôi với kiểm soát sản lượng, ranh giới khai thác, an toàn mỏ, nghĩa vụ tài chính và công tác phục hồi môi trường sau khai thác.
Với việc đồng thời triển khai ba nhóm giải pháp gồm khai thác hiệu quả các mỏ đang có giấy phép, nâng công suất những mỏ đủ điều kiện và khoanh định các khu vực không đấu giá để nhanh chóng đưa nguồn tài nguyên còn lại vào sử dụng, Đà Nẵng kỳ vọng từng bước cân đối cung - cầu vật liệu xây dựng trong giai đoạn 2026-2030.
BuilData
