Trong bối cảnh ngành xây dựng toàn cầu đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động tay nghề cao, chi phí vật liệu tăng mạnh và yêu cầu ngày càng khắt khe về tiến độ, các doanh nghiệp buộc phải tìm đến công nghệ tự động hóa như một giải pháp chiến lược. Việc robot AI chiếm lĩnh thị trường xây dựng là một xu hướng rõ ràng và gần như không thể đảo ngược, được thúc đẩy bởi nhu cầu tăng năng suất lao động, giảm chi phí nhân công và nâng cao độ chính xác trong thi công.
Theo nhiều báo cáo nghiên cứu thị trường quốc tế, quy mô thị trường robot xây dựng toàn cầu được dự báo sẽ đạt khoảng 3,66 tỷ USD vào năm 2030, tăng mạnh so với mức khoảng 1,4 tỷ USD năm 2024. Tốc độ tăng trưởng này phản ánh xu hướng chuyển đổi số mạnh mẽ trong ngành xây dựng, nơi trí tuệ nhân tạo (AI), robot tự hành và các hệ thống cảm biến thông minh đang dần thay đổi phương thức thi công truyền thống.
Robot AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang dần định hình lại toàn bộ mô hình hoạt động của ngành xây dựng hiện đại.
Không chỉ dừng lại ở các công việc đơn giản, robot AI hiện đã có thể tham gia vào nhiều hạng mục phức tạp như xây tường, hàn kết cấu thép, lắp đặt vật liệu, vận chuyển nội bộ công trường, khảo sát địa hình và giám sát an toàn lao động. Một số dòng robot tiên tiến còn có khả năng phân tích dữ liệu theo thời gian thực, tự điều chỉnh thao tác thi công để hạn chế sai sót và tối ưu hiệu quả vận hành. Điều này giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian hoàn thành dự án, giảm tỷ lệ hao hụt vật tư và hạn chế các tai nạn lao động vốn là vấn đề nhức nhối của ngành xây dựng nhiều năm qua.
Bên cạnh yếu tố hiệu quả kinh tế, robot AI còn góp phần thúc đẩy xây dựng xanh và phát triển bền vững. Nhờ khả năng tính toán chính xác khối lượng vật liệu cần sử dụng, các hệ thống tự động hóa giúp giảm đáng kể lượng chất thải xây dựng phát sinh trong quá trình thi công. Đồng thời, việc ứng dụng robot trong các môi trường nguy hiểm như công trình cao tầng, hầm ngầm hay khu vực độc hại giúp giảm thiểu rủi ro cho con người và nâng cao tiêu chuẩn an toàn lao động.
Nhiều tập đoàn xây dựng lớn trên thế giới đã bắt đầu đầu tư mạnh vào công nghệ robot và AI nhằm tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn. Tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và châu Âu, robot xây dựng đã được triển khai tại nhiều dự án quy mô lớn, từ nhà ở dân dụng đến hạ tầng giao thông và nhà máy công nghiệp. Xu hướng này được dự báo sẽ lan rộng nhanh chóng sang các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam, khi áp lực về chi phí và tiến độ ngày càng gia tăng.
Tại Việt Nam, dù việc ứng dụng robot AI trong xây dựng vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng tiềm năng phát triển được đánh giá rất lớn. Các doanh nghiệp xây dựng đang từng bước tiếp cận công nghệ BIM, drone khảo sát, máy móc tự động và các nền tảng quản lý công trình thông minh. Trong tương lai gần, việc kết hợp giữa AI, dữ liệu lớn (Big Data) và robot tự hành có thể tạo ra những “công trường thông minh”, nơi phần lớn hoạt động thi công được tự động hóa và giám sát theo thời gian thực.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này cũng đặt ra không ít thách thức. Chi phí đầu tư ban đầu cho robot xây dựng còn cao, yêu cầu nguồn nhân lực có trình độ kỹ thuật để vận hành và bảo trì hệ thống. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp vẫn còn tâm lý e ngại thay đổi hoặc thiếu chiến lược chuyển đổi số bài bản. Dù vậy, với tốc độ phát triển công nghệ hiện nay, việc robot AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong ngành xây dựng được xem là điều tất yếu.
Trong dài hạn, robot AI sẽ không hoàn toàn thay thế con người, mà đóng vai trò như một lực lượng hỗ trợ giúp nâng cao năng suất, giảm tải các công việc nặng nhọc và tối ưu hóa quy trình xây dựng. Những doanh nghiệp sớm thích nghi và đầu tư vào công nghệ sẽ có cơ hội dẫn đầu thị trường, trong khi các đơn vị chậm chuyển đổi có nguy cơ tụt lại phía sau trong cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt của ngành xây dựng hiện đại.
Buildata
