Khác với các giai đoạn biến động cục bộ trước đây, thị trường vật liệu xây dựng thời gian qua chứng kiến xu hướng tăng giá diễn ra đồng thời ở nhiều nhóm vật liệu quan trọng. Từ xi măng, thép đến cát và đá xây dựng, áp lực chi phí sản xuất cùng những hạn chế về nguồn cung đang khiến mặt bằng giá vật liệu xây dựng tiếp tục duy trì ở mức cao, tác động trực tiếp đến các hoạt động xây dựng.
Diễn biến đồng loạt ở nhiều nhóm vật liệu xây dựng cho thấy thị trường đang trải qua một chu kỳ tăng giá diện rộng thay vì những đợt biến động mang tính cục bộ như các giai đoạn trước.
Diễn biến đồng loạt ở nhiều nhóm vật liệu xây dựng cho thấy thị trường đang trải qua một chu kỳ tăng giá diện rộng thay vì những đợt biến động mang tính cục bộ như các giai đoạn trước. Đây cũng là giai đoạn hiếm hoi mà cả nhóm vật liệu sản xuất công nghiệp lẫn nhóm vật liệu khai thác tự nhiên đều chịu tác động của các yếu tố bất lợi về chi phí đầu vào và nguồn cung, khiến mặt bằng giá khó có khả năng hạ nhiệt trong ngắn hạn.
Thị trường vật liệu xây dựng trong 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận xu hướng tăng giá khá rõ nét ở hầu hết các nhóm vật liệu chủ lực. Theo số liệu của Bộ Xây dựng, chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu dùng cho sản xuất trong lĩnh vực xây dựng trong quý I/2026 đã tăng khoảng 6,32% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh áp lực chi phí đang hiện hữu trên diện rộng. Cùng với đó, nhu cầu vật liệu phục vụ các dự án đầu tư công, hạ tầng giao thông và xây dựng dân dụng phục hồi cũng góp phần tạo thêm sức ép lên thị trường.
Trong nhóm vật liệu xây dựng cơ bản, xi măng tiếp tục là một trong những sản phẩm chịu tác động trực tiếp từ biến động chi phí sản xuất. Giá xi măng trên thị trường hiện đã tăng hơn 7% so với đầu năm, trong khi khảo sát tại nhiều địa phương cho thấy mức giá phổ biến đang dao động từ 1,43 - 1,86 triệu đồng/tấn, cao hơn khoảng 10 - 30% so với cùng kỳ năm 2025.
Đối với thép xây dựng, đà tăng giá tuy không diễn ra đột biến nhưng duy trì liên tục trong nhiều tháng đầu năm. Theo ghi nhận từ thị trường phân phối, giá thép xây dựng hiện đã tăng khoảng 1.000 - 1.500 đồng/kg so với cuối năm trước, phổ biến quanh mức 14.500 - 15.000 đồng/kg tại nhiều tỉnh thành khu vực phía Nam và Tây Nguyên. Ngoài chi phí nguyên liệu đầu vào, biến động giá thép thế giới, chi phí logistics và nhu cầu tiêu thụ cải thiện từ thị trường trong nước cũng là những yếu tố góp phần duy trì xu hướng tăng.
Trong khi đó, nhóm vật liệu khai thác tự nhiên tiếp tục ghi nhận mức biến động mạnh hơn. Tại Hà Nội, giá cát vàng xây dựng hiện dao động từ 550.000 - 850.000 đồng/m³ tùy khu vực và khoảng cách vận chuyển, tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Tương tự, giá đá xây dựng tại nhiều địa phương cũng đã tăng khoảng 10 - 15% so với cuối năm 2025, với mức giá phổ biến từ 500.000 - 550.000 đồng/m³ giao đến chân công trình. Ở một số địa bàn có nhu cầu xây dựng lớn, tình trạng khan hiếm cục bộ còn khiến giá thực tế tại công trình cao hơn đáng kể so với bảng giá niêm yết của các đơn vị cung ứng.
Đằng sau đợt tăng giá của thị trường vật liệu xây dựng trong nửa đầu năm là áp lực ngày càng lớn từ các yếu tố đầu vào phục vụ sản xuất. Đối với ngành xi măng, chi phí điện, than nhiệt, nhiên liệu vận hành lò nung cùng chi phí vận tải tiếp tục duy trì ở mức cao, buộc nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí sản xuất. Đáng chú ý, xu hướng tăng giá vẫn diễn ra trong bối cảnh công suất thiết kế toàn ngành hiện vẫn vượt nhu cầu tiêu thụ nội địa, cho thấy yếu tố chi phí đang có tác động lớn hơn đáng kể so với quan hệ cung - cầu truyền thống.
Ở nhóm vật liệu khai thác như cát và đá xây dựng, áp lực giá chủ yếu đến từ bài toán nguồn cung. Tại nhiều địa phương, việc cấp phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường vẫn diễn ra chậm trong khi một số mỏ hiện hữu đang dần giảm công suất hoặc tiến tới hết trữ lượng khai thác. Bên cạnh đó, yêu cầu siết chặt quản lý hoạt động khai thác, bảo vệ môi trường và kiểm soát khai thác trái phép cũng khiến nguồn cung hợp pháp chưa thể gia tăng nhanh để đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Biến động này đang tạo ra sức ép đáng kể đối với hoạt động xây dựng khi chi phí vật liệu hiện chiếm khoảng 55 - 65% tổng chi phí đầu tư công trình. Theo ghi nhận từ thị trường, nhiều chủ đầu tư và nhà thầu xây dựng cho biết tổng chi phí thực tế đã vượt đáng kể so với các dự toán được lập từ cuối năm 2025 do giá vật liệu tăng nhanh hơn dự kiến. Đối với các hợp đồng trọn gói hoặc hợp đồng có đơn giá cố định, phần chi phí phát sinh này đang trực tiếp làm thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp xây dựng, thậm chí khiến một số nhà thầu phải điều chỉnh tiến độ hoặc đàm phán lại điều khoản hợp đồng.
Ở góc độ thị trường bất động sản, mặt bằng giá vật liệu xây dựng duy trì ở mức cao cũng tạo thêm áp lực lên chi phí phát triển dự án. Trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn đối mặt với chi phí vốn lớn và áp lực dòng tiền, việc giá nguyên vật liệu leo thang có thể làm kéo dài thời gian triển khai, ảnh hưởng đến kế hoạch mở bán cũng như mặt bằng giá sản phẩm trong thời gian tới.
Các chuyên gia trong ngành nhận định, nếu giá năng lượng và nhiên liệu chưa có nhiều chuyển biến tích cực, trong khi tiến độ tháo gỡ các điểm nghẽn về nguồn cung vật liệu khai thác vẫn diễn ra chậm, mặt bằng giá vật liệu xây dựng nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong những tháng cuối năm 2026. Mức độ tăng có thể không còn đột biến như giai đoạn đầu năm, song khả năng giảm sâu được đánh giá là không lớn do các yếu tố chi phí đầu vào vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt.
Trong bối cảnh đó, việc đẩy nhanh cấp phép các mỏ vật liệu, nâng cao năng lực dự báo cung - cầu, đồng thời xây dựng cơ chế điều chỉnh giá phù hợp đối với các dự án đầu tư công được xem là những giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp, bảo đảm tiến độ thi công và góp phần ổn định thị trường vật liệu xây dựng trong thời gian tới.
Buildata
