Cấp phối bê tông mác 250 theo Thông tư 38/2026/TT-BXD cần 310 kg xi măng PC40/PCB40, 0,501 m³ cát vàng và 0,817 m³ đá 1×2 cho 1 m³ ở độ sụt 6–8 cm, còn xi măng PCB30 cần 372 kg. Trước khi đặt hàng, hãy so giá mỗi tấn hai loại: PCB40 rẻ hơn về tiền xi măng khi giá của nó thấp hơn 1,2 lần giá PCB30.
Số liệu trong bài lấy từ Phụ lục VII về định mức sử dụng vật liệu xây dựng ban hành kèm Thông tư 38/2026/TT-BXD ngày 26/6/2026, thay phần định mức vật liệu của Thông tư 12/2021/TT-BXD. Khi lập dự toán, mã hiệu cần lấy theo bộ định mức mới này.
Cấp phối bê tông mác 250 với xi măng PC40/PCB40
Nhóm mã 11.12000 áp dụng cho xi măng PC40 và PCB40 với đá dăm cỡ lớn nhất (Dmax) 20 mm, tức đá 1×2. Lượng vật liệu cho 1 m³ bê tông thành phẩm theo từng độ sụt:
| Mã hiệu | Độ sụt | Xi măng (kg) | Cát vàng (m³) | Đá dăm (m³) | Nước (lít) |
| 11.12123 | 0,5–1 cm | 285 | 0,517 | 0,844 | 175 |
| 11.12223 | 2–4 cm | 298 | 0,509 | 0,830 | 183 |
| 11.12323 | 6–8 cm | 310 | 0,501 | 0,817 | 190 |
| 11.12423 | 10–12 cm | 323 | 0,492 | 0,803 | 198 |
| 11.12523 | 14–17 cm (có phụ gia dẻo hóa) | 326 | 0,490 | 0,799 | 200 |
Từ độ sụt 0,5–1 cm lên 10–12 cm, định mức cộng thêm 23 lít nước và 38 kg xi măng mỗi m³. Ở độ sụt 14–17 cm, phụ gia dẻo hóa giúp lượng xi măng chỉ nhích 3 kg so với mức 10–12 cm. Cỡ đá cũng làm lượng xi măng đổi theo: cùng độ sụt 6–8 cm, đá Dmax 10 mm cần 326 kg, Dmax 40 mm cần 294 kg, Dmax 70 mm cần 278 kg.
Về quy đổi, TCVN 5574:2018 cho mác 250 tương ứng cấp độ bền khoảng B19,5 khi hệ số biến động cường độ là 13,5%. Build.Data đánh giá mác 250 sát ngưỡng B20 nhưng chưa chạm, vì 19,5 MPa thấp hơn 20 MPa; cách tra chi tiết có trong bảng quy đổi mác bê tông sang cấp độ bền.
Dùng PCB30 thì 1 m³ tốn thêm bao nhiêu xi măng?

Lượng xi măng cho 1 m³ bê tông mác 250, đá 1×2, theo loại xi măng và độ sụt. Đồ họa: Build.Data
Nhóm 11.11000 dành cho xi măng PCB30. Ở độ sụt 6–8 cm, đá 1×2, mỗi m³ cần 372 kg xi măng, 0,486 m³ cát vàng, 0,793 m³ đá dăm và 191 lít nước. So với PC40/PCB40 cùng điều kiện, lượng xi măng tăng 58 kg ở độ sụt 2–4 cm, 62 kg ở 6–8 cm và 64 kg ở 14–17 cm, tương đương 19,5–20%.
Build.Data ước tính điểm hòa vốn từ tỷ lệ 372/310 = 1,20: khi giá mỗi tấn PCB40 thấp hơn 1,2 lần giá PCB30 cùng điểm giao, dùng PCB40 rẻ hơn về tiền xi măng cho 1 m³ mác 250. Phép tính chỉ xét tiền xi măng, bỏ qua chênh lệch nhỏ về cát, đá; giá bao có thể đối chiếu qua giá xi măng các thương hiệu trên Cem.Mart. Cấp phối mác thấp hơn cho cùng hai loại xi măng nằm ở bài định mức cấp phối bê tông mác 200.
Khối lượng cần mua sau khi cộng hao hụt
Định mức cấp phối bê tông mác 250 ở trên là lượng cho 1 m³ thành phẩm; Phụ lục VII tách thêm hai loại hao hụt:
• Hao hụt vữa bê tông (mục 21.2000): 2,5% khi đổ thủ công hoặc bằng cần cẩu, 1,5% khi bơm, 1,5% với bê tông đúc sẵn, 3% với bê tông hầm.
• Hao hụt vật liệu khi thi công (mục 21.1000): cát vàng 2,0%, cát mịn 3,5%.
Build.Data ước tính theo hai trường hợp, giả định đá 1×2 và cát vàng:
• Sàn 10 m³ bơm, PCB40, độ sụt 14–17 cm, hệ số 1,015: xi măng 3.309 kg (khoảng 66 bao 50 kg), cát vàng 4,97 m³ (5,07 m³ khi cộng 2% hao hụt cát), đá dăm 8,11 m³, nước 2.030 lít.
• 1 m³ trộn tay, PCB40, độ sụt 6–8 cm, hệ số 1,025: xi măng 318 kg (6,4 bao), cát vàng 0,514 m³, đá dăm 0,837 m³, nước 195 lít; thay bằng PCB30 thì xi măng lên 381 kg (7,6 bao).
Những trường hợp phải điều chỉnh định mức
Khi dùng cát mịn mô đun độ lớn 1,5–2,0, Phụ lục VII yêu cầu tăng 5% xi măng và giảm 12% cát. Bê tông chống thấm cũng tăng 5% xi măng nhưng tăng 12% cát. Sỏi chỉ được thay đá dăm ở mác 100–200, không áp cho mác 250.
Thông tư ghi rõ đây là định mức để lập dự toán; cấp phối thi công thực tế phải thí nghiệm theo vật liệu và điều kiện công trình. Kết quả nén mẫu ở các ngày tuổi có thể đối chiếu với bảng tra cường độ bê tông R3, R7, R14, R28.
Theo Bộ Xây dựng (Phụ lục VII, Thông tư 38/2026/TT-BXD), TCVN 5574:2018. Các con số về chênh lệch, điểm hòa vốn và khối lượng mua là ước tính của Build.Data.
Build.Data
#




