Giáo sư, Tiến sĩ Vera Meyer, chuyên ngành vi sinh vật học ứng dụng và phân tử tại Đại học Kỹ thuật Berlin, cho biết
vật liệu xây dựng từ nấm có nhiều ưu điểm như khả năng tái sinh, trọng lượng nhẹ nhưng vẫn bền chắc, đồng thời có thể sản xuất với mức phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính thấp hơn đáng kể so với bê tông và tiêu thụ ít nước hơn.
Giải thích cụ thể, bà Meyer cho biết phần chính của nấm là mạng sợi mycelium nằm dưới đất. Nhóm nghiên cứu của bà sử dụng mycelium của nấm Zunderschwamm, cấy vào các phế phẩm thực vật như mùn gỗ hoặc rơm rạ vốn thường bị đốt bỏ. Mạng sợi nấm phát triển, liên kết các
vật liệu này lại với nhau, tạo thành vật liệu composite sinh học.
các bộ phận của công trình không được “nuôi” nguyên khối mà được sản xuất riêng lẻ. Tùy vào khuôn, nhóm nghiên cứu tạo ra các bộ phận khác nhau, chẳng hạn như các viên gạch tiêu chuẩn.
Mỗi viên gạch từ nấm chỉ nặng khoảng 400 gram, có khả năng cách nhiệt tốt và độ ổn định tương đương xốp polystyrene, nhưng vượt trội hơn về khả năng chống cháy. Bà nhấn mạnh: “Vật liệu composite từ nấm chỉ cháy ở nhiệt độ cao và cháy rất chậm”.
Thời gian để một viên gạch từ nấm hoàn thiện là từ 2 đến 3 tuần. Dù thừa nhận rằng sản xuất bê tông nhanh hơn, bà Meyer cho biết nhóm nghiên cứu đang phát triển quy trình công nghệ sinh học cho phép sản xuất liên tục, với quy mô lớn. Về lâu dài, nhóm nghiên cứu muốn cung cấp vật liệu cho toàn bộ chuỗi sản xuất, từ nguyên liệu tái tạo đến sản phẩm hoàn chỉnh.
Mới đây, nhóm nghiên cứu đã nhận được hơn 10 triệu euro (11 triệu USD) tài trợ từ Quỹ Nghiên cứu Đức. Theo kế hoạch, từ năm 2026, vật liệu từ nấm sẽ được tối ưu hóa để thay thế Styropor trong cách nhiệt nhà ở, sau đó mở rộng sang cách nhiệt bên ngoài và các cấu trúc chịu lực.
Bà Meyer cho biết: “Chúng tôi muốn xây dựng một bức tường có cửa, vừa chịu tải vừa cách nhiệt, như một bước trình diễn công nghệ”.
Về lâu dài, mục tiêu là xây dựng một không gian nội thất hoàn chỉnh và cuối cùng là một ngôi nhà hoàn chỉnh từ vật liệu nấm.
Nhóm nghiên cứu ước tính rằng trong khoảng 12 năm nữa, một ngôi nhà như vậy có thể được xây dựng, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao sự chấp nhận của xã hội đối với loại vật liệu mới này.
Trong bối cảnh châu Âu và nhiều quốc gia đặt mục tiêu trung hòa carbon, vật liệu nấm không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là lựa chọn chính sách. Dù chi phí hiện tại còn cao và cần thời gian tiêu chuẩn hóa, nhưng từ sau 2026, đây được đánh giá là một trong những vật liệu sinh học có khả năng thương mại hóa nhanh nhất trong mảng cách nhiệt.
Về dài hạn, vật liệu từ nấm có thể đứng cùng nhóm với xi măng carbon thấp, bê tông hấp thụ CO₂, gỗ kỹ thuật, vật liệu tái chế – trở thành một phần không thể thiếu của hệ sinh thái vật liệu xây dựng bền vững.