Thị trường vật liệu xây dựng trong những tháng cuối năm 2026 được dự báo tiếp tục duy trì trạng thái phân hóa theo từng nhóm sản phẩm, thay vì xuất hiện một xu hướng tăng hoặc giảm đồng loạt. Nhu cầu xây dựng, tiến độ giải ngân đầu tư công, hoạt động của thị trường bất động sản, giá nguyên liệu đầu vào và chi phí vận chuyển sẽ là những yếu tố chính tác động đến mặt bằng giá.
Dự báo thị trường vật liệu xây dựng tháng cuối quý 3/2026
Tháng 9/2026 được dự báo là giai đoạn thị trường vật liệu xây dựng tiếp tục có sự phân hóa rõ rệt. Áp lực từ nhu cầu xây dựng, tiến độ giải ngân đầu tư công, chi phí vận chuyển và nguyên liệu đầu vào sẽ tiếp tục tác động đến giá thép, cát, đá và xi măng.
Theo Bộ Tài chính, đến hết ngày 31/7/2026, cả nước đã giải ngân 425.312 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Kết quả này cao hơn cùng kỳ năm trước 3,6% về tỷ lệ và hơn 86.813 tỷ đồng về giá trị. Đến hết ngày 6/8/2026, con số giải ngân tiếp tục tăng lên 433.453,9 tỷ đồng, tương đương 42,7% kế hoạch. Đây là yếu tố quan trọng đối với thị trường vật liệu xây dựng, bởi khi các dự án được đẩy nhanh tiến độ, nhu cầu sử dụng thép, xi măng, cát, đá, nhựa đường và các vật liệu phục vụ hạ tầng có thể tăng theo. Tuy nhiên, tốc độ giải ngân vẫn có sự chênh lệch đáng kể giữa các bộ, ngành và địa phương. Vì vậy, tác động đến nhu cầu vật liệu cũng sẽ không phân bổ đồng đều trên toàn thị trường.
Trong bối cảnh giá vật liệu có thể biến động theo từng nhóm, chủ đầu tư và nhà thầu nên chuyển từ cách mua hàng theo giá niêm yết sang quản lý theo tổng chi phí thực tế tại công trường.
Diễn biến giá trong những tháng đầu năm cũng cho thấy mức độ biến động khác nhau giữa các nhóm vật liệu. Chẳng hạn, Bộ Xây dựng ghi nhận tại Sơn La, từ đầu năm 2026, nhóm vật liệu khai thác như cát, đá tăng 15-32%, trong khi một số vật liệu công nghiệp, trong đó có thép xây dựng, tăng 8-39%; ngược lại, xi măng có mức biến động khoảng 1%.
Vì vậy, không nên kỳ vọng giá vật liệu xây dựng sẽ giảm mạnh ngay trong tháng 9/2026. Kịch bản có cơ sở hơn là giá tiếp tục dao động theo từng khu vực và nhóm sản phẩm; thép có thể biến động theo nhu cầu và nguyên liệu đầu vào, trong khi cát và đá có nguy cơ tăng cục bộ tại những địa bàn thiếu nguồn cung hoặc chi phí vận chuyển cao.
Xu hướng giá vật liệu xây dựng cuối năm 2026 sẽ diễn biến ra sao?
Bước sang quý IV/2026, thị trường có thể chịu tác động đồng thời của hai xu hướng. Một mặt, hoạt động xây dựng và đầu tư công được kỳ vọng tiếp tục tạo lực cầu cho vật liệu. Mặt khác, nguồn cung trong nước, năng lực sản xuất của doanh nghiệp và mức độ cạnh tranh giữa các nhà cung cấp sẽ hạn chế khả năng giá tăng quá nhanh ở những nhóm hàng có nguồn cung tương đối dồi dào. Do đó, kịch bản nhiều khả năng xảy ra là mặt bằng giá duy trì ở mức cao tương đối, nhưng diễn biến không đồng nhất. Những vật liệu phụ thuộc nhiều vào khai thác tự nhiên và vận chuyển như cát, đá có thể biến động mạnh hơn; thép nhạy cảm với giá nguyên liệu và nhu cầu xây dựng; trong khi xi măng và vật liệu hoàn thiện có xu hướng cạnh tranh về giá mạnh hơn.
Giá sắt thép: Chưa có dấu hiệu giảm sâu: Thép xây dựng là một trong những nhóm vật liệu có ảnh hưởng lớn đến chi phí phần thô. Giá thép chịu tác động đồng thời từ giá nguyên liệu, năng lượng, tỷ giá, nhu cầu xây dựng trong nước và diễn biến của thị trường thép quốc tế. Các bảng giá thị trường cập nhật trong tháng 8/2026 cho thấy giá thép giữa các thương hiệu, mác thép và khu vực vẫn có sự chênh lệch. Chẳng hạn, một số bảng giá cập nhật giữa tháng 8 ghi nhận thép Kyoei ở mức khoảng 14.240-15.050 đồng/kg tùy chủng loại và mác thép; trong khi các bảng giá thương mại khác cũng cho thấy giá thép Hòa Phát, Pomina và các thương hiệu khác có sự khác biệt theo khu vực và điều kiện giao hàng. Đây là mức giá tham khảo, không nên sử dụng như một mặt bằng chung cho mọi địa phương. Trong tháng 9 và quý IV, thép có khả năng tiếp tục dao động theo nhu cầu xây dựng. Nếu các dự án hạ tầng lớn được đẩy nhanh, sức cầu tăng có thể tạo áp lực lên giá. Ngược lại, năng lực sản xuất trong nước và sự cạnh tranh giữa các nhà cung cấp sẽ là yếu tố hạn chế khả năng tăng giá quá mạnh.
Giá cát xây dựng và đá 1x2: Nguy cơ biến động cục bộ: Cát và đá xây dựng là nhóm vật liệu có mức độ phụ thuộc lớn vào nguồn khai thác, khoảng cách vận chuyển và điều kiện giao thông. Vì vậy, giá tại hai địa phương khác nhau có thể chênh lệch đáng kể, thậm chí giá giữa các khu vực trong cùng một thành phố cũng có thể khác nhau. Đối với cát xây dựng, nguồn cung có thể chịu tác động bởi quy định quản lý khai thác khoáng sản, thời tiết, năng lực vận chuyển và khả năng cung ứng của từng mỏ. Khi nhu cầu xây dựng tăng vào cuối năm, những khu vực có nguồn cung hạn chế có thể xuất hiện tình trạng khan hàng hoặc tăng giá trong thời gian ngắn. Thực tế tại một số địa phương trong năm 2026 cho thấy nhóm vật liệu khai thác có thể biến động mạnh hơn các nhóm vật liệu công nghiệp. Tại Sơn La, Bộ Xây dựng ghi nhận giá cát và đá tăng 15-32% từ đầu năm đến thời điểm tháng 6/2026. Đá 1x2 cũng có đặc điểm tương tự. Do là vật liệu có trọng lượng lớn, chi phí vận tải chiếm tỷ trọng đáng kể trong giá thành. Vì vậy, ngoài giá tại mỏ, chủ đầu tư cần quan tâm đến khoảng cách từ mỏ đến công trường, năng lực vận chuyển và thời gian giao hàng thực tế.
Giá xi măng: Khả năng ổn định cao hơn thép: So với thép, xi măng có xu hướng ổn định hơn nhờ năng lực sản xuất trong nước và mức độ cạnh tranh tương đối cao. Cục Kinh tế - Quản lý Đầu tư Xây dựng hiện công bố định kỳ thông tin kê khai giá xi măng của nhiều doanh nghiệp sản xuất trong nước. Bảng kê khai tháng 6/2026, chẳng hạn, có các thương hiệu như Vicem Hoàng Thạch, Vicem Hoàng Mai, Vicem Hà Tiên, Vicem Tam Điệp, Nghi Sơn và Vicem Hải Phòng. Cơ quan này cũng đã đăng tải bảng kê khai giá xi măng tháng 7/2026 vào ngày 12/8/2026. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa giá xi măng sẽ đứng yên trong những tháng cuối năm. Chi phí điện, nhiên liệu, vận chuyển và nhu cầu tiêu thụ đều có thể tạo ra những đợt điều chỉnh giá. Với nhóm xi măng, yếu tố cần theo dõi không chỉ là giá xuất xưởng mà còn là giá đến chân công trình. Chênh lệch chi phí vận chuyển, đại lý và điều kiện thanh toán có thể khiến giá mua thực tế khác đáng kể so với mức giá tham khảo.
Nhóm vật liệu hoàn thiện: Cạnh tranh cao, nhiều lựa chọn: Trái ngược với nhóm vật liệu phần thô, thị trường vật liệu hoàn thiện như gạch ốp lát, sơn, thiết bị vệ sinh, thiết bị điện và đèn chiếu sáng có mức độ cạnh tranh cao hơn. Các nhà sản xuất và đại lý thường xuyên sử dụng chương trình chiết khấu, khuyến mại, hỗ trợ vận chuyển hoặc quà tặng để kích cầu. Vì vậy, giá niêm yết không nhất thiết phản ánh giá mua cuối cùng. Đây cũng là nhóm vật liệu mà chủ đầu tư có nhiều khả năng tối ưu ngân sách thông qua việc so sánh nhiều nhà cung cấp. Tuy nhiên, không nên chỉ nhìn vào mức chiết khấu. Cần kiểm tra đồng thời chất lượng sản phẩm, nguồn gốc, thời gian giao hàng, chính sách đổi trả và chế độ bảo hành.
Những yếu tố có thể tác động đến giá vật liệu xây dựng cuối năm 2026
Tiến độ đầu tư công: Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất đối với nhu cầu vật liệu trong nửa cuối năm. Số liệu đến đầu tháng 8 cho thấy giải ngân đầu tư công tiếp tục tăng, nhưng vẫn còn một lượng vốn lớn cần được triển khai trong thời gian còn lại của năm. Nếu tiến độ thi công được đẩy nhanh, nhu cầu thép, xi măng, cát, đá và các vật liệu hạ tầng có thể tăng tương ứng.
Nguồn cung cát, đá và năng lực vận chuyển: Đây là yếu tố có thể tạo ra những đợt tăng giá cục bộ. Khi công suất khai thác không đáp ứng kịp nhu cầu hoặc chi phí vận chuyển tăng, giá đến công trường có thể tăng dù giá tại nguồn không biến động nhiều.
Giá nguyên liệu và năng lượng: Thép và xi măng đều chịu ảnh hưởng bởi chi phí năng lượng và nguyên liệu đầu vào. Nếu các chi phí này tăng, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh giá bán để bảo đảm biên lợi nhuận.
Thị trường bất động sản và xây dựng dân dụng: Sự phục hồi của hoạt động xây dựng nhà ở, dự án thương mại và bất động sản sẽ tạo thêm lực cầu cho vật liệu. Tuy nhiên, mức độ phục hồi giữa các phân khúc và địa phương có thể khác nhau.
Cạnh tranh giữa các nhà cung cấp: Đối với các nhóm sản phẩm có nhiều nhà sản xuất, cạnh tranh có thể giúp hạn chế tốc độ tăng giá. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với xi măng và vật liệu hoàn thiện.
BuilData
