Thế kỷ 21 có trở thành kỷ nguyên của vật liệu gỗ?

Kiến trúc sư Alison Brooks dường như đã tìm ra được đáp án cho câu hỏi trên với tác phẩm điêu khắc “The Smile” (Nụ cười), hiện được trưng bày trong Liên hoan Thiết kế London – đang diễn ra tại Thủ đô London, Anh.

Được làm từ gỗ uất kim cương, “The Smile” là một ống hình chữ nhật khổng lồ, có chiều dài là 34m, chiều cao 3,5m và cong ở hai phần đầu. Bên trong ống rỗng, cho phép người xem có thể đi bộ tham quan; trong khi, những cửa sổ nhỏ trên tường đem lại ánh sáng tự nhiên cho cả công trình.
 
“The Smile” là công trình điêu khắc phức tạp nhất được làm từ vật liệu CLT (thuật ngữ dùng để chỉ những phiến gỗ lát mỏng được xếp chồng lên nhau nhằm tăng độ bền và tính vững chắc cho hệ thống khung đỡ), đồng thời cũng là một trong những tác phẩm ấn tượng nhất từng xuất hiện trong lịch sử các kỳ Liên hoan Thiết kế London.

“Công trình này sẽ mở ra cả một thế giới những tiềm năng mới lạ,” nữ kiến trúc sư Alison Brooks cho biết. “Nó hé mở viễn cảnh về những công trình xây dựng với vật liệu hoàn toàn từ gỗ.”

Bí ẩn của gỗ siêu lực

Có thể nói, “The Smile” là một công trình kiến trúc thử nghiệm, trong đó, vừa chứa đựng những yếu tố của một căn nhà, lại vừa mang dáng dấp của một tác phẩm điêu khắc. “Đứa con cưng” của Alison Brooks là minh chứng cho thấy những tiềm năng về mặt cấu trúc và không gian của gỗ có thể thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận của các kiến trúc sư và kỹ sư đối với vật liệu này.

Brooks nhận định rằng “Chúng ta hiện vẫn chưa khám phá ra hết những khả năng của vật liệu gỗ cứng”. CLT làm từ gỗ Tulip có trọng lượng nhẹ, nhưng rất dẻo – khiến hai phần đầu của “The Smile” có thể cong vểnh lên một cách đẹp mắt. “Điều đáng ngạc nhiên nhất là tường và sàn đều rất mỏng. Gỗ Tulip có vân đẹp, màu sắc phong phú, tạo cảm giác rất ấm áp,” Brooks nói.

Trong khi thép và xi măng đã được sử dụng trong xây dựng kết cấu các công trình từ nhiều thập kỷ, việc không có những tấm gỗ với kích thước đủ lớn đã khiến sự xuất hiện của gỗ còn khá hạn chế trong lĩnh vực này. Vấn đề giờ đây đã được giải quyết với sự ra đời và phát triển của CLT.

“CLT thật sự là một cách thông minh để tạo ra những tấm gỗ cực lớn từ nhiều cây nhỏ,” Andrew Lawrence, chuyên gia về gỗ của tập đoàn xây dựng Arup cho biết.
Kết cấu của “The Smile” được tạo ra từ 12 tấm gỗ - sản xuất bởi công ty Zublin-Timer và được gắn chặt với nhau. Tấm lớn nhất có chiều dài 14m và chiều rộng 4,5m – một kích cỡ không hề thua kém bất kỳ tấm bê tông đúc sẵn nào.

Vật liệu bền vững cho tương lai

Gỗ còn mang nhiều đặc tính hấp dẫn khác đối với các kỹ sư và kiến trúc sư. Theo Lawrence, CLT cũng tương tự như bê tông đúc sẵn ở chỗ, nó có thể được cắt chính xác từ nhà máy, và sau đó, lắp ghép một cách dễ dàng ngay tại công trường xây dựng. “Đó là lý do tại sao ngành công nghiệp xây dựng đang ngày càng ưa thích CLT. Nó quá dễ dàng cho việc vận chuyển, di chuyển và lắp đặt,” Lawrence nói.
Mặc dù CLT làm từ gỗ mềm cũng từng được sử dụng, nhưng David Venables, giám đốc châu Âu của Hội động xuất khẩu gỗ cứng Hoa Kỳ cho biết, gỗ cứng CLT còn có rất nhiều tiềm năng chưa được khai phá hết, như việc nó có thể giúp các công trình trở nên bền vững hơn.

“Vật liệu chính là tương lai của ngành xây dựng,” David đánh giá. “”The Smile” mới chỉ là sự khởi đầu. Đây chắc chắn không phải là điểm cuối của cuộc hành trình dài.”