Châu Âu Nam – công ty chuyên sản xuất và thi công cấu kiện bê tông đúc sẵn thuộc Tập đoàn AMACCAO – là một trong những doanh nghiệp tại Việt Nam đẩy mạnh ứng dụng robot, tự động hóa và công nghệ số vào hệ thống nhà máy. Không chỉ tập trung nâng cao năng suất, doanh nghiệp hướng tới thay đổi căn bản phương thức sản xuất, kiểm soát chất lượng và tổ chức lao động trong ngành bê tông đúc sẵn.
Theo ông Nguyễn Văn An, Phó Tổng giám đốc Công ty Kết cấu Bê tông Châu Âu Nam, doanh nghiệp hiện sở hữu hệ thống hơn 40 dây chuyền sản xuất cấu kiện bê tông vận hành trên nền tảng robot hóa, tự động hóa và điều khiển số hóa.
Từ khâu định lượng nguyên liệu, căng kéo cốt thép, rải bê tông, đầm lèn, cắt sản phẩm đến vận chuyển trong nhà máy, AMACCAO – Châu Âu Nam từng bước đưa robot và thiết bị thông minh vào những công đoạn nặng nhọc, lặp đi lặp lại hoặc đòi hỏi độ chính xác cao. Đây là cách doanh nghiệp giảm sự phụ thuộc vào thao tác thủ công, đồng thời tăng khả năng kiểm soát các thông số kỹ thuật trong toàn bộ quy trình sản xuất.
Robot hóa từ những công đoạn khó nhất
Tại các nhà máy của Châu Âu Nam, nhiều công nghệ tự động hóa được đưa vào những công đoạn vốn trước đây phụ thuộc lớn vào sức người. Điển hình có thể kể đến hệ thống robot bắn và tháo bu lông khuôn tự động, robot lắp ghép và hàn lồng thép, hệ thống máy căng lực, băng tải vận chuyển vật liệu, hệ thống chia cọc tự động và các thiết bị dạng “cánh tay” hỗ trợ nâng, chuyển khuôn.
Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp không chỉ đầu tư các dây chuyền mới mà còn chủ động cải tạo, nâng cấp những dây chuyền đã vận hành, bổ sung thiết bị tự động tại những khâu có khả năng cơ giới hóa. Nhờ đó, nhiều công đoạn nặng nhọc như bơm bê tông, bóc tách khuôn, tháo nẹp, vận chuyển và xử lý sản phẩm đã được thay thế đáng kể bằng máy móc. Quá trình này vừa giúp giảm sức lao động trực tiếp, vừa tạo môi trường làm việc an toàn và ổn định hơn cho người lao động.
Theo doanh nghiệp, các dây chuyền mới giúp tiết giảm tới 25% lượng lao động so với phương thức sản xuất thông thường. Trong khi đó, năng suất có thể tăng gần 3 lần, từ khoảng 2.500 m cọc/ca lên tới 7.000 m cọc/ca.
Không chỉ là câu chuyện về sản lượng, tự động hóa còn tạo ra lợi thế về tính đồng nhất của sản phẩm. Khi các công đoạn được kiểm soát bằng thiết bị và thông số kỹ thuật, sai số do thao tác chủ quan của con người được hạn chế, qua đó nâng cao độ ổn định về chất lượng. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các cấu kiện bê tông đúc sẵn – lĩnh vực mà sai lệch kích thước, cường độ hay hình học sản phẩm có thể tác động trực tiếp tới quá trình lắp dựng và chất lượng công trình.
Đầu tư lớn để tạo năng lực sản xuất quy mô công nghiệp
Tự động hóa trong ngành bê tông không đơn thuần là việc đưa một vài robot vào dây chuyền. Đằng sau đó là bài toán đầu tư vốn, công nghệ, nhân lực kỹ thuật, quản trị sản xuất và khả năng vận hành đồng bộ.
Chi phí đầu tư ban đầu lớn là một trong những rào cản khiến mô hình này chưa thể trở thành lựa chọn phổ biến đối với phần lớn doanh nghiệp sản xuất bê tông đúc sẵn. Bên cạnh vốn đầu tư, doanh nghiệp còn phải có đối tác chuyển giao công nghệ, đội ngũ kỹ sư đủ năng lực để vận hành, bảo trì và tiếp tục tối ưu hệ thống sau khi đưa vào sử dụng.
Theo đại diện AMACCAO – Châu Âu Nam, doanh nghiệp đã đầu tư khoảng 30 triệu USD xây dựng Nhà máy Cọc Đông Bắc Á – một trong những nhà máy sản xuất cọc quy mô lớn tại khu vực Đông Nam Á. Nhà máy được đưa vào vận hành từ tháng 10/2022, đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược tự động hóa sản xuất của doanh nghiệp.
Việc đưa robot công nghiệp vào sản xuất không chỉ nhằm giải bài toán nhân công mà còn hướng tới xây dựng một mô hình nhà máy có năng lực sản xuất quy mô lớn, kiểm soát chất lượng đồng nhất và tối ưu hóa dòng nguyên vật liệu.
Từ bê tông truyền thống đến những cấu kiện công nghệ cao
Trong những năm gần đây, doanh nghiệp mở rộng năng lực sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các dự án hạ tầng giao thông hiện đại. Điển hình, công ty được lựa chọn sản xuất, cung cấp tấm vỏ hầm segment cho gói thầu CP03 thuộc dự án tuyến đường sắt đô thị Nhổn – Ga Hà Nội và định hướng tham gia các dự án metro đô thị tiếp theo.
Đối với sản phẩm segment, yêu cầu về độ chính xác, tính đồng nhất và khả năng kiểm soát chất lượng rất cao. Theo doanh nghiệp, dung sai kích thước sản phẩm có thể được kiểm soát ở mức ±0,5 mm, qua đó đáp ứng các yêu cầu khắt khe trong quá trình thi công hầm.
Bên cạnh segment, tấm bê tông cốt sợi thủy tinh (GRC) cũng là một dòng sản phẩm được AMACCAO – Châu Âu Nam phát triển. Với đặc tính có độ bền cao, khả năng tạo hình và uốn dẻo tốt, GRC có thể được ứng dụng trong nhiều hạng mục kiến trúc và xây dựng, kể cả những môi trường có điều kiện khai thác khắc nghiệt.
Hướng tới làm chủ cấu kiện đường sắt tốc độ cao
Một trong những định hướng đáng chú ý của AMACCAO – Châu Âu Nam là chuẩn bị năng lực để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng phục vụ đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.
Doanh nghiệp đang xây dựng chuỗi nhà máy, đồng thời xúc tiến hợp tác với các tập đoàn công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu nhằm từng bước nghiên cứu, phát triển và nội địa hóa các cấu kiện phục vụ đường sắt, trong đó có tà vẹt đôi và tấm slabtrack.
Đây đều là những sản phẩm có yêu cầu cao về vật liệu, thiết kế, khuôn, độ chính xác hình học, khả năng chịu tải và tính ổn định trong quá trình khai thác. Việc sản xuất trong nước vì vậy không chỉ là câu chuyện thay thế một sản phẩm nhập khẩu, mà còn đòi hỏi năng lực làm chủ công nghệ và xây dựng được hệ sinh thái sản xuất đồng bộ.
Theo định hướng của doanh nghiệp, các dây chuyền tự động hóa dự kiến được đưa vào vận hành có thể thay thế tới 70% nhân sự trực tiếp ở một số công đoạn.
“Sắp tới, chúng tôi tiếp tục giữ vững vị thế tiên phong trong lĩnh vực sản xuất cấu kiện đường sắt cao tốc và đường sắt đô thị – những sản phẩm mà ngoài chúng tôi ra, hiện tại chưa có đơn vị nào ở Việt Nam sản xuất được. Định hướng của tập đoàn là luôn tìm tòi, học hỏi và áp dụng những dây chuyền tiên tiến nhất thế giới”, Phó Tổng giám đốc Công ty AMACCAO – Châu Âu Nam chia sẻ.
Sản xuất xanh từ chính nhà máy bê tông
AMACCAO – Châu Âu Nam chú trọng nghiên cứu sử dụng các nguồn nguyên liệu và giải pháp thân thiện hơn với môi trường như xỉ lò cao, cát nghiền, bê tông tái chế, đồng thời nghiên cứu công nghệ thu hồi và tái sử dụng bê tông dư sau quá trình sản xuất.
Với đặc thù sử dụng khối lượng lớn nguyên liệu, nước và năng lượng, ngành bê tông có dư địa đáng kể để tối ưu hóa quá trình sản xuất, giảm chất thải và tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên.
Theo hướng này, mô hình nhà máy trong tương lai không chỉ được đánh giá bằng sản lượng tạo ra mà còn bằng khả năng tiết kiệm nguyên liệu, giảm chất thải, tối ưu năng lượng và tái sử dụng những nguồn tài nguyên có thể thu hồi.
Từ lợi thế sản xuất đến năng lực công nghiệp
Sự thay đổi mà AMACCAO – Châu Âu Nam theo đuổi không chỉ nằm ở việc một nhà máy có thêm nhiều robot hơn hay một dây chuyền có năng suất cao hơn. Quan trọng hơn, đó là quá trình chuyển đổi từ mô hình sản xuất bê tông phụ thuộc nhiều vào lao động thủ công sang mô hình sản xuất công nghiệp dựa trên công nghệ, tiêu chuẩn hóa và tự động hóa.
Khi những cấu kiện phức tạp như segment hầm metro, GRC, tà vẹt đường sắt hay slabtrack được nghiên cứu và sản xuất trong nước, giá trị của ngành bê tông cũng được mở rộng: từ cung cấp vật liệu và cấu kiện xây dựng sang tham gia vào chuỗi cung ứng công nghiệp của các dự án hạ tầng hiện đại.
Build.Data
