Việt Nam vẫn duy trì tỷ trọng lớn điện than trong cơ cấu năng lượng, sản lượng
tro xỉ phát sinh mỗi năm ước tính 40–50 triệu tấn. Với quy mô này, nếu được thu gom, xử lý chuẩn kỹ thuật, nguồn cung sẽ đủ để thay thế một phần đáng kể đá vôi, đất sét, cát tự nhiên cho xi măng và gạch không nung.
Tro bay có hoạt tính pozzolan, thay thế 15–30% clinker trong
sản xuất xi măng, giúp giảm chi phí nguyên liệu và phát thải CO₂. Nhiều nhà máy xi măng lớn (Bỉm Sơn, Nghi Sơn, Long Sơn, Xuân Thành…) đã ký hợp đồng ổn định dài hạn với các nhà máy nhiệt điện.
Trong khi đó, gạch không nung xi măng – cốt liệu, gạch tro bay, bê tông đầm lăn đều có thể sử dụng trực tiếp tro xỉ. Nhờ nguồn cung tại chỗ, giảm vận chuyển, giá thành sản phẩm vật liệu xây không nung (VLXKN) cạnh tranh hơn, phù hợp với định hướng loại bỏ gạch đất sét nung vào năm 2030.
Tro xỉ trở thành “nguyên liệu thứ cấp” thay thế ổn định cho tài nguyên thiên nhiên, góp phần giảm áp lực khai thác đá vôi, đất sét, cát tự nhiên đang ngày càng khan hiếm, đồng thời tạo cơ sở để hình thành chuỗi liên kết bền vững điện, xi măng, và VLXKN.
Dự báo đến năm 2030, tro xỉ nhiệt điện sẽ trở thành nguồn nguyên liệu ổn định cho ngành xi măng và vật liệu không nung. 70–80% tro bay từ nhiệt điện than sẽ được tái sử dụng trong vật liệu xây dựng. Xi măng và VLXKN sẽ trở thành lĩnh vực tiêu thụ chính, giúp giảm chi phí sản xuất, nâng cao tính bền vững.
Chính sách khuyến khích VLXD xanh, giảm clinker, tăng sử dụng phụ gia khoáng sẽ tạo động lực lớn cho việc mở rộng quy mô tái sử dụng tro xỉ.
Tâp đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) có thể đóng vai trò trung tâm trong chuỗi liên kết “nhiệt điện, xi măng, và VLXD xanh”, góp phần phát triển bền vững ngành công nghiệp xây dựng.
Như vậy, tro xỉ nhiệt điện không chỉ là nguồn cung ổn định, mà còn là động lực then chốt để ngành xi măng và vật liệu xây không nung chuyển dịch theo hướng bền vững, tiết kiệm chi phí và thân thiện môi trường.
BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:
>> Sản xuất xi măng từ tro đáy nhà máy nhiệt điện
>> Coi tro, xỉ nhiệt điện than là chất thải nguy hại – triệt đường tái sử dụng
>> Xử lý tro, xỉ thải: Kinh nghiệm từ Nhiệt điện Phả Lại
>> Quảng Ninh: Đẩy mạnh quản lý, sử dụng tro, xỉ thải nhà máy nhiệt điện
>> Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 2 đẩy mạnh xuất tro, xỉ bằng đường biển