Những yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ áp dụng gạch không nung?

Các yếu tố về pháp lý, thị trường, chi phí và thói quen kỹ thuật không chỉ quyết định tỷ lệ áp dụng gạch không nung, mà còn trực tiếp chi phối xu thế phát triển dài hạn của thị trường gạch không nung tại Việt Nam. Để tháo gỡ các điểm nghẽn hiện nay và thúc đẩy vật liệu này phát triển đúng tiềm năng, cần triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, từ chính sách đến thị trường và kỹ thuật.

Hệ thống chính sách và quy định pháp lý

Các quy chuẩn xây dựng, tiêu chí công trình xanh và yêu cầu giảm phát thải có vai trò dẫn dắt thị trường. Khi chính sách mang tính khuyến khích rõ ràng, gạch không nung có điều kiện mở rộng thị phần; ngược lại, nếu thiếu cơ chế bắt buộc hoặc ưu đãi đủ mạnh, vật liệu này khó cạnh tranh với gạch nung truyền thống.
 

Thực tế cho thấy, các quốc gia có tỷ lệ sử dụng gạch không nung cao đều áp dụng cơ chế bắt buộc từng phần, thay vì chỉ khuyến khích.

Nhận thức của chủ đầu tư và người sử dụng

Nhiều chủ đầu tư nhỏ lẻ và người dân vẫn ưu tiên thói quen cũ, đánh giá vật liệu chủ yếu dựa trên cảm quan và giá mua ban đầu. Việc chưa hiểu đầy đủ về độ bền, khả năng cách nhiệt, giảm tải trọng và lợi ích dài hạn khiến gạch không nung chưa được lựa chọn rộng rãi.

Yếu tố chi phí và chuỗi cung ứng

Ở một số khu vực, giá thành gạch không nung chưa thực sự cạnh tranh do chi phí đầu tư dây chuyền, vận chuyển hoặc quy mô sản xuất nhỏ. Bên cạnh đó, mạng lưới phân phối chưa đồng đều làm hạn chế khả năng tiếp cận của thị trường nông thôn và vùng sâu.

Năng lực kỹ thuật thi công

Thi công gạch không nung đòi hỏi kỹ thuật xây, vữa phù hợp và quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ hơn. Khi đội ngũ thợ xây và nhà thầu chưa được đào tạo đồng bộ, tâm lý e ngại rủi ro kỹ thuật vẫn tồn tại.

Sự liên kết với xu hướng phát triển vật liệu xanh

Xu thế phát triển bền vững, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải đang tạo dư địa cho gạch không nung. Tuy nhiên, mức độ lan tỏa của xu hướng này trong thực tế xây dựng dân dụng còn chưa đồng đều giữa các vùng, các phân khúc công trình.

Giải pháp tháo gỡ để thúc đẩy phát triển gạch không nung tại Việt Nam

Để nâng tỷ lệ sử dụng gạch không nung theo đúng định hướng phát triển bền vững, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mang tính dài hạn:

Hoàn thiện cơ chế chính sách và công cụ khuyến khích

Tăng tỷ lệ bắt buộc sử dụng gạch không nung trong công trình vốn ngân sách, nhà ở xã hội, công trình công cộng. Áp dụng ưu đãi thuế, tín dụng xanh cho các dự án sản xuất và sử dụng vật liệu không nung.

Nâng cao nhận thức thị trường

Đẩy mạnh truyền thông về lợi ích kinh tế – kỹ thuật – môi trường của gạch không nung. Cung cấp các mô hình công trình thực tế để tạo niềm tin cho người dân và chủ đầu tư nhỏ lẻ.

Hỗ trợ phát triển sản xuất và phân phối

Khuyến khích đầu tư nâng công suất, chuẩn hóa chất lượng sản phẩm. Phát triển mạng lưới phân phối tại các địa phương, giảm chi phí logistics.

Đào tạo kỹ thuật thi công

Tổ chức đào tạo, chuyển giao kỹ thuật cho thợ xây, nhà thầu và tư vấn thiết kế. Chuẩn hóa hướng dẫn thi công, định mức và giải pháp kỹ thuật đi kèm.

Gắn gạch không nung với chiến lược vật liệu xây dựng bền vững

Tích hợp gạch không nung vào hệ sinh thái vật liệu xanh, công trình tiết kiệm năng lượng. Xem đây là giải pháp dài hạn nhằm giảm phụ thuộc vào tài nguyên đất sét và năng lượng hóa thạch.

Buildata