Ngành xi măng là một trong những ngành tiêu tốn nhiều tài nguyên và phát thải lớn CO₂. Do đó, việc áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn (KTTH) trở thành xu hướng tất yếu để vừa đảm bảo phát triển bền vững, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh.
Kinh tế tuần hoàn (KTTH) trong ngành xi măng là hướng đi tất yếu để vừa đảm bảo hiệu quả sản xuất, vừa đáp ứng yêu cầu giảm phát thải CO₂, tiết kiệm tài nguyên và thích ứng với xu hướng “xanh hóa” ngành xây dựng.
Các doanh nghiệp
xi măng đang tích cực chuyển dịch sang mô hình kinh tế tuần hoàn, với mục tiêu sử dụng chất thải làm nguyên liệu và nhiên liệu thay thế trong sản xuất, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Doanh nghiệp xi măng áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ tập trung vào việc tái chế xi măng và bê tông cũ để tạo ra sản phẩm mới, giúp giữ tài nguyên lưu thông lâu hơn và giảm thiểu chất thải. Mục tiêu của mô hình này là hướng đến "không chất thải", đặc biệt trong ngành xây dựng vốn tiêu tốn nhiều tài nguyên và tạo ra lượng lớn chất thải.
Điển hình như VICEM Bút Sơn đã triển khai mô hình kinh tế tuần hoàn, xử lý khối lượng lớn chất thải như phế thải nhựa, cao su, bùn thải - xử lý 92.500 tấn rác và 52.800 tấn bùn chỉ trong năm 2021, đem lại lợi ích kinh tế hơn 60 tỷ đồng và giảm phát thải CO₂ đáng kể.
Trong khi đó, VICEM Hạ Long sử dụng tro bay, tro xỉ nhiệt điện và tro xỉ thép làm phụ gia, cùng với bùn thải từ các khu công nghiệp để thay thế đất sét và than cám - năm 2022 đã sử dụng 20.000 tấn bùn và 8.000 tấn rác thải thay cho đất sét và than cám.
VICEM Bút Sơn áp dụng đồng xử lý chất thải trong lò nung clinker: tỷ lệ nhiên liệu thay thế tăng từ 8–10% lên 21–22%; xử lý hơn 200.000 tấn rác năm 2021 và 276.000 tấn năm 2022; giảm 275.149 tấn CO₂ giai đoạn 2020–2021; tiết kiệm gần 87 tỷ đồng.
Hiệp hội Xi măng Việt Nam cho biết hiện có khoảng 15 trên tổng số 65 nhà máy đã áp dụng công nghệ thay thế nhiên liệu. Tuy nhiên, nếu tính chung cho toàn ngành, tỷ lệ chỉ đạt khoảng 3–4%, cho thấy còn nhiều dư địa để mở rộng ứng dụng.
Mục tiêu của Hiệp hội Xi măng Việt Nam đến năm 2030, nhiên liệu thay thế phải chiếm 15% và xử lý ít nhất 30% tro bay, chất thải công nghiệp; giai đoạn 2030–2050 nâng mục tiêu nhiên liệu thay thế lên 30%.
Đến năm 2030, nhiều doanh nghiệp xi măng Việt Nam (VICEM, Xuân Thành, Long Sơn, INSEE, SCG) đã và sẽ đồng loạt đầu tư vào việc tăng tỷ lệ sử dụng nhiên liệu thay thế lên 15–30%; Đưa tỷ lệ phụ gia khoáng vào xi măng > 25%; Phát triển EPD (Environmental Product Declaration - Tuyên bố Sản phẩm Môi trường, là quy trình tạo ra một báo cáo minh bạch về các tác động môi trường của sản phẩm, dựa trên Đánh giá Vòng đời Sản phẩm (LCA) theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 14025.) để xuất khẩu sang thị trường EU, v.v...
BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ:
>> Giảm clinker trong xi măng hướng tới các mục tiêu bền vững
>> Hướng đi xanh cho doanh nghiệp xi măng phát triển bền vững
>> Xi măng không phải thải – Giải pháp bền vững cho ngành công nghiệp xi măng
>> Giải pháp đóng gói xanh cho ngành xi măng
>> Thị trường xi măng xanh đang tăng trưởng mạnh